
Công ty Xi măng Xuân Thành khai thác đá sét tại khu vực Khe Non 2 trước khi giấy phép có hiệu lực
Vừa qua Hoà nhập đã nhận được nhiều phản ánh của các thương bệnh binh, cựu chiến binh sinh sống tại khu vực xung quanh Khe Non 2 (huyện Thanh Liêm, Hà Nam) về tình trạng nhà máy Xi măng Xuân Thành đang có dấu hiệu khai thác khoáng sản trái phép. Kèm theo tình trạng xe quá tải, quá khổ vận chuyển khoáng sản hoạt động liên tục ngày đêm đang khiến những tuyến đường tại địa bàn này bị tàn phá nghiêm trọng.
Được biết ngày 29/3/2019, Bộ TN&MT đã cấp giấy phép số 780/GP-BTNMT cho phép Công ty cổ phần Xi măng Xuân Thành khai thác bằng phương pháp lộ thiên đá sét xi măng Khe Non 2 thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu và Liêm Sơn thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.
Tại khu vực khai thác của Xi măng Xuân Thành có diện tích 74,5 hecta. Trong đó, khu I: 52,7 hecta, khu II: 2,4 hecta và khu III: 19,4 hecta. Mức sâu khai thác của khu I và khu III là -15m, khu II là -5m.
Công ty Xuân Thành được phép khai thác với trữ lượng là 39.847.646 tấn đá sét (Khu I: 22.479.390 tấn; Khu II: 385.064 tấn và khu III: 7.983.192 tấn). Công suất khai thác mỗi năm từ 250.346 tấn đến 1.202.102 tấn đá sét. Thời hạn khai thác là 27 năm, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản.
“Trước khi tiến hành khai thác, Công ty Xuân Thành phải nộp thiết kế mỏ được lập, thẩm định; Báo cáo Sở TN&MT tỉnh Hà Nam để kiểm tra thực địa, xác định tọa độ, mặt bằng khai thác, cắm mốc giới khu vực được phép khai thác và phải thực hiện đầy đủ nội dung báo cáo đánh giá tác động môi trường, phục hồi môi trường của dự án khi khai thác xong…”, giấy phép khai thác nêu rõ.
Điểm đáng chú ý tại giấy phép số 780/GP-BTNMT là tại mục 6 Điều 1 có ghi thời hạn khai thác là 27 năm, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản mỏ. ngày bắt đầu khai thác, thông báo về Giám đốc điều hành mỏ, kế hoạch khai thác…

Giấy phép khai thác đá sét tại Khe Non 2 của Công ty Xi măng Xuân Thành
Giấy phép có hiệu lực từ ngày 29/3/2019, trong đó có 1 năm xây dựng cơ bản. Như vậy, ít nhất phải đến ngày 29/3/2020, Công ty Xi măng Xuân Thành mới được phép bắt đầu tiến hành khai thác tại khu vực Khe Non 2 nếu như Công ty này đã đăng ký xây dựng cơ bản cùng ngày được cấp phép. Đồng thời, trước khi tiến hành khai thác, phải nộp thiết kế mỏ được lập, thẩm định, phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền, báo cáo sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam để kiểm tra tại thực địa, xác định tọa độ, mặt bằng khai thác, cắm mốc giới phạm vi khu vực được phép khai thác, phải thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật....
Nhưng theo nhiều người dân xã Thanh Hương, sống tại khu vực chân mỏ cho biết, năm 2013 chính quyền tiến hành thu hồi đất khu vực Khe Non. Đến năm 2014, Công ty Xuân Thành đưa máy móc vào bắt đầu khai thác đá sét tại khu vực Khe Non 2.
Từ khi Công ty Xuân Thành đi vào khai thác, họ thường xuyên phải sống chung với việc hàng loạt xe vận tải cơi nới thành thùng, chở đất, đá không được che chắn khiến vật liệu rơi vãi ra đường, khiến cho tuyến đường dân sinh bị hư hại nghiêm trọng, gây mất an toàn giao thông và gây mất vệ sinh môi trường.
Như vậy, việc người dân phản ánh là hoàn toàn có cơ sở. Vậy Công ty Xuân Thành đã tiến hành khai thác khoáng sản khi chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý?

Hàng loạt xe tải cơi nới , không được che chắn cẩn thận khi vận chuyển khiến cả tuyến đường lầy lội khi mưa xuống.
Trước bức xúc của người dân, PV có mặt thực tế để ghi nhận, tại tuyến đường đoạn qua xã Thanh Hương, hàng loạt xe tải cơi nới thành thùng, xe đầu kéo mang logo của Tập đoàn Xuân Thành có dấu hiệu chở quá tải, không được che chắn khiến vật liệu rơi vãi khắp tuyến đường. Khi trời mưa, đất sét từ khu vực khai thác trôi xuống các mương nước tưới tiêu của người dân khiến cho mương nước biến thành vũng lầy, gây ảnh hương rất lớn đến các hoạt động sinh hoạt và sản xuất của người dân.
Ngoài ra, khu vực mỏ khai thác cũng không cắm biển báo an toàn, không lắp đặt trạm cân, không có hệ thống camera giám sát, vận chuyển ra ngoài hàng nghìn tấn nhưng không hề thấy bóng dáng của cơ quan chức năng nào kiểm tra, giám sát.
Để có thông tin khách quan, phóng viên đã liên hệ đến Sở TN&MT tỉnh Hà Nam. Nhưng cũng chỉ nhận được nhưng câu trả lời quanh co cáo bận nhiều việc và cho biết: “Việc liên quan tới Công ty Xuân Thành, Sở đã tiếp nhận phản ánh và thời gian tới sẽ báo cáo UBND tỉnh, sớm công bố chính thức trên cổng thông tin của Sở”.
Phóng viên tiếp tục liên hệ với phía UBND huyện Thanh Liêm thì được một đồng chí đại điện phòng TN&MT huyện cho biết. Do không phụ trách vấn đề đó nên không nắm được tình hình khai thác khoáng sản của Công ty Xi Măng Xuân Thành. Và đề nghị liên hệ lại với UBND huyện.
Liên hệ qua điện thoại đến ông Hoàng Mạnh Dũng Chủ tịch UBND huyện Thanh Liên. Khi được hỏi bên phía huyện có nắm được tình trạng Công ty Xi măng xuân thành khai thác đất, đá sét khi chưa đủ điều kiện?, thì ông báo đang bận họp nên không trả lời ngay được.
Cũng theo văn bản số 780/GP-BTNMT do Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường ký ngày 29/3/2019, quy định, trước khi tiến hành khai thac, công ty cổ phần xi măng Xuân Thành phải thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật liên quan và các quy định của giấy phép này....; đăng ký ngày đầu xây dựng cơ bản, ngày bắt đầu khai thác, thông báo về giám đốc điều hành mỏ, kế hoạch khai thác, chế biến tại cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Vậy vấn đề đặt ra là Công ty Xuân Thành có cố tình khai thác khoáng sản khi giấy phép chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện, số lượng tài nguyên mà Công ty này khai thác trước thời hạn cho phép đã được sử dụng như thế nào, đi đâu? Tiền thuế doanh nghiệp này nộp cho ngân sách Nhà nước được quản lý ra sao? Hồ sơ thiết kế đã được cơ quan chức năng thẩm định kiểm tra ra sao?
Vào ngày 12/9/2019, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì phiên toàn thể của Hội nghị toàn quốc về phát triển bền vững 2019 với chủ đề “Vì một thập niên phát triển bền vững hơn”, hướng đến cột mốc năm 2030. Thủ tướng nói, tình trạng khai thác và sử dụng kém hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, làm ô nhiễm môi trường, mất cân đối các hệ sinh thái còn diễn ra ở nhiều nơi. Nhìn toàn diện cả những thành tựu, mặt tích cực và cả những tồn tại, hạn chế nêu trên để thấy rằng một thập niên qua chúng ta đã có những chuyển biến đáng khích lệ, có nhiều bước tiến trong phát triển bền vững nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để thực hiện một thập niên tới bền vững hơn nữa, tốt hơn nữa.
Thủ tướng đề nghị, cần thống nhất về nhận thức và hành động trong tất cả các cấp, các ngành và toàn xã hội về phát triển bền vững. “Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, cả hệ thống chính trị và mọi thành phần trong xã hội”.
Vì vậy, dư luận mong rằng, UBND tỉnh Hà Nam sẽ vào cuộc thanh tra, kiểm tra để xử lý nghiêm sai phạm của tổ chức cá nhân (nếu có) liên quan đến việc khai thác tài nguyên khoáng sản của Công ty xi măng Xuân Thành tại Khe Non 2 thuộc các xã Thanh Hương, Thanh Lưu và Liêm Sơn thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.
Hòa Nhập tiếp tục thông tin!