Hội thảo với chủ đề “Chuyển đổi giáo dục trong kỷ nguyên AI” do Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu trong nước, quốc tế.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo, giảng viên, nhà khoa học của Đại học Kinh tế Quốc dân cùng các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia. Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân có GS.TS. Tô Trung Thành - Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân; PGS.TS. Nguyễn Ngọc Sơn - Phó Hiệu trưởng Trường Kinh doanh; PGS.TS. Hồ Đình Bảo - Trưởng phòng Tổ chức Cán bộ; TS. Nguyễn Quang Huy – Hiệu trưởng Trường Công nghệ; TS. Nguyễn Trung Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Công nghệ; TS. Đặng Tuấn Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng Công nghệ thông tin; TS. Lê Anh Đức - Trưởng phòng Quản lý đào tạo, cùng đông đảo giảng viên, nhà nghiên cứu.

Đại biểu quốc tế có GS. Wu-Yuin Hwang – Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật, Đại học Quốc lập Đông Hoa (National Dong Hwa University); GS. Rustam Shadiev - Khoa Giáo dục, Đại học Chiết Giang (Zhejiang University), Trung Quốc; GS. Min-Te Sun - Chủ nhiệm Khoa Khoa học Máy tính và Kỹ thuật Thông tin, Đại học Quốc lập Trung ương (National Central University), Đài Loan, cùng nhiều nhà khoa học quốc tế.

 

GS.TS. Tô Trung Thành nhấn mạnh, trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang ngày càng hiện diện sâu trong lớp học, mở ra khả năng cá nhân hóa việc học ở quy mô chưa từng có. Tuy nhiên, đi cùng với những cơ hội mới là các vấn đề không thể xem nhẹ, trong đó có tư duy phản biện, liêm chính học thuật và sự thay đổi trong vai trò của người thầy.

Theo GS.TS. Tô Trung Thành, trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá chiến lược, việc nghiên cứu tác động của AI đối với giáo dục không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn mang tính thực tiễn rõ nét.

Đại học Kinh tế Quốc dân xác định công nghệ và giáo dục số là những trụ cột quan trọng trong quá trình phát triển theo định hướng đại học đa ngành, đa lĩnh vực. Trong bối cảnh đó, ICETAI 2026 được kỳ vọng trở thành diễn đàn kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn ứng dụng công nghệ trong giáo dục.

Về học thuật, hội thảo thu hút 55 công trình nghiên cứu của các nhà khoa học đến từ Việt Nam, Đài Loan, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Malaysia. Qua quá trình phản biện độc lập, 35 bài nghiên cứu được chấp nhận, đạt tỷ lệ 64%; trong đó 20 báo cáo tiêu biểu được lựa chọn trình bày tại 3 phiên chuyên đề.

Kỷ yếu hội thảo được xuất bản bởi Nhà xuất bản Springer, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận các kết quả nghiên cứu của ICETAI 2026 tới cộng đồng học thuật quốc tế.

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu nghe hai báo cáo đề dẫn của GS. Wu-Yuin Hwang và GS. Rustam Shadiev; tham quan không gian triển lãm công nghệ giáo dục, trưng bày poster và tham gia các phiên thảo luận chuyên đề.

AI từ công cụ hỗ trợ đến “đối tác học tập”

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là báo cáo của GS. Rustam Shadiev, Khoa Giáo dục, Đại học Chiết Giang, với nghiên cứu về nâng cao hiệu quả học tiếng Anh như một ngoại ngữ trong những bối cảnh quen thuộc và không quen thuộc thông qua học tập trên thiết bị di động và trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Nghiên cứu tập trung vào mô hình học ngôn ngữ có sự hỗ trợ của thiết bị di động (MALL – Mobile-Assisted Language Learning), qua đó mở rộng không gian học tiếng Anh vượt ra ngoài lớp học truyền thống.

Từ các nghiên cứu thực nghiệm, báo cáo phân tích tác động của bối cảnh học tập tới chất lượng viết tiếng Anh như một ngoại ngữ, năng lực ngôn ngữ và mức độ tham gia của người học. Theo đó, các chiến lược sư phạm được thiết kế phù hợp có thể giúp người học thích nghi với nhiều môi trường khác nhau, đồng thời nâng cao hiệu quả tiếp thu ngôn ngữ.

Đáng chú ý, nghiên cứu làm rõ tiềm năng của GenAI trong phát triển các tác tử sư phạm thông minh, có khả năng đồng hành với người học trong nhiều giai đoạn của quá trình học tập. Thay vì chỉ cung cấp câu trả lời, các tác tử AI có thể đưa ra hướng dẫn cá nhân hóa, hỗ trợ ngôn ngữ theo ngữ cảnh, cung cấp phản hồi thích ứng và duy trì tương tác trước, trong và sau khi người học thực hiện nhiệm vụ.

Cách tiếp cận này cho thấy AI có thể tham gia sâu hơn vào quá trình hình thành ý tưởng, tổ chức nội dung, hoàn thiện kỹ năng viết và phát triển năng lực tự phản ánh của người học.

Nghiên cứu đồng thời đề xuất các nguyên tắc và chiến lược sư phạm dựa trên bằng chứng để thiết kế hoạt động MALL được tăng cường bởi GenAI, hướng tới môi trường học tập thích ứng, thúc đẩy khả năng tự điều chỉnh và tăng cường năng lực giao tiếp của người học.

Từ công cụ thông minh đến “bản sao nhận thức”

Một góc nhìn đáng chú ý khác được GS. Wu-Yuin Hwang, Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật, Đại học Quốc lập Đông Hoa, đưa ra tại hội thảo, với chủ đề về sự tiến hóa của AI tạo sinh và tác động tới quá trình học tập của con người.

Nghiên cứu đề xuất một khung tiến hóa gồm ba giai đoạn, phản ánh sự thay đổi trong mối quan hệ giữa con người và AI. Ở giai đoạn đầu, AI được xem là “công cụ thông minh”, hỗ trợ con người thực hiện và nâng cao hiệu quả các nhiệm vụ. Ở giai đoạn thứ hai, AI trở thành “đối tác học tập”, thúc đẩy quá trình đồng sáng tạo thông qua tương tác hai chiều giữa con người và trí tuệ nhân tạo.

Đáng chú ý nhất là giai đoạn thứ ba – “bản sao nhận thức” (cognitive twin). Theo khái niệm được nghiên cứu đề xuất, AI không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà có thể trở thành một tác nhân tự chủ, có khả năng kế thừa, duy trì và mở rộng một phần năng lực nhận thức của con người.

Khái niệm này mở ra một hướng tiếp cận mới đối với học tập suốt đời. Trong đó, hệ thống tác tử AI kết hợp với bộ nhớ thống nhất có thể mô hình hóa và lưu giữ những đặc điểm nhận thức của một chủ thể, tạo khả năng bảo tồn và tiếp tục phát triển tri thức, kinh nghiệm cá nhân trong môi trường số.

Sự phát triển này đồng thời đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại vai trò của giáo dục. Giảng viên có thể chuyển dần từ vị trí chủ yếu truyền đạt tri thức sang vai trò hướng dẫn, điều phối và thiết kế quá trình hợp tác giữa con người và AI.

Người học cũng cần phát triển năng lực tự chủ, tư duy phản biện và khả năng hợp tác với các tác tử AI, qua đó khai thác hiệu quả các hệ thống nhận thức số phục vụ học tập, sáng tạo và phát triển tri thức.

Nghiên cứu đặt khung tiến hóa này trong mối liên hệ với khung năng lực AI của UNESCO, nhấn mạnh yêu cầu hình thành những năng lực mới cho cả người dạy và người học khi giáo dục ngày càng gắn kết với các hệ thống trí tuệ nhân tạo.

Tăng kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Trung Tuấn - Phó Hiệu trưởng Trường Công nghệ, Đại học Kinh tế Quốc dân, tham gia chủ trì và điều phối phần hỏi đáp, tạo không gian trao đổi trực tiếp giữa các diễn giả với các nhà khoa học, giảng viên và đại biểu tham dự. Phần điều phối tập trung vào việc làm rõ những vấn đề được đặt ra từ các nghiên cứu, đồng thời gợi mở trao đổi về khả năng chuyển hóa các kết quả nghiên cứu AI thành những giải pháp có giá trị đối với hoạt động đào tạo và thực tiễn giáo dục.

Ngày thứ hai của ICETAI 2026 tiếp tục với các phiên trực tuyến và chương trình giao lưu tại Vịnh Hạ Long. Sự kiện có sự đồng hành của một số doanh nghiệp, đối tác như Tập đoàn Sota Holdings (Sotatek), Tập đoàn VTI, FPT Software (FSoft) và các đơn vị liên quan.

Không chỉ tập trung vào các vấn đề học thuật, ICETAI 2026 hướng tới tăng cường kết nối nhà trường – nhà khoa học – doanh nghiệp, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ giáo dục, đặc biệt là AI, vào thực tiễn đào tạo.

Thông qua các báo cáo khoa học, phiên thảo luận, triển lãm công nghệ và hoạt động kết nối, hội thảo góp phần mở rộng trao đổi quốc tế về những cơ hội, thách thức và yêu cầu mới đối với giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

ICETAI 2026 qua đó không chỉ đặt câu hỏi AI có thể làm được gì cho giáo dục, mà quan trọng hơn, gợi mở cách thiết kế lại quá trình dạy và học để con người có thể khai thác AI một cách hiệu quả, có trách nhiệm và hướng tới phát triển năng lực lâu dài.