Những tuyến giao thông được mở rộng, nhựa hóa phẳng lì, nối liền các thôn, các khu dân cư. Nhà cửa cao ráo, ngăn nắp mọc lên khắp nơi. Hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ngày càng sôi nổi, góp phần nâng cao rõ rệt chất lượng cuộc sống của người dân mọi tầng lớp. Thế nhưng, đi cùng với sự phát triển, lượng chất thải phát sinh trong sinh hoạt và sản xuất cũng gia tăng không ngừng. 

Làm thế nào để môi trường luôn xanh hơn, sạch hơn, đáng sống hơn? Câu trả lời đã dần trở nên rõ ràng: đó không còn là việc của riêng ngành môi trường hay chính quyền, mà là trách nhiệm của mỗi gia đình, mỗi người dân và của cả cộng đồng. Và trong hành trình đầy ý nghĩa ấy, phụ nữ Phú Xuyên đã và đang khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng, không thể thay thế. Bởi từ mỗi căn bếp, mỗi mái ấm, từng con ngõ đến những tuyến đường chính, đâu đâu cũng có sự vun vén, chăm chút và những đóng góp thầm lặng nhưng bền bỉ của người phụ nữ. Chính từ những việc làm giản dị mỗi ngày đã tạo nên những thay đổi lớn lao cho diện mạo quê hương.

Xác định bảo vệ môi trường là nhiệm vụ gắn bó mật thiết với đời sống hàng ngày, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Phú Xuyên đã đưa nội dung này trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong phong trào thi đua và Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”. Không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, tinh thần ấy đã thực sự đi vào cuộc sống, chuyển hóa thành hành động cụ thể, lan tỏa từ mỗi chi hội đến từng khu dân cư.

Nhiều năm qua, “Ngày Chủ nhật xanh” đã trở thành hoạt động thường xuyên, gắn bó với người dân. Mỗi đợt ra quân, cán bộ, hội viên phụ nữ cùng cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận, lãnh đạo thôn và các tổ chức đoàn thể đồng loạt tổng vệ sinh môi trường. Con đường làng được quét dọn sạch sẽ, rác thải được thu gom kịp thời, cỏ dại ven đường được phát quang, cống rãnh kênh mương được khơi thông. Nhà văn hóa và các khu vực công cộng đều được chỉnh trang gọn gàng, sạch đẹp. Tại nghĩa trang liệt sĩ và công trình ghi công, chị em cũng thường xuyên chăm sóc cây xanh, giữ gìn không gian trang nghiêm – vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”.

Chị Nguyễn Thị Mai Hương, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Đại Gia, nay thuộc thôn Thụy Phú, người luôn tích cực, đi đầu trong các hoạt động, chia sẻ: “Trước đây, ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của một số hộ dân chưa thực sự đồng đều. Nhưng qua những lần cùng nhau ra quân, cùng thấy đường làng, ngõ xóm sạch đẹp hơn từng ngày, lại được tuyên truyền, vận động thường xuyên, mọi người dần có ý thức hơn. Tôi nghĩ bảo vệ môi trường không cần bắt đầu từ những việc gì quá lớn lao, mà trước hết mỗi người tự giác giữ gìn vệ sinh ngay từ gia đình mình, bỏ rác đúng nơi quy định, tận dụng những thứ còn có thể tái sử dụng. Tôi tự làm trước, rồi vận động con cháu, hàng xóm cùng làm. Nhìn xóm làng ngày càng xanh, sạch, đẹp, chúng tôi rất vui.”

Từ những việc chung tay làm sạch môi trường, chị em lại nghĩ thêm cách làm đẹp quê hương bằng chính những hàng cây, khóm hoa. Điển hình là công trình “Đoạn đường nở hoa” tại thôn Đại Gia, nay thuộc thôn Thụy Phú, dài gần 1.500 mét. Hàng trăm khóm hoa được trồng dọc tuyến đường, được chị em luân phiên tưới nước, chăm sóc. Tại thôn Phong Triều, 200 cây hoa ban cũng được trồng trên tuyến đường chính, góp phần tạo cảnh quan xanh, đẹp cho khu dân cư. Nhiều hội viên còn tự nguyện ủng hộ cây giống, hoa cảnh, vật tư và ngày công, cùng nhau vun đắp cho quê hương ngày càng khang trang.

Chị Phạm Thị Hân, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Phong Triều, cho biết: “Khi bắt tay triển khai, chúng tôi đi từng ngõ, gõ từng nhà, tuyên truyền, giải thích để mọi người hiểu ý nghĩa và cùng tham gia. Thấy chị em nhiệt tình hưởng ứng, chúng tôi càng có thêm động lực. Mỗi cây xanh được trồng, mỗi khóm hoa khoe sắc không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan mà còn thể hiện tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Điều quan trọng là phải duy trì được lâu dài, vì vậy Chi hội đã phân công cụ thể từng đoạn cho hội viên chăm sóc, cùng nhau giữ gìn để tuyến đường luôn xanh, sạch, đẹp.”

Không phải mọi thay đổi đều diễn ra trong một sớm một chiều. Đoạn đường ven hồ từ Nhà văn hóa đến Trạm bơm thôn Trần Phú từng là “điểm đen” rác thải tồn tại hơn mười năm. Rác sinh hoạt, phế thải xây dựng chất đống cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống người dân. Với quyết tâm thay đổi, Hội đã chọn nơi này làm công trình chào mừng Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV.

Hàng tấn rác được thu gom và vận chuyển đi triệt để; mặt bằng được san lấp, cải tạo; hàng trăm cây hoa, cây cảnh được trồng mới; những bức tranh tường với thông điệp yêu thương môi trường dần hiện lên, phủ kín những bức tường cũ đơn điệu. Từ một góc khuất ngập rác, nơi ấy đã trở thành tuyến đường hoa, đường bích họa xanh tươi, sạch đẹp – là nơi người dân thường dừng chân ngắm cảnh, đi dạo mỗi khi rảnh rỗi.

Chị Đinh Thị Nhung, Chi hội trưởng Phụ nữ thôn Trần Phú, nhớ lại những ngày ra quân: “Lúc mới đề xuất, còn người bán tín bán nghi, nói điểm rác đã hơn mười năm rồi khó mà làm sạch được. Nhưng chị em chúng tôi quyết tâm: vì đây là môi trường chúng ta sống mỗi ngày, ảnh hưởng đến cả gia đình mình, khó đến mấy cũng phải làm. Thế là cùng nhau chung sức, chẳng ngại nắng hay mệt nhọc. Nhìn nơi ấy đổi thay hoàn toàn, ai cũng vui mừng và tự nhủ phải giữ gìn không để trở lại như xưa. Điểm đen hơn mười năm đã biến thành niềm tự hào của cả thôn, đó chính là phần thưởng quý giá nhất!”

Không chỉ dọn dẹp và trồng cây, phụ nữ Phú Xuyên còn nghĩ ra cách làm hay hơn: biến những vật tưởng như bỏ đi thành giá trị cho cộng đồng. Ngay sau khi thành lập vào tháng 7 năm 2025, Hội đã triển khai mô hình “Biến rác thải thành quỹ an sinh” đến 100% chi hội trên toàn xã. Giấy cũ, chai nhựa, vỏ kim loại… được phân loại, thu gom và bán gây quỹ, dùng để thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Trao đổi về những hoạt động bảo vệ môi trường của Hội, bà Vũ Thị Hương Nhiên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Phú Xuyên, cho biết: “Thời gian qua, Hội LHPN xã xác định bảo vệ môi trường là một trong những nội dung trọng tâm, gắn với Cuộc vận động ‘Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an’. Từ xã đến các Chi hội, chúng tôi chú trọng đưa nội dung tuyên truyền thành những việc làm cụ thể, thường xuyên như duy trì ‘Ngày Chủ nhật xanh’, vệ sinh đường làng, ngõ xóm, chăm sóc các tuyến đường hoa, công trình xanh; thu gom phế liệu gây quỹ an sinh xã hội và triển khai mô hình ‘Ngôi nhà xanh’. Qua thực tế, những hoạt động gần gũi, thiết thực như vậy đã thu hút hội viên tích cực tham gia và từng bước lan tỏa trong cộng đồng. Trên nền tảng đó, Hội tiếp tục đưa hoạt động bảo vệ môi trường đi sâu hơn vào từng gia đình, trong đó phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình được xác định là những nội dung trọng tâm trong năm 2026.”

Sau khi xây dựng được phong trào chung tay giữ gìn vệ sinh và trồng cây xanh, Hội tiếp tục chuyển hướng sang giải pháp cốt lõi: phân loại rác tại nguồn. Vì khi các loại rác bị trộn lẫn vào nhau, vật liệu tái chế sẽ mất giá trị, rác hữu cơ sẽ gây ô nhiễm và gia tăng chi phí xử lý. Muốn giải quyết triệt để, phải bắt đầu từ ngay trong mỗi gia đình, từ mỗi căn bếp.

Năm 2026, Hội đã xây dựng kế hoạch triển khai mô hình phân loại và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình bằng chế phẩm sinh học IMO, lấy ba chi hội Phú Nhiêu, Trần Phú và Thụy Phú làm điểm. Mỗi cán bộ Hội trở thành tuyên truyền viên, mỗi hội viên là người hướng dẫn thực tế cho hàng xóm. Sau khi rút kinh nghiệm, mô hình sẽ từng bước nhân rộng ra toàn bộ các chi hội trên địa bàn xã.

 Tại Phú Nhiêu, chị Cao Thị Tuyển, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Phú Nhiêu, Phó Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Phú Trung, là một trong những cán bộ trực tiếp tham gia triển khai mô hình tại cơ sở. Chị Tuyển cho biết: “Khi triển khai mô hình, Chi hội tập trung tuyên truyền, hướng dẫn để hội viên hiểu cách phân loại và xử lý rác hữu cơ ngay tại gia đình. Qua thực hành, chị em thấy cách làm không quá phức tạp, quan trọng là phải phân loại ngay từ đầu và thực hiện thường xuyên. Từ những hộ tham gia làm điểm, chúng tôi mong cách làm này sẽ từng bước lan tỏa đến nhiều gia đình trong thôn.”

Còn với chị Lương Thị Thoan, hội viên Chi hội Phụ nữ thôn Phú Nhiêu, sự thay đổi bắt đầu ngay từ căn bếp của gia đình: “Trước đây nhà tôi thường gom chung các loại rác sinh hoạt. Sau khi được hướng dẫn, tôi mới thấy phân loại rác tại nhà không khó như mình nghĩ. Rau, củ, thức ăn thừa được tách riêng để xử lý, vừa giảm lượng rác phải bỏ đi, vừa có thể tận dụng sản phẩm sau xử lý để chăm sóc cây. Làm quen rồi thì thấy khá đơn giản, quan trọng là mình duy trì thành thói quen hằng ngày.”

Nói về cách triển khai các mô hình mới, Chủ tịch Hội LHPN xã Phú Xuyên Vũ Thị Hương Nhiên cho biết: “Chúng tôi xác định phân loại rác tại nguồn và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình không thể chỉ dừng ở một đợt phát động, mà cần được duy trì để từng bước hình thành thói quen trong mỗi gia đình. Vì vậy, Hội lựa chọn mô hình điểm để tập trung hướng dẫn, theo dõi, đánh giá hiệu quả, từ đó rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Điều quan trọng không phải là làm thật nhiều mô hình trong một thời điểm, mà mỗi mô hình phải thực chất, phù hợp với đời sống của người dân và có khả năng duy trì lâu dài. Khi hội viên hiểu được lợi ích, biết cách làm và chủ động thực hiện thì việc phân loại, xử lý rác mới thực sự đi vào cuộc sống.”

Nhìn lại những kết quả đã đạt được: từng con đường sạch đẹp hơn, từng khu dân cư xanh tươi hơn, những “điểm đen” ô nhiễm đã được xóa bỏ, những mô hình ý nghĩa ngày càng lan tỏa – đó là thành quả của sự chung sức đồng lòng, trong đó vai trò dẫn dắt của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã luôn được khẳng định rõ rệt.

Nhưng điều quý giá nhất không nằm ở cảnh quan thay đổi bên ngoài, mà chính là sự chuyển biến trong nhận thức của mỗi người dân. Từ nghĩ rằng “bảo vệ môi trường là việc của ai khác”, thành hiểu rõ đó là trách nhiệm của chính mình; từ chờ người khác dọn dẹp cho mình, thành tự giác giữ gìn ngay tại nhà, ngay từ túi rác hàng ngày.

Chủ tịch Hội LHPN xã Phú Xuyên Vũ Thị Hương Nhiên chia sẻ: “Điều chúng tôi mong muốn nhất là những mô hình bảo vệ môi trường không chỉ dừng lại ở các đợt phát động, mà từng bước trở thành thói quen, thành nếp sống trong mỗi gia đình và cộng đồng.” 

Từ một con đường được quét sạch, một hàng cây được chăm sóc, một “điểm đen” rác thải được cải tạo đến những chai nhựa được gom lại gây quỹ sẻ chia, một túi rác được phân loại hay phần rác hữu cơ được xử lý ngay tại gia đình – những việc làm tưởng chừng nhỏ bé đang từng ngày góp phần hình thành một nếp sống mới.

Với tình yêu quê hương và tinh thần trách nhiệm ấy, phụ nữ Phú Xuyên sẽ tiếp tục là lực lượng nòng cốt, đi đầu trong phong trào bảo vệ môi trường, cùng toàn thể nhân dân chung tay xây dựng quê hương ngày càng xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững.