Giá phải chăng, nhưng áp lực vẫn còn

Tại Hà Nội, hàng loạt dự án nhà ở xã hội đã ra mắt thị trường với mức giá được coi là "dễ tiếp cận" hơn nhiều so với nhà thương mại. Dự án thuộc khu đô thị mới Thanh Lâm – Đại Thịnh 2 (xã Quang Minh) mở bán từ 15,7 triệu đồng/m² (đã gồm VAT và phí bảo trì), với căn nhỏ nhất khoảng 855 triệu đồng và căn lớn nhất hơn 1,04 tỷ đồng. Tại khu đô thị Kim Hoa (Mê Linh), dự án CT2 đang tiếp nhận đăng ký 240 căn hộ đợt 1 với giá khoảng 19,8 triệu đồng/m², tương đương từ hơn 1,24 đến 1,38 tỷ đồng/căn. Dự án tại xã Ngọc Hồi có mức giá tạm tính 24,7 triệu đồng/m², với các căn dao động từ gần 1 tỷ đến gần 1,5 tỷ đồng.

Nhiều dự án nhà ở xã hội hiện nay đang tăng tốc xây dựng để phục vụ nhu cầu an cư của người dân.

Những con số này, dù thấp hơn nhiều so với nhà thương mại cùng vị trí, vẫn là thách thức với công nhân, lao động phổ thông hay người có thu nhập trung bình thấp tại đô thị. Đó là lý do chính sách phát triển nhà ở xã hội đang được đẩy mạnh với tốc độ chưa từng có.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có hơn 200 dự án với tổng diện tích hơn 1 triệu hécta, tương đương hơn 400.000 căn nhà ở xã hội đang trong quá trình hình thành; hơn 40 dự án đã được chấp thuận đầu tư. Trong giai đoạn 2025–2030, Hà Nội được giao hoàn thành gần 90.000 căn trong tổng mục tiêu 1 triệu căn toàn quốc, riêng năm 2026 đặt mục tiêu đưa khoảng 18.700 căn ra thị trường.

Ở cấp độ toàn quốc, bức tranh còn sôi động hơn. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước đã khởi công thêm 40 dự án với hơn 36.590 căn hộ. Lũy kế đến nay đã có 226 dự án được khởi công, với tổng quy mô hơn 228.725 căn, vượt 144% chỉ tiêu được giao. Hơn 5.400 căn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. 

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), chỉ riêng quý I/2026, các địa phương đã giao chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư 66 dự án nhà ở xã hội không qua đấu thầu, với tổng vốn hơn 80.500 tỷ đồng. Trong số đó, 33 dự án đã được cấp phép và khởi công với khoảng 28.800 căn hộ; 18 dự án hoàn thành phần móng và đủ điều kiện mở bán với khoảng 7.000 căn.

Mục tiêu đầy tham vọng và những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, mục tiêu năm 2026 là hoàn thành 158.723 căn nhà ở xã hội, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025. Với 220 dự án đang triển khai, quy mô gần 215.000 căn đã vượt chỉ tiêu kế hoạch năm. 

Tuy nhiên, Bộ Xây dựng thừa nhận vẫn còn nhiều điểm nghẽn: một số địa phương chưa quan tâm đúng mức, chưa bố trí ngân sách cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư và đầu tư hạ tầng, dẫn đến thiếu quỹ đất sạch. Thủ tục hành chính tại nhiều nơi vẫn còn chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai dự án. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính tại một số địa phương vẫn còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu “luồng xanh”, “ưu tiên”, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, nhiều địa phương đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu khởi công, cho thấy sự chủ động và quyết tâm cao trong phát triển nhà ở xã hội trên toàn quốc.

Để tháo gỡ những tắc nghẽn trên, Bộ Xây dựng triển khai nhiều nhóm giải pháp đồng thời. Về thể chế, cơ chế chính sách tiếp tục được hoàn thiện; chỉ tiêu nhà ở xã hội được đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm của từng địa phương như một nhiệm vụ bắt buộc. Về thủ tục, các dự án nhà ở xã hội được xử lý theo cơ chế ưu tiên cho phép thực hiện song song nhiều quy trình nhằm cắt giảm tối thiểu 50% thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Những dự án có khả năng hoàn thành trong năm 2026 được ưu tiên nguồn lực và áp dụng công nghệ thi công hiện đại để rút ngắn thời gian. 

Về quỹ đất, các địa phương được yêu cầu chuẩn bị đất sạch ở vị trí thuận lợi, có hạ tầng đồng bộ về giao thông, y tế, giáo dục không chỉ đảm bảo số lượng mà còn nâng cao chất lượng sống cho người dân. Các cơ chế đặc thù cũng được nghiên cứu để thu hút nhà đầu tư có năng lực tài chính và sẵn quỹ đất tham gia phát triển phân khúc này.

Song song với việc đẩy mạnh nhà ở xã hội để bán, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở theo hướng ưu tiên phát triển nhà ở xã hội để cho thuê với mức ưu đãi cao hơn so với nhà để bán. Đây là bước chuyển hướng quan trọng về mô hình, phù hợp với thực tế rằng không ít người lao động tại đô thị có nhu cầu thuê nhà ổn định hơn là sở hữu ngay.

Với những bước tiến cả về số lượng dự án lẫn chất lượng chính sách, nhà ở xã hội không còn là câu chuyện xa vời. Với người lao động, người có thu nhập thấp, hay các nhóm yếu thế như người có công, người khuyết tật, giấc mơ an cư đang dần trở thành điều có thể chạm tới.