DIỄN ĐÀN LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH -XÃ HỘI 0243.200.3150 (HN) 0918.161.911 (TP HCM)
Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Cẩm nang cho người khuyết tật (phần 6 + 7)

27/01/2019 | 11:07:55
HOANHAP.VN - Ở đây tôi không có ý nói bạn trở nên yểu nhược thụ động mà cam chịu với những gì đang gây ảnh hưởng đến cuộc sống bản thân mình. Điều tôi muốn đề cập đến là: Phần lớn môi trường sống của người khuyết tật là sự thiếu thốn. Không cái này thì cái khác, không mặt này thì mặt khác.

6 - PHẢI TÌM CÁCH THOẢ HIỆP VỚI MÔI TRƯỜNG


Bìa cuốn sách 


Cho dù với những người may mắn có được sự trợ giúp tốt từ phía gia đình hay xã hội, thì cũng vẫn luôn thiếu đi một vài yếu tố hay điều kiện nào đó. Mà thành phần thiếu thốn nhiều về tiện nghi sinh hoạt, khả năng vật chất, tình cảm, môi trường giao tiếp hoạt động nghề nghiệp lại càng đông hơn gấp nhiều lần. Có những cái thiếu theo thời gian cùng với sự cố gắng có thể bù lấp được, nhưng cũng có những cái thiếu không nằm trong quyền kiểm soát chủ động khắc phục của ta thì sự yêu cầu đòi hỏi là không thể. Một khi đã không thể thì dù ta có bức bối ca thán vật vã đến thề nào thì cũng chẳng giải quyết được gì, mà chỉ làm tư tưởng ta thêm nặng nề đen tối đi thôi. Trong cuộc sống, tất cả mọi người không ai là có thể đạt được sự đầy đủ, với người khuyết tật đó lại càng là điều hiển nhiên hơn. Vậy, đã là hiển nhiên sự thiếu thốn, thì chỉ có tìm cách khắc phục được tối đa khả năng có thể, phần còn lại, nếu không chuẩn bị được tâm thế thích nghi thì cuộc sống vốn đã rất khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Tiềm năng con người có những điều mà bản thân mỗi người không dễ khám phá ra được hết, chỉ vào những hoàn cảnh khắc nghiệt thực tế, thách thức thực tế, yêu cầu thực tế, con người lúc đó không có cách nào khác là bằng mọi giá để vượt qua cho được, chính sự đòi hỏi này làm bộc lộ khả năng tiềm ẩn kỳ diệu trong mỗi con người. Người khuyết tật cũng vậy, trong một hoàn cảnh bức thiết, sẽ nảy ra những sáng tạo những vận dụng mà bình thường cứ nghĩ rằng không thể. Nhờ vậy mà phần lớn nhu cầu cuộc sống của bản thân được giải quyết có thể gọi là tốt nhất. Tất nhiên là không phải mọi tình huống đều có thể giải quyết tốt được, những gì không thể xoay chuyển thì phải tập cho ta một cái nhìn bằng an, một cái nhìn đúng với bản chất của sự việc rằng chỉ có thế không thể hơn thế được. Chấp nhận được cái thiếu ấy, cũng có nghĩa thêm một lần nữa ta chấp nhận bản thân mình. Ta sống trong cái thiếu nhưng ta không cảm thấy thiếu, thế là ta đã nhẹ nhàng thanh thản, cũng có nghĩa là ta đã thoả hiệp được với môi trường.

7 - HẾT SỨC TRÁNH TÂM LÝ Ỷ LẠI, CÀNG ĐỘC LẬP CÀNG TỐT

Có thể nói đây là ý chí then chốt cho sự tồn tại một cách có ý nghĩa của người khuyết tật. Tuy đã có nhiều người khuyết tật luôn nỗ lực hết sức của bản thân để tìm cho mình một cuộc sống thoả đáng, có thể tự tin và tự hào, nhiều người còn vượt xa mức có thể. Nhưng vẫn còn kha khá người có tâm lý ỷ lại, ỷ lại vào người thân, ỷ lại vào bạn bè, ỷ lại vào xã hội. Sự ỷ lại này dẫn đến một hiện trạng rất tệ là biến khuyết tật của mình thành một lợi thế, thành một mồi câu, trở thành kẻ ăn mày lòng nhân thiên hạ. Điều này không chỉ tự làm cho bản thân mình thêm tội nghiệp thêm hèn kém, mà còn tạo tác cái nhìn khinh thường vốn đã rất sẵn trong mọi người. Sự ỷ lại còn biến ta thật sự thành một loại ký sinh trùng, không chỉ mất đi một phần chức năng cơ thể mà ta còn mất luôn cả giá trị nhân cách, phẩm chất tối cần nhất của cuộc làm người. Và như vậy, nói một cách trần trụi nhất, đấy không phải là một con người nữa, mà chỉ còn là một hình dạng giống người mà thôi. Không phải ta sinh ra là người khuyết tật thì nghiễm nhiên cộng đồng này xã hội này phải có nghĩa vụ cưu mang ta.

Không phải vì bất kỳ lý do gì mà ta trở thành người khuyết tật thì tội lỗi này sự hỏng hóc này thuộc về trách nhiệm của thế giới. Thật đáng buồn mà nói rằng: không ít người lệch lạc trong cách nhận sự tương trợ của cộng đồng, không những thản nhiên xoè tay mà còn ra vẻ tự ái vặt “cho tôi thì phải cho đàng hoàng, không phải tôi xin mà đó là nghĩa vụ của các người, tôi ra thân thế này là để gánh tội cho nửa thế giới rồi đấy”. Tâm lý này bắt nguồn từ một cách nói “Gia đình nào có một người khuyết tật, có nghĩa người ấy đã phải gánh tội cho cả nhà.” Hoặc những người khuyết tật vì nguyên nhân chiến tranh thì lại càng tỏ ra mình là người có công với đất nước, cả cái dân tộc này phải biết ơn mình. Hết sức sai lầm với quan niệm như thế.

Đương nhiên, những người đã đóng góp công sức xương máu cho đất nước trong bất kỳ một lĩnh vực nào, thì sự ghi ơn là điều nhất thiết đúng đắn, nhưng nếu vì lạm dụng điều này mà có những hành xử lố lăng quá đáng thì không những tự hạ thấp giá trị mình mà còn làm phương hại đến tính thiêng liêng chung. Đành rằng, xét một góc độ khác, có thể gọi là một cách an ủi, một cách biện giải cho sự ra đời một người kém may mắn. Nhưng khi những ý nghĩ sai lệch dẫn đến tâm lý bất ổn, thì sẽ kéo theo những kiểu hành xử bất hợp lý, nhiều khi trở thành tác nhân hiểm họa cho cộng đồng. Bởi từ tâm lý ỷ lại, ra vẻ, thì đa số người khuyết tật ấy trở thành người ngang tàng gàn dở vô lối, có những hành vi hết sức khó chịu cho những người chung quanh, để không ít người phải quay mặt mà giấu sự khinh khi giễu cợt. Đấy chính là cái mà người khuyết tật tạo thêm khuyết tật cho mình, biến mình thành một thứ con rối làm trò tệ hại.


Những cuốn sách đã được xuất bản của nhà văn Đàm Lan


Đành rằng để có thể độc lập được không phải là dễ, với những hạn chế của bản thân, dù thế nào vẫn cần phải có sự trợ giúp của những người chung quanh, chỉ có thể là hạn chế thấp nhất sự phụ thuộc hay nhờ vả. Nhưng nếu ta có một tâm thức chủ động độc lập đến mức tối đa nhất có thể với khả năng mình, thì ít nhất ta cũng hài lòng một chút và cũng tạo được ánh nhìn tôn trọng với mọi người. Phải để mọi người nhìn thấy được: ta tật nhưng không tàn. Một phần khuyết tật trên cơ thể ta chỉ là một hạn chế bắt buộc mà ta không thể hoán cải, nhưng tất cả những gì còn lại ta có cũng có thể bù trừ tối đa trong mọi điều kiện cần thiết, để một chút tật nguyền ấy không là lý do để ta phải sống một đời tàn lụi. Muốn độc lập được thì ít nhất ta phải biết “liệu cơm gắp mắm”. Sức khoẻ của ta cho phép ta làm được gì thì ta hãy làm một cách tốt nhất, dành hết tâm sức cho công việc đó chắn chắn ta sẽ đạt được một thành quả tương đối. Tối kỵ nhất là tham vọng. Không phải cứ thấy người khác làm được làm tốt việc gì đó là ta cũng có thể làm được làm tốt như thế. Hoặc đã đạt được một ít thành tựu nào đó thì lại nâng cao ước vọng vượt quá khả năng cho phép. Đáng ngại hơn là những ước mộng viển vông theo kiểu thần tượng hóa từ một nhân vật siêu việt nào đó.

Mỗi người khi sinh ra chỉ được trang bị một khả năng tốt nhất trong một lĩnh vực nào đó, còn lại thì cũng có thể nhưng không tốt bằng. Nếu nhận thức và phát huy được khả năng tốt nhất ấy thì hiệu quả thành công mới cao. Vì ta không có nhiều sức lực và cơ hội để có thể đi hết thử nghiệm này đến thử nghiệm khác. Rất cần thiết phải tự biết giới hạn của mình dừng lại ở phạm vi nào, vì không phải ai cũng có thể vượt quá sự thông thường, nếu không tự biết mà cứ mải mê theo đuổi những cao xa, thì sẽ chỉ tự làm mình kiệt quệ dần đi thôi. Cho dù với một số người, sự tham vọng có thể đưa họ đến những thành quả vượt bậc, nhưng ít ra họ đã tự biết họ có thể cố gắng nhiều hơn tốt hơn với khả năng thực lực mà họ có thể tận dụng. Tôi nói ví dụ như những vận động viên para game, họ có tố chất cho một loại hình thể thao, họ có thể dốc hết công sức thời gian cho cường độ tập luyện ngày càng cao, để mỗi ngày một ít, họ chạm dần đến cái ngưỡng thành quả thích hợp. Nhưng nếu họ với tay sang một vài lĩnh vực khác mà khả năng bản thân họ không có nền tảng hay điều kiện thích ứng, thì chắc chắn họ sẽ không gặt hái được thành công như trong lĩnh vực thể thao. Và bất kể là ai, bất kể có phi thường đến thế nào, thì cũng vẫn luôn có một giới hạn nhất định cho một thời điểm. Một lần nữa, cụm từ “tự biết mình” vẫn là một châm ngôn sống vậy.

Bạn đang đọc bài Cẩm nang cho người khuyết tật (phần 6 + 7) tại chuyên mục Hoà nhập. Thông tin phản ánh liên hệ đường dây nóng 0822444479 hoặc email dientu.hoanhap@gmail.com

Các tin khác

Bình Thuận: Làm đường nhựa trên đất nông nghiệp để bán nền

Bình Thuận: Làm đường nhựa trên đất nông nghiệp để bán nền

HOANHAP.VN - Các cá nhân làm bốn con đường nhựa dài khoảng 2 km trên đất nông nghiệp gần dự án sân bay Phan Thiết nhằm phân lô bán nền.

Kiên trì kiến nghị dùng ngân sách tăng vốn cho ngân hàng

Kiên trì kiến nghị dùng ngân sách tăng vốn cho ngân hàng

Kỳ họp giữa năm của Quốc hội đã kiến nghị, nay Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên trì nêu lại việc cho phép sử dụng ngân sách nhà nước để tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước.

“Hành trình SV - OK”

“Hành trình SV - OK”

HOANHAP.VN - Sáng ngày 15/10/2019, tại Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (Cơ sở Vĩnh Tuy, Hai Bà Trưng, Hà Nội), Tạp chí Thanh niên phối hợp Tổ chức DKT tại Việt Nam, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội tổ chức Chương trình truyền thông sức khỏe sinh sản...

Hơn 1.800 nghề, công việc liên quan tới quy định nghỉ hưu sớm

Hơn 1.800 nghề, công việc liên quan tới quy định nghỉ hưu sớm

Sau rà soát, Bộ LĐ-TB&XH ước tính có khoảng 1.810 nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là một trong những căn cứ áp dụng cho người lao động khi nghỉ hưu trước tuổi quy định. Nội dung trên đang được quy định tại Dự thảo Luật...

Thanh Hóa: Con trai cô “E Ke” là con của cán bộ Huyện Lang Chánh?

Thanh Hóa: Con trai cô “E Ke” là con của cán bộ Huyện Lang Chánh?

HOANHAP.VN - Câu chuyện về cô gái câm, thường gọi là E Ke tại xã Giao Thiện sinh con là có thật. Còn lời đồn thổi, đây là con của ông Hà Văn Việt cán bộ Huyện Lang Chánh thực hư thế nào thì chỉ những người trong cuộc mới biết. Nhưng lương tâm của người đã cùng cô E ke sinh con...

CƠ QUAN NGÔN LUẬN THUỘC HIỆP HỘI DOANH NGHIỆP CỦA THƯƠNG BINH VÀ NGƯỜI KHUYẾT TẬT VIỆT NAM

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017