Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Người làm “sống lại” sử làng

02/10/2017 | 20:05:00
Gần 30 năm qua, nhà giáo Nguyễn Tọa (xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, TP Hà Nội) đã đầu tư thời gian vào công việc sưu tầm, nghiên cứu, khai thác và phát huy các di sản văn hóa của quê hương; giúp thế hệ trẻ hiểu sâu sắc về những giá trị văn hóa lịch sử mà cha ông ta đã để lại trên mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Với niềm đam mê văn hóa dân gian, sau khi về nghỉ hưu vào tháng 3 năm 1990, ông đã tự học chữ Hán, tìm tòi, sưu tầm, nghiên cứu và giải mã lịch sử vùng Hạ Mỗ - mảnh đất lưu giữ nhiều truyền thống, giá trị văn hóa ý nghĩa cùng các điển cố, điển tích văn hóa dân gian và những gì còn sót lại từ cha ông.


Nhà giáo Nguyễn Tọa - Người được dân làng tôn vinh là “pho sử” làng Hạ Mỗ.


Ông tâm sự: “Là một giáo viên nghỉ hưu trước tuổi vì không còn đủ sức khỏe sau thời gian công tác miền núi và chiến đấu ở chiến trường, trở về đời thường, tôi luôn tâm niệm mình đang còn sống chứ không phải là tồn tại. Nhớ lời dạy của Bác “tàn nhưng không phế” và dù ở hoàn cảnh nào cũng phải giữ tư cách của một nhà giáo, phẩm chất của bộ đội cụ Hồ, tính chiến đấu của Đảng, tôi đã ý thức được là phải làm gì đó dù chỉ là việc nhỏ nhưng phải có ích”.

Qua các truyền thuyết dân gian, hoành phi, câu đối, ca dao, tục ngữ, văn bia, sách cổ, ông đã tìm kiếm, ghi chép, trao đổi để tìm ra nhiều tư liệu lịch sử có giá trị. Ông cũng đi khắp vùng, tìm đến nhà các cụ già để hỏi chuyện và ghi chép tỉ mỉ những phong tục hay những chuyện lạ dân gian.

Sau đó về xâu chuỗi lại, chứng minh và giải mã trong những câu chuyện lịch sử, hệ thống văn hóa. Ông quan niệm: "Để giải mã được những điển cố, điểm tích văn hóa cần phải tìm tòi từ nhiều nguồn khác nhau. Có những nguồn phải tự học, tự dịch mới vỡ ra được. Có những nguồn phải tìm mất rất nhiều thời gian”.

Với vốn kiến thức sâu rộng, qua lời kể của “pho sử” làng Hạ Mỗ, câu chuyện về ngôi làng cổ xứ Đoài, về kinh đô Vạn Xuân xưa, về những dòng lịch sử hay về các danh nhân văn hóa nơi đây như được sống lại một lần nữa, hiển hiện ngay trước mắt mọi người.

Năm 1990, ông khởi thảo hồ sơ xin xếp hạng 3 di tích trên địa bàn xã Hạ Mỗ là đình Vạn Xuân, đền Văn Hiến và chùa Hải Giác. Đến tháng 10 năm 1991, cả 3 di tích đều được xếp hạng Di tích Lịch sử văn hóa cấp Quốc quốc gia. Từ kết quả trên, năm 2014 UBND xã đã giao cho ông tiếp tục lập hồ sơ xin xếp hạng 3 di tích còn lại là đền Chính Khí, đền Tri Chỉ và miếu Hàm Rồng.

Ông cũng tích cực sưu tầm, nghiên cứu, phát hiện, khôi phục các điểm di tích lịch sử văn hóa của huyện Đan Phượng như: Trường Đồng Kinh nghĩa thục - xã Tân Hội, nhà Trò - xã Thượng Mỗ, Văn Miếu - xã Đan Phượng, thành cổ Ô Diên… Bên cạnh đó, ông còn viết bài giới thiệu các di tích của làng in trong cuốn “Đan Phượng di tích lịch sử văn hóa và cách mạng” do Ban Quản lý di tích và Danh thắng Hà Nội cùng UBND huyện Đan Phượng tổ chức biên soạn, dịch bộ sách cổ mộc bản “Cổ kim truyền lục”, đóng góp tài liệu cho Thư viện Quốc gia Việt Nam, Viện Nghiên cứu Hán Nôm.

Ông cũng là một tuyên truyền viên tích cực trong các phong trào quần chúng của xã, huyện. Để phát huy giá trị di sản, ông cùng chính quyền và nhân dân địa phương tiến hành từng bước tôn tạo, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích. Đồng thời, trực tiếp hướng dẫn khách du lịch và bước đầu đã tạo nguồn hướng dẫn viên cho cơ quan văn hóa xã phục vụ công tác du lịch văn hóa tâm linh trong tương lai.

Ông là tác giả, đồng tác giả của nhiều cuốn sách có giá trị lịch sử, văn hóa như: Từ Liêm với văn hóa Thăng Long (2005), Kể chuyện tên làng Việt (2010), Chợ Hà Nội xưa và nay (2010), Ẩm thực Thăng Long - Hà Nội (2010), Hội làng Thăng Long - Hà Nội (2011), Hội ba làng Kẻ (2011), Dấu xưa chuyện cũ Thăng Long - Hà Nội (2013)… Hầu hết các tác phẩm đều nhận được giải thưởng văn học nghệ thuật Thủ đô hàng năm.

Không chỉ có giá trị với người dân làng Hạ Mỗ mà những nghiên cứu của ông sẽ là kho dữ liệu khổng lồ giúp cho nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử và các thế hệ sau có được nguồn tư liệu quý để hiểu hơn về chính quê hương mình. Ông cũng nghiên cứu lịch sử văn hóa dân gian các địa phương khác như Gia Lâm, Ba Vì…

Về Hạ Mỗ, những nét cổ kính của ngôi làng có lịch sử nghìn năm văn hiến vẫn thoáng đâu đó trong những chiếc cổng xưa cũ, những nếp nhà ngói rêu phong, trong đình đền, miếu mạo. Mặc dù tuổi đã cao nhưng ngày qua ngày, trong căn phòng nhỏ, “pho sử” ấy vẫn miệt mài tìm tòi, nghiên cứu những nét đẹp văn hóa để gìn giữ và lưu truyền ngàn đời sau.

Ông tâm sự: “Mọi thứ trên đời trải qua đều tích lũy lại thành văn hóa. Văn hóa sẽ biểu hiện tất cả về tinh hoa tốt đẹp của con người và quê hương đất nước. Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh. Đất này vẫn còn nhiều bí ẩn. Tôi tự thấy có trách nhiệm tìm hiểu để không bao giờ phải tủi hổ với tiên nhân”.

Các tin khác

Xác định tuổi hưởng lương hưu đối với đảng viên

Xác định tuổi hưởng lương hưu đối với đảng viên

Khi xem xét điều kiện về tuổi đời hưởng lương hưu theo Điều 54 Luật BHXH thì căn cứ vào ngày tháng năm sinh trong hồ sơ lý lịch đảng viên (hồ sơ gốc) để xác định tuổi đời của cán bộ.

Chủ động với các biện pháp phòng vệ rủi ro tỷ giá

Chủ động với các biện pháp phòng vệ rủi ro tỷ giá

HOANHAP.VN - Dù chịu áp lực từ đồng USD tăng giá, các đồng tiền khác trong khu vực giảm giá mạnh, đặc biệt là đồng Nhân dân tệ (CNY) của Trung Quốc đang tăng lên nhưng giới chuyên môn dự báo, khả năng VND sẽ bị giảm giá mạnh trong 6 tháng cuối năm nay là không cao.

Chủ tịch UBND Huyện Hoài Đức buông lỏng quản lý, không xử lý vi phạm trong công tác bảo vệ môi trường

Chủ tịch UBND Huyện Hoài Đức buông lỏng quản lý, không xử lý vi phạm trong công tác bảo vệ môi trường

HOANHAP.VN - Trong kết luận đã chỉ ra rất nhiều hạn chế, thiếu sót trong công tác quản lý chấp hành Luật Bảo vệ môi trường của UBND huyện Hoài Đức, trong đó trách nhiệm chính thuộc về Chủ tịch UBND huyện Hoài Đức Nguyễn Quang Đức, Phó chủ tịch UBND huyện phụ trách về môi trường và Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện.

Thể thao   
Dân Pháp ăn mừng sáng đêm vì ngôi vương World Cup

Dân Pháp ăn mừng sáng đêm vì ngôi vương World Cup

Sau 20 năm, Pháp đã có danh hiệu vô địch World Cup lần thứ 2 và xô đổ hàng loạt kỷ lục cá nhân xuất sắc. Người Pháp vinh danh HLV Didier Deschamps

Du lịch   
93% khách quốc tế hài lòng khi du lịch Việt Nam

93% khách quốc tế hài lòng khi du lịch Việt Nam

Đó là thông tin được nêu trong Báo cáo thường niên Du lịch Việt Nam 2017 và kết quả điều tra khách quốc tế năm 2017 do Tổng cục Du lịch thực hiện.

Các nguồn vốn của tổ chức tín dụng được chuyển hóa hiệu quả

Các nguồn vốn của tổ chức tín dụng được chuyển hóa hiệu quả

HOANHAP.VN -Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), công tác triển khai cơ cấu lại các Tổ chức Tín dụng (TCTD) thực hiện chuyển hóa các nguồn vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh đạt được những bước tiến tích cực. NHNN khẳng định đã điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng và ngoại hối chủ động, linh hoạt nhằm mục tiêu kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý và đảm bảo an toàn của hệ thống TCTD.

Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017