DIỄN ĐÀN LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH -XÃ HỘI 0243.200.3150 (HN) 0918.161.911 (TP HCM)
Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Cần kiểm soát thị trường không chính thức

03/09/2018 | 10:05:20
HOANHAP.VN - Tín dụng ngoài ngân hàng (vẫn thường được gọi là “tín dụng đen”) là vấn đề được quan tâm hiện nay trên thị trường tài chính của Việt Nam.

Muốn “buôn tài” nhưng “dài vốn” khó!

Hằng năm, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đã tạo ra gần 60% việc làm (chiếm 42,2% số lao động), 44,8% doanh thu, đóng góp khoảng 40% GDP, 33% giá trị sản lượng công nghiệp, 30% giá trị hàng hóa xuất khẩu, đóng góp 29,3% cho ngân sách nhà nước.

Việt Nam hiện có trên 270.000 DNNVV đang có dư nợ tín dụng tại các tổ chức tín dụng (TCTD). Đầu tư đối với khối DN trên đã liên tục tăng mạnh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, khó khăn về vốn vẫn là một nút thắt, khiến nhiều DN loay hoay trước mong muốn “buôn tài” nhưng không “dài vốn”.


Một hình thức vay vốn không thế chấp với lãi suất tính theo ngày khá phổ biến


Trong giới kinh doanh có câu “nằm lòng”, đó là “Buôn tài không bằng dài vốn”. DN hiện đang huy động vốn bằng các nguồn chính từ các nhà đầu tư, vay ngân hàng, hỗ trợ từ các quỹ chính phủ hoặc nước ngoài, huy động vốn từ người lao động trong DN… Dù vốn từ nguồn nào thì DN cũng phải có phương án sản xuất kinh doanh (đủ sức thuyết phục ngân hàng, các nhà đầu tư) và đáp ứng vấn đề tỉ lệ vốn đối ứng của chủ đầu tư.

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, Vụ trưởng - Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), ở Việt Nam hiện nay, DNNVV chiếm tỉ trọng khoảng 97% tổng số DN đang hoạt động. Việt Nam hiện có 270 nghìn DNNVV đang có dư nợ tại các TCTD. Đầu tư tín dụng đối với DNNVV đã liên tục tăng mạnh trong những năm gần đây.

Ông Nguyễn Quốc Hùng cũng cho biết, trên cơ sở thực hiện đồng bộ các giải pháp hỗ trợ, tạo điều kiện cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn tín dụng để phát triển sản xuất kinh doanh, dư nợ tín dụng đối với DNNVV luôn có sự tăng trưởng đều qua các năm và trong 6 tháng đầu năm nay, tín dụng đối với DNNVV đã đạt được kết quả nhất định. Đến 30/6/2018, dư nợ tín dụng đối với DNNVV toàn quốc là 1.402.890 tỉ đồng, tăng 4,48% so với cuối năm 2017.

Mặc dù đã có những chính sách tạo điều kiện cho DNNVV tìm nguồn vốn, nhưng thực tế vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc trong việc DNNVV tiếp cận nguồn vốn, vay vốn. Các vấn đề ngoài lãi và phí, điều kiện về tài sản bảo đảm, thủ tục hành chính là hai vấn đề được gây ra nhiều khó khăn cho các DN để tiếp cận được khoản vay. Có tới gần 90% DN cho biết sẽ không thể vay vốn nếu không có tài sản bảo đảm (khảo sát của VCCI). Tỉ lệ khoản vay có yêu cầu tài sản bảo đảm tại Việt Nam lên tới 91%, tỉ lệ trung bình của thế giới là 79,2%, tỉ lệ này của khu vực châu Á - Thái Bình Dương là 82,6%, ở Malaysia chỉ là 64,7%. Đa số các khoản vay của DNNVV vẫn yêu cầu tài sản bảo đảm, đặc biệt là tài sản bảo đảm là bất động sản. Nhưng các DN này thường có qui mô nhỏ, nhất là các DN siêu nhỏ với giá trị nhà xưởng, dây chuyền sản xuất không đáng kể.

Mặc dù, các qui định pháp lí mới được ban hành gần đây giúp giảm đi các thủ tục hành chính không cần thiết trong quá trình cấp tín dụng của TCTD cho khách hàng. Song, nhiều DN vẫn cho rằng thủ tục đi vay còn rườm rà, qui trình và thời gian thẩm định lâu, chất lượng phục vụ của nhân viên ngân hàng chưa tốt…

Khó khăn trong vay vốn, bên cạnh những nguyên nhân về chủng loại sản phẩm, dịch vụ của DN cần vay vốn; phương thức cung cấp dịch vụ, hay hiệu quả hoạt động của TCTD…, thông tin DN không đầy đủ là nguyên nhân rất quan trọng khiến cho hệ thống ngân hàng rất khó cho vay các DNNVV. Hầu hết các DNNVV không xây dựng được một hệ thống báo cáo đầy đủ, đồng thời cũng có nhiều DNNVV không muốn tiết lộ thông tin. Việc hạn chế về thông tin khiến cho các TCTD đánh giá rủi ro cao hơn, yêu cầu tài sản bảo đảm nhiều hơn, quá trình thẩm định do không đầy đủ thông tin đầu vào thường kéo dài, và ngân hàng rất khó để triển khai các sản phẩm tín dụng không có tài sản bảo đảm.

Thêm nữa, cũng có hạn chế xuất phát từ chính DNNVV. Trong đó, có vấn đề như qui mô vốn nhỏ, vốn chủ sở hữu và năng lực tài chính hạn chế, trình độ quản trị DN bất cập, thiếu phương án kinh doanh khả thi, số liệu thiếu chính xác, thiếu hoặc không đủ giấy tờ về tài sản bảo đảm, hoặc DNNVV chưa có sự hợp tác chặt chẽ với ngân hàng khi vay vốn và cơ cấu lại khoản nợ.

Theo ông Nguyễn Kim Hùng, Giám đốc Công ty cổ phần Tái cấu trúc doanh nghiệp Việt, nhiều DNNVV khó tiếp cận vốn ngân hàng nên phải dùng đến nguồn “tín dụng đen” nhiều rủi ro và lãi suất cao. Có thời điểm DNNVV sử dụng tới 60% vốn “tín dụng đen” làm vốn sản xuất kinh doanh. Như vậy, chi phí sử dụng vốn của các DN này có lãi suất rất cao khiến cho DN không lớn được. Điều đó, cho thấy “tín dụng đen” là một thị trường vốn hơi nhạy cảm để đề cập nhưng lại đang hiện hữu rõ ràng, công khai vì nó đi vào nhu cầu thực chất của DN, lại dễ tiếp cận.

Ông Nguyễn Kim Hùng còn cho biết thêm, theo khảo sát của ông thì trung bình vốn các DNNVV chỉ có 10 tỉ đồng, do đó, để đầu tư vào các dự án thì phải huy động vốn, trong khi họ lại khó tiếp xúc được các nguồn vốn chính thức. Vì vậy, việc đầu tiên mà các chủ DNNVV làm là tìm đến nguồn vốn từ bạn bè, người thân, nếu không đủ họ mới tìm đến nguồn vốn “tín dụng đen”. Chỉ cần lên google tìm kiếm từ khóa cho vay vốn không cần thế chấp có thể thấy ngay lập tức hơn 20 triệu kết quả hiện ra. Điều đó cho thấy thị trường vốn phi chính thức đang nở rộ và đó là điều không tránh khỏi khi mà nhu cầu vay vốn của DNNVV là có thực.

Hợp pháp hóa mọi nguồn tín dụng?

Theo ông Hà Huy Tuấn, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, “tín dụng đen” nở rộ do không bị vướng những điều kiện vay chặt chẽ. Công nghệ thông tin liên lạc phát triển cũng khiến cho cách tiếp cận giữa các bên có nhu cầu (vay và cho vay) trở nên thuận tiện hơn. Ông cho rằng, “tín dụng đen” không xấu nhưng cần có giải pháp quản lí. Ông đề xuất hợp thức hóa kênh cho vay này qua các cơ quan thuế. Song song đó, vẫn rà soát hoạt động cho vay của hệ thống ngân hàng theo hướng giúp người có nhu cầu vay dễ tiếp cận vốn ngân hàng hơn.

Ông Warricl Cleine, Chủ tịch kiêm CEO Công ty Kiểm toán KPMG tại Việt Nam, đề nghị nên thay cách gọi “tín dụng đen” bằng “tín dụng phi chính thức”. Còn ông Alatabani, chuyên gia đến từ WB, thì gợi ý cần có những gói sản phẩm tín dụng khác nhau nhắm tới các DNNVV, như các gói thuê mua tài sản là kênh để DN tiếp cận các khoản vay.

Ngoài ra, còn có công cụ FinTech. Ông Nguyễn Kim Hùng cho biết có những sản điện tử của DN tư nhân có thể kết nối và thu hút tới 35 nghìn tỉ đồng trong vòng nửa năm. Nếu được tạo hành lang pháp lí, các DN này sẵn sàng tham gia các giải pháp cung cấp vốn cho thị trường.

Đồng tình với việc phát triển FinTech, Phó thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho rằng FinTech là một trong số giải pháp có thể hạn chế được thị trường “tín dụng đen” và NHNN đã thành lập Ban chỉ đạo FinTech và sẽ sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lí để thúc đẩy hình thức này phát triển tại Việt Nam.

“FinTech đang phát triển rất nhanh và không chờ NHNN, do đó cơ quan quản lí nhà nước cần phải nhanh lên. Thị trường vốn phi chính thức cũng vậy, phát triển nhanh và mạnh từ lâu nhưng đến giờ vẫn chưa quản lí được”, ông Võ Trí Thành, nguyên Phó viện trưởng CIEM lưu ý.


Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)


Đề xuất với Chính phủ, ông Nguyễn Kim Hùng cho rằng, phải tạo ra khung pháp lí để giúp các DNNVV có thể tiếp cận nguồn vốn phi chính thức này một cách hợp lệ bởi chi phí sử dụng vốn lên đến trên 10% nhưng chưa được hoạch định vào chi phí hợp lệ. Việc tiếp cận với nguồn vốn, quỹ, công ty tài chính rất xa vời, chưa kể đến các nguồn quỹ mà Nhà nước đang khuyến khích. Ông Nguyễn Kim Hùng cũng mong, bằng cách nào đó, Chính phủ có thể hợp thức hóa “tín dụng đen” để giúp các DNNVV.

Các tin khác

Hình ảnh chung cư nghiêng dọa sập khiến 38 hộ dân “tháo chạy” ngay cận Tết

Hình ảnh chung cư nghiêng dọa sập khiến 38 hộ dân “tháo chạy” ngay cận Tết

Theo kết quả kiểm định, lô E - chung cư 518 Võ Văn Kiệt (quận 1, TPHCM) nghiêng 45 cm và có thể đổ sập bất cứ lúc nào nên UBND quận 1 tổ chức di dời dân khẩn cấp. Hiện công tác di dời tài sản ra khỏi chung cư đang được UBND quận 1 triển khai gấp rút.

Bốn

Bốn 'ông lớn' ngành ngân hàng dính án phạt tại Hàn Quốc

Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc ngày 20/1 cho biết đã phạt bốn ngân hàng nước ngoài 693 triệu won (618.000 USD) vì đã cố định giá các sản phẩm phái sinh hối đoái và bán chúng cho năm doanh nghiệp Hàn Quốc.

Gần 60 năm phát triển và trưởng thành

Gần 60 năm phát triển và trưởng thành

HOANHAP.VN - Trường Cao đẳng nghề Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu Hưng Yên trải qua gần 60 năm phát triển và trưởng thành (từ năm 1961 đến nay) đã có nhiều đóng góp đáng kể vào sự nghiệp giáo dục, đào tạo.

Khán giả Hà Nội ngỡ ngàng, say đắm với đêm hòa nhạc

Khán giả Hà Nội ngỡ ngàng, say đắm với đêm hòa nhạc 'xuống phố'

Sân khấu hoành tráng giữa không gian phố đi bộ, dàn nhạc giao hưởng không quá cầu kỳ với trang phục biểu diễn nhưng âm nhạc thì vô cùng nghiêm túc và đắm say lòng người...

Thể thao   
Trước giờ bóng lăn Eurowindow thưởng  cầu thủ ghi bàn đầu tiên vào lưới Nhật Bản 1 tỷ đồng

Trước giờ bóng lăn Eurowindow thưởng cầu thủ ghi bàn đầu tiên vào lưới Nhật Bản 1 tỷ đồng

HOANHAP.VN - Trước thành tích của đội tuyển bóng đá Việt Nam, lần đầu tiên lọt vào vòng tứ kết giải Vô địch Châu Á - Asian Cup 2019. Tập đoàn Eurowindow thông báo thưởng 1 tỷ đồng tiền mặt cho cầu thủ đầu tiên của Việt Nam sút tung lưới đội Nhật Bản.

CƠ QUAN NGÔN LUẬN THUỘC HIỆP HỘI DOANH NGHIỆP CỦA THƯƠNG BINH VÀ NGƯỜI KHUYẾT TẬT VIỆT NAM

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Văn phòng đại diện miền Nam: 115 Bầu Cát 1, phường 14, Quận Tân Bình, TP. HCM

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017