Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Lớp học chữ Nôm đặc biệt của những người ở tuổi “xưa nay hiếm”

11/08/2018 | 10:48:56
Cứ sáng thứ Sáu hàng tuần, tại khuôn viên đình làng xã Thượng Trưng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, lại rôm rả tiếng cười, tiếng nói chuyện. Đó là lớp học Hán Nôm của những cụ già từ 60 tuổi trở lên, thầy giáo cũng đã gần 80 tuổi.

Sau nhiều năm theo học, các lão sinh có thể viết chữ Hán Nôm thành thạo. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)


Lớp học chữ Hán Nôm của các cụ cao niên tổ chức tại khuôn viên đình làng Thượng Trưng được bắt đầu từ cuối tháng 5/2016. Bất kể ngày nắng hay mưa, lúc nào lớp học cũng duy trì trên dưới 20 học viên.

Ông Phạm Văn Thúc, 78 tuổi, là người khởi xướng phong trào học Hán Nôm ở Thượng Trưng. Ban đầu, lớp học có khoảng 10 học viên, là những người cao tuổi hoặc vừa về hưu sống ở xã Thượng Trưng.

Tiếng lành đồn xa, lớp học chữ Hán Nôm ở Thượng Trưng còn thu hút nhiều bậc cao niên từ các xã khác trên địa bàn huyện Vĩnh Tường đến đăng ký học chữ.

Ông Phạm Văn Thúc cho biết Thượng Trưng là vùng có truyền thống hiếu học, khoa bảng với nhiều người đỗ tú tài, tiến sỹ. Vùng đất văn hiến này vẫn còn lưu giữ nhiều hoành phi, câu đối, sắc phong, thư tịch cổ... nhưng lại không mấy người biết đọc.

Từ đó, ông Thức trăn trở, phải lập ra một lớp học nào phù hợp với những người cao tuổi trong xã, trước là để họ sống vui, khỏe với tuổi già, sau là để con cháu, thế hệ trẻ nhìn vào học tập, noi gương theo. Với ý tưởng đó, lớp học chữ Hán Nôm ra đời.

Lớp học chữ Hán Nôm lấy khuôn viên đình Thượng Trưng làm nơi để cho các bậc cao niên tụ họp, gặp nhau vào mỗi sáng thứ Sáu hàng tuần. Ông Thúc trực tiếp đứng giảng dạy và mời thêm các thầy giáo từ các câu lạc bộ chữ Hán Nôm trong tỉnh về dạy cho các cụ.

Ông Lê Xuân Khoan đã ngoài 85 tuổi, vẫn đạp xe hơn 10 cây số từ xã Tuân Chính, huyện Vĩnh Tường đến học. Là người cao tuổi nhất, cụ cần mẫn và chăm học, ít khi thấy cụ chịu vắng mặt buổi nào.

Ông Khoan chia sẻ trước kia, cha ông là ông đồ nho. Ông cũng được cha truyền dạy chữ nhưng qua thời gian, trí nhớ kém nên dần quên hết. Được biết ở xã Thượng Trưng mở lớp dạy chữ, ông tìm đến học vừa để vui tuổi già, để hiểu được những ý nghĩa thâm thúy trong chữ Hán Nôm của cha ông để lại và học như một cách để nêu gương cho con cháu.

Theo ông Bùi Văn Thọ, 75 tuổi, "lớp trưởng" của câu lạc bộ Hán Nôm và cũng là người theo học từ khi mới khai giảng cho biết: "Chúng tôi chủ yếu là cán bộ về hưu, có niềm đam mê với môn này và theo đuổi từ rất lâu. Học chữ Nôm để hiểu được ý nghĩa sâu xa trong văn thơ, trong những câu đối thơ Nôm của các bậc thánh hiền.”


Lớp học chữ Hán Nôm của các bậc cao niên ở đình Thượng Trưng. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)


Đến lớp ai cũng thấy trẻ lại, vui như được quay trở lại thời cắp sách. Buổi nào thầy cũng kiểm tra bài cũ. Ai cũng phải đọc, có người còn bị nhắc nhở phải ngắt, nghỉ đúng lúc. Có cụ giọng đọc sang sảng như những người chủ trò tế lễ ngày xưa khiến lớp học có âm điệu rộn ràng.

Những ngày đầu mở lớp, kinh phí còn eo hẹp, ông Thúc đứng ra đảm nhiệm giảng dạy cho lớp. Để nâng cao kiến thức về chữ Hán Nôm, ông Thức cùng các thành viên thường xuyên sưu tầm các loại sách liên quan đến Hán Nôm, những câu đối, tam kinh, ngũ thiên tự, sách tự học Hán nôm… về nghiên cứu và chia sẻ cho các học viên.

Việc học chữ Hán Nôm vốn dĩ đã rất khó, đối với những người cao tuổi lại càng khó khăn hơn bởi trí nhớ đã giảm sút. Ấy vậy mà những lão sinh theo lớp nhiều năm đã có thể nhận được nhiều mặt chữ, dịch được các bộ hoành phi câu đối ở đình chùa và đọc được những cuốn gia phả cổ xưa.

Ông Thúc chia sẻ: “Chúng tôi lấy các câu ngụ ngôn, các câu đối, bức hoành phi hay câu nói dùng hằng ngày để dạy. Đi vào từng chi tiết, ý nghĩa để các cụ dễ hiểu và nhanh tiếp thu nhất.” Mỗi buổi học, các bậc cao niên sẽ được thầy giáo phát cho các bài thơ, áng văn của các thi sỹ như Nguyễn Du, Hồ Chí Minh... để phân tích, học các từ mới. Sau này còn tìm hiểu cả các văn bản cổ như "Hịch Tướng Sĩ," "Bình Ngô Đại Cáo"...

Khi những học viên đã có đủ vốn chữ, các thầy bắt đầu yêu cầu khó hơn như cuối mỗi buổi học, thầy lại đưa ra một vế đối và yêu cầu buổi học sau các lão sinh phải mang đến vế đối còn lại.

Lớp học còn thường xuyên tổ nhiều chuyến đi thực tế tại các địa phương, thăm quan các đình chùa, thẩm định hàng trăm tài liệu Hán Nôm, đọc, dịch các văn bia, gia phả, hoành phi, câu đối cho nhiều cơ quan, dòng họ.

Sau khi theo học, có những người nhớ được hàng trăm chữ, có thể viết được các bài cúng, bài tế đơn giản và hiểu được ý nghĩa của các câu đối, hoành phi ở đình, chùa. Những người thầy của lớp học kỳ lạ này trăn trở muốn truyền đạt lại những nét tinh hoa của cha ông cho nhiều hơn nữa các hậu bối và cả thế hệ trẻ hôm nay.

Hiện nay, ông Thúc và các cộng sự đã mở được một lớp học chữ Hán Nôm cho các bậc cao niên và các em nhỏ ở xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Tường nhằm giúp các em nhỏ tìm hiểu về nét đẹp văn hóa từ lâu đời của dân tộc.

Trong thời đại ngày nay, khi những nét văn hóa truyền thống dần bị lãng quên thì lớp học đặc biệt này lại mang một thông điệp ý nghĩa về văn hóa, giúp các thành viên hiểu hơn về các sắc phong câu đối hoành phi đình làng, gia đình.

Lớp học Hán Nôm của những người cao tuổi ở xã Thượng Trưng cũng đã tạo thành một văn hóa đẹp - một xã hội cùng học tập.

Các tin khác

Thu giữ tiền BHXH của người lao động không đúng pháp luật

Thu giữ tiền BHXH của người lao động không đúng pháp luật

HOANHAP.VN - Ông Hoàng Văn Tân (sinh 1969), thường trú tại thôn Phú Liệm, xã Thái Sơn, huyện An Lão (TP. Hải Phòng) có đơn gửi các cơ quan chức năng và báo chí phản ánh về một số sai phạm của ông Trịnh Văn Dương - Hiệu trưởng trường THCS Thái Sơn.

Những điều đáng nói về Vinaconex và “ông chủ” mới

Những điều đáng nói về Vinaconex và “ông chủ” mới

HOANHAP.VN - Theo giới đầu tư kì vọng, Vinaconex đã chơi ván bài lớn, thậm trí “ù” một mẻ đáng giá sau phiên thoái vốn Nhà nước lên tới hơn 7.366 tỷ đồng, cao hơn gần 2.000 tỷ đồng so với giá khởi điểm SCIC công bố. Liệu Vinaconex đủ hấp lực dẫn dắt kéo thị trường đi lên? Với nhân sự chủ chốt “mới toanh”, họ sẽ làm cú ngoạn mục lịch sử nào để thay đổi thế trận gánh nặng nợ nần suốt nhiều năm qua hay mục đích chính của nhà đầu tư ngắm đến những lô “đất vàng béo bở” của công ty này?.

Thêm cơ hội cho lao động Việt Nam tại Nhật Bản

Thêm cơ hội cho lao động Việt Nam tại Nhật Bản

Với đa số phiếu thuận, dự luật Quản lý xuất nhập cảnh sửa đổi đã chính thức được Thượng viện Nhật Bản thông qua vào ngày 8/12 và có hiệu lực từ tháng 4/2019. Dự luật sẽ mở rộng cơ hội sang Nhật Bản làm việc cho lao động Việt Nam.

Thể thao   
Chung kết lượt đi AFF Cup 2018 – Eurowindow thưởng nóng 1 tỷ đồng cho cầu thủ Việt Nam đầu tiên sút tung lưới Malaysia

Chung kết lượt đi AFF Cup 2018 – Eurowindow thưởng nóng 1 tỷ đồng cho cầu thủ Việt Nam đầu tiên sút tung lưới Malaysia

HOANHAP.VN - Chỉ vài tiếng trước giờ bóng lăn trên sân Bukit Jalil, Kuala Lumpur, Công ty CP Eurowindow đã ra quyết định nâng giá trị tiền thưởng dành cho cầu thủ ghi bàn thắng đầu tiên trong trận chung kết lượt đi AFF Cup 2018 lên 1 TỶ ĐỒNG.

Du lịch   
Lênh đênh theo mùa "cá chạy"

Lênh đênh theo mùa "cá chạy"

HOANHAP.VN - Theo thông lệ, cứ cuối tháng 10, đầu tháng 11, nước lũ tại đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu đang rút nhanh. Đây là mùa những con nước rút đi, chỉ còn cá và cá ở lại, như món quà tự nhiên ban tặng cho dải đất này nên người ta gọi là mùa cá ra. Mùa cá ra cũng là mùa đánh bắt cuối cùng của những ngư dân nơi đây.

Hấp dẫn thị trường tiền tệ cuối năm

Hấp dẫn thị trường tiền tệ cuối năm

HOANHAP.VN - Tính đến thời điểm này, chỉ còn hơn một tháng nữa thì quy định tỉ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn xuống 40% sẽ được áp dụng. Nhiều ngân hàng đã và đang chạy đua huy động vốn dài hạn để cân đối nguồn vốn, trong đó có những ngân hàng vốn đã giữ ổn định suốt thời gian qua như Vietcombank, Vietinbank, Agribank hay BIDV cũng tham gia “cuộc chơi” lãi suất này.

Dấu ấn Việt Nam tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 33

Dấu ấn Việt Nam tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 33

Tối 15/11, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã về đến Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 33 và các hội nghị cấp cao liên quan theo lời mời của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long.

Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017