Những ngày gần đây, sau khi Nghị định 390/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 16/10, nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn như Mi Hồng, Ancarat, Bảo Tín Mạnh Hải, Phú Quý và Bảo Tín Minh Châu đã thông báo đến khách hàng về việc điều chỉnh phương thức thanh toán. Theo quy định mới, các giao dịch mua, bán vàng có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên phải thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo thông báo của Công ty cổ phần kim loại quý Ancarat và Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, khách hàng cần chuẩn bị phương tiện thanh toán phù hợp khi thực hiện giao dịch thuộc diện áp dụng quy định mới.
Trong khi đó, Mi Hồng nhấn mạnh yêu cầu chuyển khoản vào tài khoản công ty đối với các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên trong ngày. Công ty cổ phần đầu tư vàng Phú Quý cũng thông báo chỉ giao dịch với tài khoản ngân hàng chính chủ của khách hàng, không nhận thanh toán qua ví điện tử hoặc tài khoản chứng khoán.
Các quy định riêng của từng doanh nghiệp khiến người mua vàng cần chú ý hơn khi chuẩn bị giao dịch. Nếu trước đây khách hàng có thể mang tiền mặt đến cửa hàng để mua vài chỉ vàng, nay với giao dịch đạt ngưỡng quy định, họ phải có phương thức thanh toán điện tử phù hợp.
Thông tin về thay đổi này được các doanh nghiệp công bố trên website hoặc fanpage. Khách hàng nên kiểm tra thông báo của nơi dự định giao dịch để tránh mất thời gian, đặc biệt khi cần mua hoặc bán vàng với số lượng lớn.
Theo Nghị định 390/2026/NĐ-CP, ngưỡng giao dịch vàng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đã giảm đáng kể so với quy định trước đó.
Cụ thể, trước ngày 16/10, Nghị định 232/2025/NĐ-CP quy định các giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên phải thực hiện thanh toán qua tài khoản. Với quy định mới, ngưỡng này giảm còn 5 triệu đồng.
Như vậy, phạm vi giao dịch phải thanh toán không dùng tiền mặt được mở rộng đáng kể, bao gồm cả những giao dịch có giá trị thấp hơn nhiều so với trước.
Theo quy định mới, việc xác định ngưỡng 5 triệu đồng căn cứ vào tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày của khách hàng. Vì vậy, người mua không nên mặc định rằng mỗi lần thanh toán dưới 5 triệu đồng đều được phép dùng tiền mặt.
Chẳng hạn, một khách hàng thực hiện nhiều giao dịch mua vàng trong cùng ngày, mỗi lần có giá trị dưới 5 triệu đồng nhưng tổng giá trị đạt ngưỡng quy định, cần lưu ý nghĩa vụ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định hiện hành.
Quy định được nêu tại khoản 10 Điều 4 Nghị định 24/2012/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung qua các văn bản liên quan, trong đó có Nghị định 232/2025/NĐ-CP và Nghị định 390/2026/NĐ-CP.
Theo nội dung được Chính phủ công bố, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt có thể bao gồm chuyển khoản, thanh toán bằng thẻ, quét mã QR, ví điện tử và những hình thức khác phù hợp với quy định pháp luật về thanh toán.
Điều này đồng nghĩa với việc cần phân biệt giữa phương thức thanh toán được pháp luật cho phép và phương thức được một doanh nghiệp cụ thể chấp nhận. Pháp luật quy định nghĩa vụ thanh toán không dùng tiền mặt, nhưng khách hàng vẫn cần tuân thủ hướng dẫn giao dịch hợp lệ của nơi mua, bán vàng.
Việc một số doanh nghiệp chỉ nhận chuyển khoản từ tài khoản ngân hàng chính chủ đặt ra câu hỏi: Nếu pháp luật cho phép nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, vì sao khách hàng vẫn không thể sử dụng ví điện tử hoặc tài khoản của người thân?
Một trong những vấn đề được doanh nghiệp quan tâm là khả năng xác định chính xác người thực hiện giao dịch. Nhận tiền qua ví điện tử có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi xác định người trả tiền.
Trong giao dịch vàng, thông tin về người mua, người bán và dòng tiền có ý nghĩa quan trọng đối với việc lập chứng từ, đối chiếu thanh toán và thực hiện các nghĩa vụ liên quan.
Nếu người đến mua vàng là A nhưng tiền lại được chuyển từ tài khoản của B, doanh nghiệp có thể cần xác minh mối quan hệ giữa các bên và tính hợp lệ của khoản thanh toán. Tình huống tương tự cũng có thể xuất hiện khi khách hàng sử dụng ví điện tử không đứng tên mình hoặc tài khoản chứng khoán để chuyển tiền.
Yêu cầu thanh toán từ tài khoản chính chủ giúp doanh nghiệp đối chiếu danh tính người giao dịch với dữ liệu thanh toán, hạn chế những trường hợp khó xác minh nguồn tiền hoặc phát sinh tranh chấp về việc ai là người thực sự mua, bán tài sản.
Với khách hàng, cách đơn giản nhất là hỏi rõ cửa hàng trước khi giao dịch, nhất là khi dự định dùng ví điện tử, thẻ ngân hàng hoặc tài khoản không đứng tên mình. Quy định mới đòi hỏi khách hàng chủ động hơn trong khâu chuẩn bị. Khách hàng cũng cần lưu ý quy định mới áp dụng cho cả chiều mua vào và bán ra.
Khi thanh toán, khách hàng nên kiểm tra kỹ tên người thụ hưởng, số tài khoản và số tiền trước khi xác nhận. Sau giao dịch, cần lưu lại chứng từ chuyển tiền, hóa đơn mua bán và giấy tờ liên quan đến sản phẩm vàng để thuận tiện đối chiếu khi có sai sót hoặc tranh chấp.
Việc hạ ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng là một bước điều chỉnh trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh vàng.
Vàng là tài sản được người dân sử dụng để tích lũy, làm quà tặng hoặc đầu tư. Việc ghi nhận dòng tiền rõ ràng có ý nghĩa đối với quản lý thị trường, phòng chống rửa tiền và bảo vệ quyền lợi các bên.
Thanh toán điện tử tạo ra dữ liệu giúp đối chiếu giữa giao dịch, chứng từ và dòng tiền thực tế. Khi người mua, người bán và tài khoản thanh toán được xác định rõ ràng, việc kiểm tra giao dịch cũng có cơ sở hơn so với các khoản thanh toán bằng tiền mặt.
Theo quy định xử phạt tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP, hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với cá nhân và từ 20 triệu đến 40 triệu đồng đối với tổ chức.
Tiêu điểm
Bình luận bài viết