Trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những biến động sâu sắc về địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, những thách thức an ninh phi truyền thống và tác động ngày càng mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, câu hỏi đặt ra đối với mọi quốc gia không chỉ là làm thế nào để tăng trưởng nhanh hơn, mà quan trọng hơn là phát triển vì ai và phát triển để làm gì.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum - AFF 2026) được tổ chức tại Hà Nội với chủ đề “Cùng kiến tạo tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm”.

Thông điệp này không chỉ phản ánh xu hướng phát triển mới của ASEAN mà còn cho thấy sự tương đồng sâu sắc với quan điểm phát triển của Việt Nam - nơi con người vừa là chủ thể, vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển.

Người dân là trung tâm của mọi quyết sách

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán quan điểm phát triển kinh tế phải gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, không đánh đổi môi trường, an sinh hay lợi ích của người dân để lấy tăng trưởng đơn thuần.

Từ Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đến các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2030 đều khẳng định rõ mục tiêu xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc, trong đó mọi thành quả phát triển phải hướng đến nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Tư duy này ngày càng được thể hiện rõ trong quá trình hoạch định chính sách, từ chương trình phục hồi kinh tế sau đại dịch, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững đến các chính sách chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Không phải ngẫu nhiên mà Việt Nam lựa chọn chủ đề phát triển lấy người dân làm trung tâm cho Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026. Đây chính là sự tiếp nối nhất quán của đường lối phát triển mà Việt Nam đã theo đuổi trong nhiều năm qua.

Trong chính sách đối ngoại, Việt Nam luôn kiên định đường lối độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Mục tiêu cuối cùng của đối ngoại không chỉ là nâng cao vị thế quốc gia mà còn tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Những thành tựu đối ngoại nổi bật trong những năm gần đây đã góp phần mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và cải thiện đời sống cho hàng triệu người dân Việt Nam.

Việc Việt Nam chủ động khởi xướng và duy trì Diễn đàn Tương lai ASEAN cũng là một minh chứng cho tinh thần đó.

Thông qua diễn đàn, Việt Nam không chỉ đóng góp sáng kiến cho tương lai khu vực mà còn thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và tăng cường hợp tác giữa các quốc gia vì lợi ích chung của người dân ASEAN.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn, thông điệp về hòa bình, hợp tác và phát triển bao trùm mà Việt Nam thúc đẩy tại AFF 2026 càng cho thấy tầm nhìn đối ngoại mang tính nhân văn và trách nhiệm.

Phát triển kinh tế đi đôi với tiến bộ xã hội

Một trong những điểm nổi bật trong mô hình phát triển của Việt Nam là luôn coi tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội là hai mặt không thể tách rời.

Trong nhiều năm liên tiếp, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trong khu vực đồng thời đạt được nhiều thành tựu được cộng đồng quốc tế ghi nhận về xóa đói giảm nghèo, phổ cập giáo dục, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh xã hội.

Những kết quả này cho thấy phát triển kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành cơ hội học tập, việc làm, chăm sóc y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Đây cũng là nội dung được nhiều học giả quốc tế đánh giá là đóng góp quan trọng của Việt Nam đối với các cuộc thảo luận về tương lai phát triển của ASEAN.

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là bảo đảm mọi người dân đều được hưởng lợi từ cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Việt Nam đang triển khai Chương trình Chuyển đổi số quốc gia với mục tiêu đưa công nghệ đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp và các địa phương.

Các nền tảng số phục vụ giáo dục, y tế, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt hay thương mại điện tử đang góp phần tạo ra những cơ hội phát triển mới cho người dân ở mọi vùng miền.

Theo ông Đinh Văn Hoàng, Viện trưởng Viện Phát triển Doanh nghiệp và Chính sách, chuyển đổi số chỉ thành công khi mang lại giá trị thực chất cho người dân.

“Trong bất kỳ chiến lược phát triển nào, con người phải là trung tâm. Công nghệ không phải mục tiêu cuối cùng mà là công cụ để nâng cao chất lượng cuộc sống, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, dịch vụ công và việc làm cho người dân. Đây cũng chính là tinh thần mà Việt Nam đang thúc đẩy trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia cũng như trong các sáng kiến hợp tác ASEAN”, ông Đinh Văn Hoàng nhận định.

Theo ông, việc lấy người dân làm trung tâm sẽ giúp ASEAN xây dựng được một mô hình phát triển bao trùm, hạn chế khoảng cách số và bảo đảm mọi tầng lớp xã hội đều có cơ hội tham gia vào nền kinh tế số.

Việt Nam đóng góp cho một ASEAN phát triển vì con người

Từ thực tiễn phát triển của mình, Việt Nam đang mang đến cho ASEAN một thông điệp rõ ràng: tăng trưởng kinh tế chỉ là phương tiện, còn con người mới là đích đến của sự phát triển.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 không chỉ là nơi trao đổi về các chính sách khu vực mà còn là cơ hội để khẳng định những giá trị mà ASEAN đang hướng tới: hòa bình, hợp tác, thịnh vượng và phát triển vì người dân.

Trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng, việc kiên định lấy con người làm trung tâm không chỉ là lựa chọn đúng đắn về mặt phát triển mà còn là nền tảng để xây dựng một ASEAN đoàn kết, tự cường và bền vững trong nhiều thập kỷ tới.