Mỹ Thắng là một trong mười một đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn của huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (nay là phường Đông A – tỉnh Ninh Bình). Trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, Mỹ Thắng tự hào là mảnh đất có bề dày lịch sử và văn hóa, nơi có nhiều di tích lịch sử được công nhận. Ngày 28/01/2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 225/QĐ-VHTT&DL công nhận xếp hạng di tích Đình Bườn, Miếu Trúc và Mộ các nhân vật lịch sử liên quan thuộc xã Mỹ Thắng, huyện Mỹ Lộc là Di tích lịch sử Quốc gia.

Hình ảnh đình Bườn

Theo các nguồn tài liệu lưu giữ lịch sử của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Nam Định trước đây (nay là tỉnh Ninh Bình) cho thấy: Làng Bườn xã Mỹ Thắng có 3 thôn gồm Bườn 1, Bườn 2 và Bườn 3. Đình làng Bườn và các di tích có liên quan như: lăng mộ Đàm Hoàng Thái Hậu, lăng mộ tướng quân Cao Mộc, Miếu Trúc thờ tướng quân Phùng Gia được xây dựng trên khu vực đồn binh An Biện xưa của Đinh Bộ Lĩnh (thôn Bườn ngày nay). Đây là một trong những căn cứ quan trọng trong việc tích trữ lương thực, chiêu mộ binh sĩ giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước. Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ xâm lược, đình Bườn là cơ sở cách mạng, là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của địa phương, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc.

Về phương diện kiến trúc, Đình Bườn là kiến trúc gỗ khá lớn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn và mang đặc trưng phong cách nghệ thuật đời Nguyễn. Nơi đây còn lưu giữ được nhiều hiện vật có giá trị như: sắc phong, ngọc phả, câu đối, đại tự, kiệu ngai, bài vị thờ...Đình có diện tích rộng 3.820m², quay hướng đông nam, ngôi đình có 2 tòa chính là tiền đường và cung cấm, tạo thành bình đồ kiến trúc hình chữ “Nhị”. Nghi môn đình được tạo dựng bởi hệ thống đồng trụ xây bằng gạch vữa, 4 mặt đều đắp nổi chữ “thọ”. Bên trong là công trình sân đình rộng 500m², lát gạch đỏ thuận tiện cho việc tế lễ. Trên bức trướng ở cổng phụ mở ra đường, đình nhấn đại tự “an dân lập quốc” (bảo vệ nhân dân, gây dựng đất nước), ở cổng phụ mở ra vườn, đình nhấn đại tự “Mẫu quốc Đinh triều” (mẹ vua Đinh Tiên Hoàng) bằng chữ Hán.

Hàng năm, tại di tích diễn ra nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng như dâng hương, rước kiệu, tế lễ.v.v. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn, tri ân những người có công với làng, nước, thỏa mãn nhu cầu tâm linh của nhân dân địa phương, góp phần bảo tồn những nét văn hóa dân gian đặc sắc ở làng quê Việt Nam hiện nay.

Mộ bà Đàm Thái Hậu

Lăng mộ Đàm Hoàng Thái Hậu cách đình Bườn 500m về phía Bắc trên một khuôn viên rộng 350m², giữa lăng là một hình chữ nhật xây giật cấp bằng chất liệu gạch vữa. Trước mộ là khám thờ, mặt trước khám có nhấn câu đối chữ Hán ca ngợi công đức của Thái Hậu.

Lăng mộ Tướng quân Cao Mộc cách đình 700m về phía đông nam, trên diện tích rộng 168m², xung quanh có tường bao bảo vệ, khám thờ quay ra mộ, trên cổ đẳng khám có nhấn đại tự chữ Hán “Truy niệm tiền ân” (Tưởng nhớ ơn đức xưa).

Một góc Miếu Trúc

Miếu Trúc cách đình 750m về hướng bắc, trên diện tích 200m², miếu có mặt bằng chữ “nhất” gồm 3 gian quay dọc nền móng, tường kết cấu bê tông, gạch vữa, bộ mái dốc phẳng, lợp mái ngói nam, kèo cầu, quá giang gỗ. Miếu được tôn tạo dưới đời vua Bảo Đại và những năm gần đây.

Theo ông Trần Tiên Liên (trên 90 tuổi), một vị cao niên trong làng, ông khá thông thái và minh mẫn chia sẻ: Mỗi lần khai hội, được nghe những vị có chức sắc đã nghiên cứu sâu về lịch sử, có trách nhiệm với các thế hệ trẻ tương lai…đều khẳng định về giá trị lịch sử tin cậy, phù hợp với những tương truyền về khu mộ của Thân mẫu vua Đinh. Điều trân trọng nhất là nhân dân trong làng, tự bao đời nay luôn duy trì lễ hội, tôn tạo và gìn giữ vẹn nguyên địa danh thiêng liêng này.

Vinh dự và tự hào về di tích lịch sử Quốc gia của địa phương, để bảo tồn và phát huy giá trị của di tích, Đảng bộ chính quyền và nhân dân Mỹ Thắng trước đây, phường Đông A ngày nay, đã thành lập Ban Quản lý di tích bao gồm các ông đại diện cho cán bộ phường, tổ dân phố, Mặt trận, Hội Người cao tuổi và thủ từ…Ban Quản lý di tích hoạt động theo sự chỉ đạo của UBND, bộ phận thường trực hoạt động theo chế độ tự nguyện. Hiện nay, Cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương và Ban Quản lý đang tích cực làm tốt công tác tuyên truyền, luôn sẵn sàng các điều kiện để đón chào các du khách thập phương về thăm viếng và là dịp ôn lại truyền thống lịch sử giữ gìn bờ cõi non sông đất nước ta./.

Một số hình ảnh ghi nhận: