Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Lớp học chữ Nôm đặc biệt của những người ở tuổi “xưa nay hiếm”

11/08/2018 | 10:48:56
Cứ sáng thứ Sáu hàng tuần, tại khuôn viên đình làng xã Thượng Trưng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc, lại rôm rả tiếng cười, tiếng nói chuyện. Đó là lớp học Hán Nôm của những cụ già từ 60 tuổi trở lên, thầy giáo cũng đã gần 80 tuổi.

Sau nhiều năm theo học, các lão sinh có thể viết chữ Hán Nôm thành thạo. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)


Lớp học chữ Hán Nôm của các cụ cao niên tổ chức tại khuôn viên đình làng Thượng Trưng được bắt đầu từ cuối tháng 5/2016. Bất kể ngày nắng hay mưa, lúc nào lớp học cũng duy trì trên dưới 20 học viên.

Ông Phạm Văn Thúc, 78 tuổi, là người khởi xướng phong trào học Hán Nôm ở Thượng Trưng. Ban đầu, lớp học có khoảng 10 học viên, là những người cao tuổi hoặc vừa về hưu sống ở xã Thượng Trưng.

Tiếng lành đồn xa, lớp học chữ Hán Nôm ở Thượng Trưng còn thu hút nhiều bậc cao niên từ các xã khác trên địa bàn huyện Vĩnh Tường đến đăng ký học chữ.

Ông Phạm Văn Thúc cho biết Thượng Trưng là vùng có truyền thống hiếu học, khoa bảng với nhiều người đỗ tú tài, tiến sỹ. Vùng đất văn hiến này vẫn còn lưu giữ nhiều hoành phi, câu đối, sắc phong, thư tịch cổ... nhưng lại không mấy người biết đọc.

Từ đó, ông Thức trăn trở, phải lập ra một lớp học nào phù hợp với những người cao tuổi trong xã, trước là để họ sống vui, khỏe với tuổi già, sau là để con cháu, thế hệ trẻ nhìn vào học tập, noi gương theo. Với ý tưởng đó, lớp học chữ Hán Nôm ra đời.

Lớp học chữ Hán Nôm lấy khuôn viên đình Thượng Trưng làm nơi để cho các bậc cao niên tụ họp, gặp nhau vào mỗi sáng thứ Sáu hàng tuần. Ông Thúc trực tiếp đứng giảng dạy và mời thêm các thầy giáo từ các câu lạc bộ chữ Hán Nôm trong tỉnh về dạy cho các cụ.

Ông Lê Xuân Khoan đã ngoài 85 tuổi, vẫn đạp xe hơn 10 cây số từ xã Tuân Chính, huyện Vĩnh Tường đến học. Là người cao tuổi nhất, cụ cần mẫn và chăm học, ít khi thấy cụ chịu vắng mặt buổi nào.

Ông Khoan chia sẻ trước kia, cha ông là ông đồ nho. Ông cũng được cha truyền dạy chữ nhưng qua thời gian, trí nhớ kém nên dần quên hết. Được biết ở xã Thượng Trưng mở lớp dạy chữ, ông tìm đến học vừa để vui tuổi già, để hiểu được những ý nghĩa thâm thúy trong chữ Hán Nôm của cha ông để lại và học như một cách để nêu gương cho con cháu.

Theo ông Bùi Văn Thọ, 75 tuổi, "lớp trưởng" của câu lạc bộ Hán Nôm và cũng là người theo học từ khi mới khai giảng cho biết: "Chúng tôi chủ yếu là cán bộ về hưu, có niềm đam mê với môn này và theo đuổi từ rất lâu. Học chữ Nôm để hiểu được ý nghĩa sâu xa trong văn thơ, trong những câu đối thơ Nôm của các bậc thánh hiền.”


Lớp học chữ Hán Nôm của các bậc cao niên ở đình Thượng Trưng. (Ảnh: Nguyễn Thảo/TTXVN)


Đến lớp ai cũng thấy trẻ lại, vui như được quay trở lại thời cắp sách. Buổi nào thầy cũng kiểm tra bài cũ. Ai cũng phải đọc, có người còn bị nhắc nhở phải ngắt, nghỉ đúng lúc. Có cụ giọng đọc sang sảng như những người chủ trò tế lễ ngày xưa khiến lớp học có âm điệu rộn ràng.

Những ngày đầu mở lớp, kinh phí còn eo hẹp, ông Thúc đứng ra đảm nhiệm giảng dạy cho lớp. Để nâng cao kiến thức về chữ Hán Nôm, ông Thức cùng các thành viên thường xuyên sưu tầm các loại sách liên quan đến Hán Nôm, những câu đối, tam kinh, ngũ thiên tự, sách tự học Hán nôm… về nghiên cứu và chia sẻ cho các học viên.

Việc học chữ Hán Nôm vốn dĩ đã rất khó, đối với những người cao tuổi lại càng khó khăn hơn bởi trí nhớ đã giảm sút. Ấy vậy mà những lão sinh theo lớp nhiều năm đã có thể nhận được nhiều mặt chữ, dịch được các bộ hoành phi câu đối ở đình chùa và đọc được những cuốn gia phả cổ xưa.

Ông Thúc chia sẻ: “Chúng tôi lấy các câu ngụ ngôn, các câu đối, bức hoành phi hay câu nói dùng hằng ngày để dạy. Đi vào từng chi tiết, ý nghĩa để các cụ dễ hiểu và nhanh tiếp thu nhất.” Mỗi buổi học, các bậc cao niên sẽ được thầy giáo phát cho các bài thơ, áng văn của các thi sỹ như Nguyễn Du, Hồ Chí Minh... để phân tích, học các từ mới. Sau này còn tìm hiểu cả các văn bản cổ như "Hịch Tướng Sĩ," "Bình Ngô Đại Cáo"...

Khi những học viên đã có đủ vốn chữ, các thầy bắt đầu yêu cầu khó hơn như cuối mỗi buổi học, thầy lại đưa ra một vế đối và yêu cầu buổi học sau các lão sinh phải mang đến vế đối còn lại.

Lớp học còn thường xuyên tổ nhiều chuyến đi thực tế tại các địa phương, thăm quan các đình chùa, thẩm định hàng trăm tài liệu Hán Nôm, đọc, dịch các văn bia, gia phả, hoành phi, câu đối cho nhiều cơ quan, dòng họ.

Sau khi theo học, có những người nhớ được hàng trăm chữ, có thể viết được các bài cúng, bài tế đơn giản và hiểu được ý nghĩa của các câu đối, hoành phi ở đình, chùa. Những người thầy của lớp học kỳ lạ này trăn trở muốn truyền đạt lại những nét tinh hoa của cha ông cho nhiều hơn nữa các hậu bối và cả thế hệ trẻ hôm nay.

Hiện nay, ông Thúc và các cộng sự đã mở được một lớp học chữ Hán Nôm cho các bậc cao niên và các em nhỏ ở xã Vĩnh Sơn, huyện Vĩnh Tường nhằm giúp các em nhỏ tìm hiểu về nét đẹp văn hóa từ lâu đời của dân tộc.

Trong thời đại ngày nay, khi những nét văn hóa truyền thống dần bị lãng quên thì lớp học đặc biệt này lại mang một thông điệp ý nghĩa về văn hóa, giúp các thành viên hiểu hơn về các sắc phong câu đối hoành phi đình làng, gia đình.

Lớp học Hán Nôm của những người cao tuổi ở xã Thượng Trưng cũng đã tạo thành một văn hóa đẹp - một xã hội cùng học tập.

Các tin khác

Chưa được công nhận thương binh vì vướng thông tư

Chưa được công nhận thương binh vì vướng thông tư

Theo Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BLĐTBXH-BQP thì người bị thương lập bản khai cá nhân kèm theo giấy tờ chứng minh tham gia cách mạng kèm theo giấy tờ, tài liệu chứng minh bị thương, tức là phải có giấy ra viện mà điều này rất khó với các trường hợp tham gia chiến đấu tại địa phương vì làm gì có giấy ra viện.

Liệu Hải Phát Invest có xứng đáng được vinh danh “Top 10 Thương hiệu, nhãn hiệu tin dùng 2018”?

Liệu Hải Phát Invest có xứng đáng được vinh danh “Top 10 Thương hiệu, nhãn hiệu tin dùng 2018”?

HOANHAP.VN - Là một trong 100 doanh nghiệp được vinh danh giải thưởng “Top 10 thương hiệu, nhãn hiệu tin dùng 2018”, nhưng Hải Phát Invest lại bị chính khách hàng của mình khởi kiện cũng như căng băng rôn biểu tình, phản đối. Liệu Hải Phát Invest có xứng đáng nhận được giải thưởng này hay không?

Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ nhất tổ chức tại Đà Nẵng

Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ nhất tổ chức tại Đà Nẵng

Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh vừa ban hành kế hoạch tổ chức Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu lần thứ nhất, năm 2018 và kêu gọi sự tham gia của 200 đại biểu là trí thức trẻ Việt Nam trong và ngoài nước. Diễn đàn được tổ chức tại TP. Đà Nẵng từ ngày 27-29/11/2018.

Cơ hội nhận học bổng gần 350 triệu của chương trình tú tài Mỹ

Cơ hội nhận học bổng gần 350 triệu của chương trình tú tài Mỹ

Quỹ học bổng tài năng IvyPrep của Học viện IvyPrep (thuộc Tổ chức Giáo dục Hoa Kỳ) vừa công bố tặng 200 suất học bổng cho các học sinh xuất sắc, gồm 100 suất cho khu vực miền Bắc và 100 suất cho khu vực miền Nam, để theo học chương trình Luyện thi tú tài Mỹ - IvyPrep K12. Trong đó, mức học bổng cao nhất trị giá 348 triệu đồng.

Thể thao   
Võ Thanh Tùng giành HCV, phá kỷ lục châu Á bơi người khuyết tật

Võ Thanh Tùng giành HCV, phá kỷ lục châu Á bơi người khuyết tật

Nếu như đội cử tạ sớm hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc, trọng trách săn tìm huy chương vẫn đè nặng lên các đội điền kinh và bơi lội thể thao người khuyết tật (TTNKT) Việt Nam tại Asian Paragames (Đại hội TTNKT châu Á 3 -2018).

Cơ hội nhận học bổng gần 350 triệu của chương trình tú tài Mỹ

Cơ hội nhận học bổng gần 350 triệu của chương trình tú tài Mỹ

Quỹ học bổng tài năng IvyPrep của Học viện IvyPrep (thuộc Tổ chức Giáo dục Hoa Kỳ) vừa công bố tặng 200 suất học bổng cho các học sinh xuất sắc, gồm 100 suất cho khu vực miền Bắc và 100 suất cho khu vực miền Nam, để theo học chương trình Luyện thi tú tài Mỹ - IvyPrep K12. Trong đó, mức học bổng cao nhất trị giá 348 triệu đồng.

Du lịch   
Định hướng phát triển sản phẩm du lịch và kết nối lữ hành tuyến Bắc Sơn - Bình Gia

Định hướng phát triển sản phẩm du lịch và kết nối lữ hành tuyến Bắc Sơn - Bình Gia

HOANHAP.VN - Ngày 16/10 vừa qua, Công ty du lịch Tiên Phong Travel cùng một số công ty lữ hành đã tổ chức buổi gặp mặt để định hướng phát triển sản phẩm du lịch hai huyện Bắc Sơn - Bình Gia (Lạng Sơn) và tạo liên kết tuyến du lịch Hà Nội - Bắc Sơn - Bình Gia giữa các công ty lữ hành.

Ngành Ngân hàng với cách mạng công nghiệp 4.0

Ngành Ngân hàng với cách mạng công nghiệp 4.0

HOANHAP.VN - Sự phát triển của công nghệ ảnh hưởng sâu rộng, mang tính cải cách cho tất cả các ngành nghề, lĩnh vực trong xã hội và ngành ngân hàng không phải là ngoại lệ.

Thủ tướng đề nghị IMF, WB tư vấn xây dựng cơ chế cảnh báo rủi ro kinh tế vĩ mô cho ASEAN

Thủ tướng đề nghị IMF, WB tư vấn xây dựng cơ chế cảnh báo rủi ro kinh tế vĩ mô cho ASEAN

Trước các biến động khó lường của kinh tế thế giới, Thủ tướng đề nghị IMF, WB hợp tác và tư vấn cho các nước ASEAN xây dựng một cơ chế cảnh báo rủi ro kinh tế vĩ mô khu vực để giúp nâng cao năng lực tự cường và thích ứng của kinh tế ASEAN.

Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017