Thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, trên địa bàn Hà Nội trong 8 tháng đầu năm 2020, lực lượng chuyên ngành của Sở Xây dựng cùng với UBND các quận, huyện, thị xã và Đội quản lý trật tự xây dựng đã tiến hành kiểm tra 10.531 công trình (đạt tỷ lệ 100% công trình); phát hiện, xử lý 237 trường hợp vi phạm mới. Trong đó, 59 trường hợp xây dựng không phép; 92 trường hợp xây dựng sai phép, sai quy hoạch, sai thiết kế; 15 trường hợp xây dựng công trình gây ảnh hưởng đến công trình lân cận, gây ô nhiễm môi trường; 71 trường hợp có các vi phạm khác.
Chánh thanh tra Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Việt Dũng thông tin: đến nay, đã xử lý dứt điểm 157/237 trường hợp vi phạm, chiếm tỷ lệ 66,2%. Trong đó, cưỡng chế phá dỡ 6 trường hợp; tự khắc phục 114 trường hợp; cấp bổ sung, điều chỉnh giấy phép xây dựng 37 trường hợp.
Sở Xây dựng đang tiếp tục giải quyết, xử lý theo thẩm quyền 80/237 trường hợp, chiếm 33,8%. UBND các quận, huyện, thị xã đã ban hành 669 quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính trên 13,4 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo đánh giá, mặc dù số lượng công trình xây dựng mới vi phạm trật tự xây dựng có chiều hướng giảm, nhưng về hình thức vi phạm lại diễn biến phức tạp và khó lường hơn.
Trước thực trạng chậm xử lý các công trình vi phạm trật tự xây dựng, UBND TP. Hà Nội đã có văn bản yêu cầu UBND các quận, huyện: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Tây Hồ, Thanh Xuân, Cầu Giấy, Hoàng Mai, Hà Đông, Nam Từ Liêm, Thanh Trì, Đông Anh, Sóc Sơn, Gia Lâm, Hoài Đức, Thạch Thất kiểm điểm, rút kinh nghiệm trong việc chưa xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm còn tồn đọng trên địa bàn.
Địa phương quyết liệt xử lý sai phạm
Theo Quyết định 6398/QĐ-UBND của UBND TP về Quy chế quản lý quy hoạch - kiến trúc khu phố cổ Hà Nội, các công trình xây dựng đối với lớp nhà mặt phố chỉ được phép xây từ 1 - 3 tầng, chiều cao 6 - 12m; đối với lớp phía sau chỉ từ 2 - 4 tầng, chiều cao 10 - 16m; khoảng lùi tối thiểu của lớp phía sau là 4 - 6m. Bên cạnh đó, quy định chung đối với khu vực phố cũ được Hà Nội đưa ra đối với các công trình xây dựng đặc trưng từ 4 - 6 tầng (khoảng 16 – 22m), mật độ xây dựng tại các ô phố không quá 70%.
Vừa qua, ngày 26 tháng 05, Ông Vũ Tuấn Trung, Đội trưởng Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàn Kiếm cho biết, thực hiện chỉ đạo của Quận ủy, UBND quận về việc tập trung xử lý các vi phạm trật tự xây dựng, nhất là các công trình vi phạm còn tồn đọng trong các năm: 2015-2016, 2017-2018, hiện công tác xử lý cưỡng chế tháo dỡ đang được Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị, UBND các phường tập trung triển khai.
Tại công trình số 58-60 phố Đào Duy Từ (phường Hàng Buồm), chủ đầu tư đã tự tháo dỡ tầng tum, tầng 8 và mái tầng 7; hiện đang thu dọn phế thải, lắp dựng giàn giáo, che chắn để tiếp tục tháo dỡ công trình.
Tại công trình số 23-25 phố Nguyễn Siêu (phường Hàng Buồm), chủ đầu tư đã dỡ được 30m2 mái kính phía ngoài mặt phố, tháo dỡ toàn bộ khung sắt chữ I có diện tích 30m2, vách nhôm kính xung quanh có diện tích 34m2 và lớp gạch chống nóng diện tích 30m2 và 11,8m2 mái tầng 8...

Công trình số 11 và 13 ngõ Nội Miếu đang đi vào hoàn thiện, công trình này được thi công lên 7 tầng.
Ông Nguyễn Hoàng Đức, Phó Chủ tịch UBND phường Hàng Buồm cho báo chí biết: Theo yêu cầu của UBND quận Hoàn Kiếm, UBND các phường đẩy nhanh tiến độ phá dỡ các hạng mục vi phạm các công trình và phải có báo cáo bằng văn bản trong tháng 6/2020 để UBND quận tổng hợp báo cáo UBND thành phố trong tháng 7/2020.
..Liệu có “lồi lõm”!
Bên cạnh việc xử lý quyết liệt các công trình vi phạm trước năm 2019 đang được cưỡng chế, lại phát sinh các công trình mới có chiều cao hoặc số tầng tương tự với các công trình đang bị cưỡng chế, khiến cho phố cổ Hà Nội thiếu đồng bộ, không đúng quy hoạch, cụ thể công trình số 56 Đào Duy Từ (phường Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) chủ đầu tư đang tiếp tục xây dựng 6 tầng chưa có dấu hiệu dừng lại.
Công trình 56 phố Đào Duy Từ đang thi công lên tầng 6, mặc dù công trình số 58 và 60 kề bên đang bị Đội TTXD cưỡng chế.
Một công trình khác, ,số 54 ngõ Phất Lộc, (nằm trong khu phố cổ) hiện nay công trình đã được thi công lên 5 tầng, 1 lửng và chủ đầu tư vẫn đang tiếp tục thi công xây lên chưa có dấu hiệu dừng lại, vượt quá số tầng và chiều cao so với quy hoạch của phố cổ, mật độ xây dựng lên tới 100%, phần ban công đua ra, lấn chiếm khoảng không ngõ đi chung . Đáng lưu ý, công trình này nằm cách trụ sở UBND phường Hàng Buồm chỉ vài trăm mét. . Liên quan đến việc giám sát trật tự xây dựng và đảm bảo quy hoạch của phố cổ Hà Nội, UBND phường Hàng Bông đã thực hiện những giải pháp nào để ngăn chặn sai phạm trong trật tự đô thị, góp phần đảm bảo văn minh đô thị Hà Nội? Do điều kiện học tập nên Bà …. Nga, Chủ tịch UBND phường Hàng Buồm, yêu cầu phóng viên liên hệ với cán bộ Thanh tra xây dựng tên Hòa, nhưng cán bộ này chỉ tiếp nhận thông tin và từ chối cung cấp thông tin vì không đủ thẩm quyền trao đổi.
Công trình số 54 ngõ Phất Lộc đang xây thêm tầng, mặc dù trước đó công trình này được khẳng định xây dựng đúng phép.
Bác H. thương binh sinh sống ở khu vực phố cổ thuộc quận Hoàn Kiếm bức xúc cho biết: Bình thường người dân chúng tôi chỉ xây dựng sai một chút là bị xử lý và phải chấp hành ngay. Thế nhưng không biết vì lý do gì mà nhiều công trình tại quận Hoàn Kiếm nói chung cũng như phường Hàng Buồm nói riêng vẫn được xây dựng sai phép, sai quy hoạch. Nhiều khi vật liệu xây dựng để bừa bãi trên vỉa hè làm ảnh hưởng tới việc đi lại cho người dân, đặc biệt là đối với những người thương binh như tôi, nếu cứ để các công trình vô tư xây như vậy mà không xử lý thì làm sao giữ được quy hoạch và hình ảnh của phố cổ.
Việc xây dựng vượt so với tiêu chuẩn cho phép cũng không thể không nói đến trách nhiệm của các đơn vị nhà thầu xây dựng, họ sử dụng xe chở vật liệu xây dựng thô xơ gây mất an toàn khi tham gia giao thông. Nhiều công trình nâng tầng cao hơn so với quy định nên phải kéo dài thời gian thi công, nên nhà thầu luôn luôn để để vật liệu ra vỉa hè, dàn giáo lấn chiếm vỉa hè, lòng đường gây cản trở giao thông, việc đi lại của người dân càng trở lên khó khăn, đặc biệt là những người khuyết tật, vỉa hè không có để đi, còn đi xuống lòng đường rất dễ bị các phương tiệng iao thông khác va, đụng, đâm phải. Cơ quan chức năng cũng cần phải xử lý triệt để và nghiêm khắc hơn với những đơn vị thi công với những công trình vi phạm quy hoạch đô thị trên địa bàn thành phố.
Để khắc phục tình trạng vi phạm trật tự đô thị, UBND TP về việc triển khai xây dựng Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố cổ Hà Nội, trên cơ sở rà soát Điều lệ tạm thời về Quản lý xây dựng, bảo tồn và tôn tạo khu phố cổ Hà Nội kèm theo Quyết định số 45/1999/QĐ-UB ngày 04/6/1999 của UBND TP Hà Nội và áp dụng các văn bản pháp lý hiện hành, ngày 19/3/2012.
Đề nghị UBND quận Hoàn Kiếm và các lực lượng chức năng khẩn trương vào cuộc xử lý nghiêm những vi phạm TTXD đang tồn tại trên địa bàn phường Hàng Buồm, cụ thể là công trình số 54 Phất Lộc, cũng như tất cả công trình nêu trên để góp phần bảo tồn kiến trúc và quy hoạch khu phố cổ theo đúng chủ trương của TP đã đề ra. Đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm đối với các tổ chức cá nhân có liên quan, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu, thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật
UBND TP Hà Nội đã và đang có nhiều động thái tích cực trong việc siết chặt công tác quản lý TTXD, thì tại phường Hàng Buồm đang có dấu hiệu “xao nhãng” trong nhiệm vụ quản lý TTXD được giao. Vậy trách nhiệm của người đứng đầu là Chủ tịch UBND phường Hàng Buồm và đội Thanh tra xây dựng ở đâu khi để xảy ra vi phạm trật tự xây dựng?
Giải Pháp nào thật sự tốt…
TS.KTS Dương Đức Tuấn - Phó giám đốc Sở QH-KT cho biết: Việc lập Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố cổ Hà Nội trên cơ sở rà soát Điều lệ tạm thời về Quản lý xây dựng, bảo tồn và tôn tạo khu phố cổ Hà Nội (kèm theo Quyết định số 45/1999/QĐ- UB ngày 04/6/1999 của UBND TP Hà Nội) trước đây và áp dụng các văn bản pháp lý mới. Phạm vi khu phố cổ thống nhất quy mô khu phố cổ vẫn giữ 100ha như quy định trước đây, nhưng phạm vi nghiên cứu và không gian quản lý bao gồm cả lớp ngoài gồm các công trình của tuyến đường bao, nhằm kiểm soát hình thái chuyển tiếp hài hòa, không đột biến với các khu vực liền kề.
Theo ông Tuấn: Nội dung của dự thảo cần nghiên cứu bổ sung theo hướng gìn giữ và khôi phục lại hình ảnh toàn bộ khu phố cổ. Làm rõ hơn các quy định về bảo tồn, chỉnh trang toàn bộ không gian, tuyến phố, ô phố, điểm nút đặc thù, các quy định cụ thể tương ứng với cấp độ bảo tồn, tôn tạo và phát triển của từng loại công trình kiến trúc, không gian sinh hoạt trong khu phố cổ. Lưu ý bổ sung các quy định liên quan đến các yếu tố mới như tuyến đường sắt đô thị, các điểm đỗ xe...
Tại quyết định số 04/2019 QĐ- UBND ký ngày 18/03/2019, do đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Thế Hùng đã ký Quyết định ban hành quy định quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội và gửi tới 8 Sở, Ngành của thành phố, Công an thành phố, Thanh tra, UBND các quận, huyện, tới các phường yêu cầu siết chặt lại kỷ cương trật tự xây dựng trên địa bàn. Trong đó nhấn mạnh, đối với các phường, xã, thị trấn để xảy ra nhiều vi phạm mới hoặc không xử lý dứt điểm đối với các trường hợp vi phạm về TTXD còn tồn đọng theo yêu cầu của UBND các xã, phường, thị trấn. Tại văn bản của UBND Thành phố có chỉ rõ: “Trường hợp cần thiết, có thể tạm dừng công tác điều hành của các Chủ tịch UBND các xã, phường, thị trấn cho đến khi xử lý xong vi phạm”.