Phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh một nguyên tắc cốt lõi: Doanh nghiệp phải được đặt vào trung tâm của quá trình đổi mới công nghệ. Theo ông, trong bối cảnh hội nhập, công nghệ không còn là yếu tố bổ trợ mà trở thành điều kiện sống còn. Mọi hoạt động nghiên cứu, chuyển giao cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, gắn với thị trường và có địa chỉ ứng dụng cụ thể. “Không dựa vào doanh nghiệp, không nghiên cứu theo đặt hàng của doanh nghiệp, thì khoa học công nghệ khó đi vào cuộc sống,” TS Nguyễn Quân khẳng định.

Ông cũng chỉ ra một điểm nghẽn kéo dài đó là khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng, giữa chính sách và thực tiễn. Việc tháo gỡ khoảng cách này, theo ông, phải bắt đầu từ thay đổi tư duy – từ phía cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và cả doanh nghiệp.

Tiếp nối, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội DN HVNCLC đặt vấn đề ở một bình diện khác, hành trình 30 năm không chỉ để nhìn lại mà để xác lập một cách vận hành mới. Theo bà, nếu ba thập niên trước là quá trình tích lũy niềm tin thị trường, thì năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ “ghi nhận” sang “hành động”. Chuỗi hoạt động của “Năm HVNCLC 2026” được thiết kế theo nhiều lớp, từ truyền thông, kết nối đến xây dựng nền tảng tri thức và dữ liệu cho doanh nghiệp.

Bà nhấn mạnh điểm khác biệt của HVNCLC không phải một danh hiệu hành chính, mà là kết quả của quá trình khảo sát người tiêu dùng được duy trì liên tục suốt 30 năm. Từ hơn 14.000 lượt doanh nghiệp được người tiêu dùng nêu tên, chương trình đã sàng lọc và công nhận 1.752 doanh nghiệp đạt danh hiệu. Chính cơ chế này tạo nên một “chu trình niềm tin”, trong đó người tiêu dùng – doanh nghiệp – tổ chức cùng tham gia xác lập chuẩn mực thị trường.

Ở góc nhìn doanh nhân và thế hệ kế tiếp, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội dành phần lớn phát biểu để nói về khởi nghiệp. “Khởi nghiệp là bắt đầu từ con số 0, nhưng điều quan trọng không chỉ là đi đến con số 1,” ông nói. Theo ông, điều đáng nói hơn là người trẻ tạo ra sản phẩm gì, mang theo cốt cách gì và đóng góp được gì cho cộng đồng.

Ông nhấn mạnh, khởi nghiệp không thể chỉ dừng ở lợi nhuận, mà phải trả lời được câu hỏi về giá trị xã hội. Một dự án chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được vấn đề của cộng đồng, của môi trường.

Một nội dung đáng chú ý tại Hội thảo là phần công bố kết quả khảo sát tiêu dùng xanh năm 2025, nghiên cứu xã hội học lần thứ hai được thực hiện tại bốn đô thị lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ. Kết quả khảo sát cho thấy một chuyển động rõ ràng: Tiêu dùng xanh đang dần rời khỏi vị trí của một lựa chọn mang tính bổ sung để trở thành một tiêu chuẩn ngày càng rõ hơn trong quyết định mua sắm. Người tiêu dùng không còn chỉ dừng lại ở câu hỏi sản phẩm có tốt hay không, mà ngày càng quan tâm đến mức độ an toàn, khả năng truy xuất, tác động đối với sức khỏe lâu dài và ảnh hưởng đến môi trường. 

Khoảng hai phần ba số người được khảo sát cho biết họ dự kiến sẽ tăng sử dụng các sản phẩm xanh trong thời gian tới, trong khi 86% sẵn sàng chi thêm từ 5% đến 10% cho các sản phẩm đáp ứng tiêu chí này. Điều đáng chú ý là xu hướng này không còn giới hạn ở nhóm người tiêu dùng có thu nhập cao, mà đang lan rộng sang nhóm trung lưu, thậm chí cả những người có xu hướng chi tiêu thận trọng, miễn là sản phẩm tạo được cảm giác “đáng tiền” và có thông tin rõ ràng.

Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra một khoảng cách vẫn còn tồn tại giữa nhận thức và hành vi mua sắm thực tế. Những rào cản phổ biến hiện nay bao gồm giá thành sản phẩm còn cao, độ phủ thị trường chưa đủ rộng và thiếu thông tin minh bạch để người tiêu dùng có thể nhận diện và so sánh. Điều này cho thấy tiêu dùng xanh không chỉ là vấn đề thay đổi thói quen của người mua, mà là bài toán tổng thể liên quan đến tổ chức sản xuất, hệ thống phân phối và cách doanh nghiệp truyền thông về sản phẩm của mình. Dữ liệu từ khảo sát được xem là một căn cứ quan trọng để doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược sản phẩm, đồng thời cung cấp thêm cơ sở cho các cơ quan quản lý và tổ chức hỗ trợ trong việc xây dựng các chương trình thúc đẩy tiêu dùng bền vững.

Trong khuôn khổ Hội thảo, Ban Tổ chức đã trao chứng nhận HVNCLC 2026 cho các doanh nghiệp khu vực phía Bắc. Việc tổ chức trao chứng nhận tại Hà Nội không chỉ mang ý nghĩa tiếp nối hoạt động tôn vinh doanh nghiệp, mà còn thể hiện sự hiện diện của chương trình HVNCLC trên phạm vi toàn quốc.

Cũng trong khuôn khổ Hội thảo, Hiệp hội DN HVNCLC và Trung tâm BSA cũng chính thức triển khai Cuộc thi Khởi nghiệp Xanh lần thứ 12 - 2026, tiếp nối hành trình 11 năm hình thành một lực lượng doanh nông trẻ gắn với tài nguyên bản địa và kinh tế tuần hoàn. Cuộc thi được kỳ vọng không chỉ là nơi phát hiện các dự án tiềm năng, mà còn là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái HVNCLC, nơi các mô hình kinh doanh bền vững được kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia và thị trường./.