Sau khi sắp xếp, tổ chức lại 57 thôn thành 18 thôn, không gian quản lý, quy mô dân cư của mỗi thôn tại xã Hải Hậu tăng lên đáng kể. Trong quá trình vận hành mô hình mới, những trưởng thôn trẻ đang cho thấy sự nhanh nhạy, năng động, nhất là trong ứng dụng công nghệ, tổ chức công việc và kết nối người dân. Với họ, sáp nhập thôn vừa là thử thách, vừa là cơ hội để rèn luyện, trưởng thành từ thực tiễn cơ sở. ​

Sức trẻ, tư duy đổi mới của trưởng thôn 9X

​Ngày 1/7/2026, 18 thôn mới của xã Hải Hậu chính thức đi vào hoạt động sau khi hoàn thành việc sắp xếp 57 thôn trước đây. Cùng với tổ chức lại địa bàn dân cư, hệ thống chính trị ở cơ sở cũng được kiện toàn; 18 chi bộ thôn mới được thành lập, cấp ủy, Bí thư, Phó Bí thư chi bộ được chỉ định; trưởng thôn và Ban Công tác Mặt trận được kiện toàn để các thôn nhanh chóng đi vào hoạt động. ​Theo phương án sắp xếp, 18 thôn mới có tổng số 13.534 hộ, 44.801 nhân khẩu, trên diện tích 23,87 km². Quy mô các thôn mới khá lớn, dao động từ 583 đến 1.147 hộ.

​Quy mô mới đồng nghĩa với những yêu cầu mới trong tổ chức công việc. Một số thôn được hình thành từ 3-4 thôn cũ; các tổ chức, đoàn thể, câu lạc bộ, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao vốn hoạt động ở từng khu dân cư cũng phải được rà soát, kiện toàn và tổ chức lại.

Đây là một trong những thử thách đầu tiên đối với đội ngũ cán bộ thôn sau sắp xếp. Song sau 2 tháng vận hành mô hình thôn mới, với sức trẻ, tư duy đổi mới và khả năng ứng dụng công nghệ số, các cán bộ trẻ, đặc biệt là các trưởng thôn 9X tại Hải Hậu đang tạo nên những chuyển biến tích cực trong hoạt động của khu dân cư. ​

Khi cựu quân nhân làm hạt nhân lãnh đạo cơ sở ​

Trong đội ngũ trưởng thôn mới, anh Trần Công Quyền, sinh năm 1997, hiện là Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quyết Thắng là một trong những gương mặt tiêu biểu. Năm 2016, anh thực hiện nghĩa vụ quân sự tại Trung đoàn 165, Sư đoàn 312, đóng quân tại Sóc Sơn. Năm 2018, ngay trong thời gian tại ngũ, anh được kết nạp vào Đảng. Cuối năm 2018, hoàn thành nghĩa vụ quân sự trở về địa phương, từ đầu năm 2019 đến cuối năm 2023, anh đảm nhiệm cương vị Phó Bí thư Đoàn xã. ​Đầu năm 2025, Quyền được giao nhiệm vụ Bí thư Chi bộ 3. Sau ngày 1/7/2025, Chi bộ 3 được đổi tên thành Chi bộ 3 Hải Long. Từ ngày 1/7/2026, khi các thôn mới chính thức đi vào hoạt động, anh được giao nhiệm vụ Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quyết Thắng. ​

Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quyết Thắng, xã Hải Hậu tỉnh Ninh Bình điều hành cuộc họp Chi ủy thôn

Thôn Quyết Thắng được hình thành từ Thôn 1, Thôn 3, Thôn 4 và Thôn 5 Hải Long, với 892 hộ, 2.471 nhân khẩu. Từ một cán bộ Đoàn, rồi Bí thư Chi bộ, nay đảm nhiệm đồng thời hai nhiệm vụ ở thôn mới, Quyền phải đối diện với một địa bàn có quy mô lớn hơn, tổ chức và lực lượng cũng đa dạng hơn. ​“Sau sáp nhập, việc trước mắt là ổn định tổ chức, củng cố hoạt động của các tổ chức trong thôn. Những công việc trước đây được thực hiện ở từng thôn cũ cũng phải rà soát, thống nhất lại, nhất là phân công nhiệm vụ, cách thông tin đến người dân và tổ chức các hoạt động chung”, Quyền chia sẻ. ​Lợi thế của người trẻ được anh phát huy trước hết ở ứng dụng công nghệ vào công việc. Quyền lập nhóm Zalo của chi bộ để trao đổi nhiệm vụ; đồng thời xây dựng kênh thông tin của thôn, phục vụ thông báo, tuyên truyền chủ trương, chính sách, pháp luật và vận động người dân tham gia các hoạt động chung.

Với gần 900 hộ dân, đây là phương thức giúp rút ngắn thời gian truyền đạt thông tin. Theo Quyền, hơn 90% số hộ đã tham gia nhóm, tạo thêm một kênh kết nối giữa cán bộ thôn với người dân trong những ngày vận hành thôn mới. Anh cũng sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị nội dung tuyên truyền, phát biểu và xử lý văn bản. Tuy nhiên, theo Quyền, công nghệ chỉ là phương tiện hỗ trợ; người cán bộ vẫn phải nắm chắc nội dung, hiểu địa bàn và chịu trách nhiệm về công việc của mình. ​Dưới vai trò dẫn dắt của Bí thư chi bộ kiêm Trưởng thôn, mọi khó khăn bước đầu của quá trình sáp nhập đã được hóa giải. Tuy tuổi đời còn trẻ, nhưng nhờ tư duy nhạy bén, ứng dụng linh hoạt khoa học kỹ thuật và công nghệ số vào điều hành, quá trình triển khai các nghị quyết của Đảng vào đời sống diễn ra vô cùng thuận lợi. Sự tiên phong, gương mẫu và nhiệt huyết của người đứng đầu đã trở thành thỏi nam châm thu hút sự đồng tình, ủng hộ tuyệt đối từ quần chúng. Cán bộ, đảng viên và nhân dân luôn tin tưởng, noi gương, góp phần xây dựng địa bàn thôn xóm thành một khối đại đoàn kết vững chắc, đời sống vật chất và tinh thần ngày càng khang trang. ​Thước đo rõ nét nhất cho năng lực lãnh đạo ấy chính là những kết quả đã đạt được: Thu nhập bình quân đầu người của thôn Quyết Thắng vươn lên mức 100 - 110 triệu đồng/năm, hoàn thành xuất sắc và đảm bảo đúng lộ trình theo Nghị quyết của Đảng bộ giai đoạn 2025 - 2030. Đời sống khấm khá, toàn thôn hiện có tới 18,5% số hộ thuộc diện hộ giàu (khoảng 165 hộ) với mức thu nhập bình quân trên 150 triệu đồng/năm. Công tác an sinh xã hội, giảm nghèo cũng đạt kết quả rất tích cực: đến nay toàn thôn chỉ còn 11 hộ nghèo (giảm 1 hộ so với năm ngoái) và 15 hộ cận nghèo (giảm 7 hộ so với năm ngoái), chủ yếu các hộ người cao tuổi, khuyết tật. Trong sản xuất nông nghiệp, nhờ cơ giới hóa đồng bộ, năng suất lúa đạt kỷ lục trên 130 tạ/ha. Hạ tầng cơ sở được đầu tư bài bản: 100% đường trục thôn đã được bê tông hoá kiên cố với chiều rộng từ 3,5m trở lên; hệ thống đường nội đồng cũng được bê tông hoá, đảm bảo cứ 2 thửa ruộng lại có 1 tuyến đường bê tông rộng từ 1,5m trở lên, phục vụ đắc lực cho giao thương và cơ giới hóa nông nghiệp.

​Bên cạnh sự bứt phá về kinh tế, lĩnh vực văn hóa - xã hội cũng gặt hái những thành tựu rực rỡ. 100% trẻ em trong độ tuổi đến trường đều được đi học; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế chạm ngưỡng tuyệt đối 99,99%. Nhằm gắn kết cộng đồng, thôn đã linh hoạt xây dựng quỹ phục vụ phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao. Đáng quý hơn cả, toàn bộ các câu lạc bộ văn hóa truyền thống và thể thao từ các thôn cũ vẫn được duy trì, sinh hoạt sôi nổi sau sáp nhập, xóa nhòa mọi khoảng cách, ranh giới địa lý.

Vừa phát triển kinh tế gia đình vừa chăm lo gánh vác việc làng

​Nếu Quyền có quá trình trưởng thành qua môi trường quân ngũ, công tác Đoàn và công tác Đảng thì Vũ Văn Định, sinh năm 1994, đến với công việc trưởng thôn sau một chặng đường khác: học tập, làm việc, rồi trở về quê lập nghiệp. ​Định tốt nghiệp ngành Kỹ thuật xây dựng dân dụng và công nghiệp, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Năm 2016, sau khi tốt nghiệp, anh ở lại thủ đô, làm việc tại một công ty xây dựng. Sau 4 năm, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, cùng lúc đó gia đình có việc, bố ốm, anh trở về quê lập nghiệp.

Các đảng viên trẻ đi đầu trong phát triển kinh tế xây dựng quê hương Ninh Bình​

Từ xưởng nhôm kính nhỏ lẻ, đến nay, Định phát triển thành cơ sở cơ khi doanh thu mỗi năm đạt gần 1 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động, với mức thu nhập khoảng 7-10 triệu đồng/người/tháng. ​Mặc dù đang có công việc sản xuất, kinh doanh riêng, Định vẫn nhận nhiệm vụ ở cơ sở khi được cấp trên giao và Nhân dân tín nhiệm. Trước khi đảm nhiệm chức vụ Trưởng thôn Hải Bắc, anh từng là Phó Bí thư Chi bộ thôn An Lộc. “Em nhận nhiệm vụ trưởng thôn trước hết là do được cấp trên giao phó, được bà con Nhân dân tín nhiệm. Bên cạnh đó, em cũng mong muốn góp sức để quê hương ngày càng đổi mới, phát triển hơn”, Định chia sẻ.

Thôn Hải Bắc được hình thành từ Thôn An Lộc, Thôn 19 Yên Định và Thôn 20 Yên Định, với 741 hộ, 2.545 nhân khẩu. Đây là thay đổi lớn đối với người trưởng thôn trẻ. “Trước đây em phụ trách địa bàn khoảng 205 hộ, hơn 700 nhân khẩu. Nay thôn có 741 hộ, địa bàn rộng hơn, nhiều khu dân cư trước đây mình chưa trực tiếp phụ trách. Vì vậy, việc đầu tiên em cùng cán bộ thôn tăng cường đi cơ sở, gặp gỡ người dân, nắm tình hình trước khi triển khai những cách làm mới”, Định cho biết. ​Bằng bản lĩnh của một trí thức trẻ, Định đã từng bước khẳng định vai trò trụ cột của người trưởng thôn. Với việc áp dụng khoa học kỹ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính tại cơ sở, mọi nút thắt đều được tháo gỡ. Quá trình triển khai các phong trào thi đua vô cùng thuận lợi, bởi sự quyết đoán, miệng nói tay làm của Định đã khiến quần chúng nhân dân nể phục. Bà con lối xóm hoàn toàn đồng tình ủng hộ, tin tưởng tuyệt đối vào định hướng của chi bộ và Ban kiến thiết thôn, chung sức đồng lòng kiến thiết xóm làng ngày một văn minh, hiện đại. ​

Dưới sự chèo lái của người trưởng thôn 9x, Hải Bắc hôm nay khoác lên mình một diện mạo hoàn toàn mới. Kinh tế bứt tốc mạnh mẽ với mức thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 110 triệu đồng/năm, hoàn thành mục tiêu Nghị quyết của Đảng bộ giai đoạn 2025 - 2030. Toàn thôn có 18,5% số hộ giàu (khoảng 137 hộ) đạt mức thu nhập bình quân trên 150 triệu đồng/năm. Năng suất lúa của Hải Bắc giữ vững năng suất cao với trên 131 tạ/ha. Hạ tầng giao thông nông thôn trở thành điểm sáng khi 100% đường trục chính được bê tông hóa rộng từ 3,5m trở lên; hệ thống giao thông nội đồng kiên cố hóa, cứ 2 thửa ruộng có 1 tuyến đường bê tông rộng từ 1,5m trở lên. ​Trong công tác an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững, vai trò của chi bộ và cá nhân trưởng thôn càng được thể hiện rõ nét. Đến nay, thôn cơ bản không còn hộ nghèo có sức lao động; chỉ còn lại 6 hộ nghèo và 24 hộ cận nghèo đều là những trường hợp người cao tuổi, khuyết tật, neo đơn thuộc diện bảo trợ xã hội. 100% trẻ em trong độ tuổi đều cắp sách đến trường; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế của thôn đạt 97,3%. Đời sống văn hóa tinh thần luôn được chăm lo chu đáo. Các hội, câu lạc bộ văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao không chỉ được duy trì tốt sau sáp nhập mà còn phát triển mạnh mẽ hơn, trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu, củng cố tình làng nghĩa xóm thêm bền chặt.

Phát hiện, bồi dưỡng cán bộ trẻ: Điểm tựa quan trọng cho khát vọng phát triển ​

Qua hơn hai tháng vận hành thôn mới tại xã Hải Hậu, câu chuyện của các trưởng thôn trẻ cho thấy những lợi thế riêng trong tổ chức công việc ở địa bàn mới. Đó là khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ, chủ động tìm phương thức truyền đạt thông tin và mạnh dạn tổ chức những cách làm mới. Đây cũng là yêu cầu được đặt ra đối với đội ngũ trưởng thôn thế hệ mới. Khi địa bàn dân cư lớn hơn, người trực tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở thôn phải biết sắp xếp công việc, nắm chắc tình hình, gần dân, đồng thời chủ động ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả công tác.

Trưởng thôn Hải Bắc, xã Hải Hậu cùng các lãnh đạo thôn khảo sát các tuyến đường nông thôn mới trong Thôn

Trao đổi về vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở trong giai đoạn mang tính bước ngoặt hiện nay, Chủ tịch UBND xã Hải Hậu, Vũ Văn Kỳ cho biết: “Sau sắp xếp, quy mô các thôn lớn hơn, địa bàn rộng hơn, công việc ở cơ sở cũng nhiều hơn. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh nhiều thử thách này, vai trò, vị trí và những đóng góp to lớn của các đồng chí trưởng thôn, bí thư chi bộ càng được khẳng định rõ nét. Họ không chỉ là hạt nhân chính trị, mà còn là điểm tựa vững chắc, là chiếc cầu nối quan trọng đưa ý Đảng hòa quyện với lòng dân. Nhờ năng lực lãnh đạo sâu sát của hệ thống chính trị cơ sở, kinh tế địa phương đã có sự bứt phá và tăng trưởng ngoạn mục. Chỉ tính riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn xã đã đạt 76,8 tỷ đồng. Cùng với đó, phong trào xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tiếp tục lan tỏa sâu rộng, làm thay đổi toàn diện bộ mặt nông thôn, kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, khang trang. Chính sự vững mạnh từ mỗi thôn xóm đã tạo ra nền tảng, tiền đề và diện mạo đô thị vững chắc, là bệ phóng quan trọng để Hải Hậu tự tin hướng tới mục tiêu sớm trở thành phường vào năm 2027 và trở thành đô thị hiện đại theo hướng văn minh vào năm 2030”.

Chủ tịch UBND xã cũng nhấn mạnh thêm: "Cán bộ trẻ có lợi thế về công nghệ, khả năng tiếp cận cái mới, cần phát huy những lợi thế đó trong công việc; đồng thời phải gắn với trách nhiệm, sự sâu sát và kinh nghiệm thực tiễn. Xã sẽ luôn quan tâm tạo điều kiện để cán bộ trẻ được rèn luyện, phát huy năng lực, đồng thời phát huy vai trò của những cán bộ có kinh nghiệm trong hướng dẫn, hỗ trợ thế hệ đi sau/lớp trẻ".

​Việc mạnh dạn lựa chọn những cán bộ trẻ tham gia công tác tại các thôn mới ở Hải Hậu cho thấy một tư duy chiến lược trong công tác cán bộ cơ sở, đó là chú trọng phẩm chất, năng lực, uy tín và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc.

Sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo địa phương đã tạo ra môi trường thuận lợi để những hạt giống đỏ ở cơ sở vươn lên khẳng định mình. Cán bộ trẻ cần được hướng dẫn bởi những người có kinh nghiệm, được giao việc gắn với trách nhiệm, được lắng nghe và được đánh giá bằng kết quả công việc.

​Bởi vậy, câu chuyện của những trưởng thôn 9X ở Hải Hậu không đơn thuần là câu chuyện về những người trẻ làm công tác thôn. Phía sau đó là bài học kinh nghiệm quý báu về nghệ thuật phát hiện, sử dụng, luân chuyển và tạo nguồn cán bộ lãnh đạo ngay từ cái nôi cơ sở.

​Những thôn mới của Hải Hậu đang bắt đầu một chặng đường mới. Với những trưởng thôn trẻ, mỗi ngày làm việc trên địa bàn rộng hơn, đông dân hơn cũng là một ngày họ được thử sức, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành. Nếu sức trẻ được kết hợp với kinh nghiệm của thế hệ đi trước, cùng sự đồng thuận của Nhân dân, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để các thôn mới nhanh chóng ổn định và tạo nền tảng cho những bước phát triển tiếp theo.