Theo thông tin được công bố tại Hội nghị giao ban báo chí về Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, kỳ họp dự kiến khai mạc vào sáng 17/10/2026 tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội và bế mạc ngày 21/11/2026. Với tổng thời gian làm việc khoảng 30 ngày, đây là kỳ họp có chương trình nghị sự tập trung vào nhiều vấn đề quan trọng, từ hoàn thiện hệ thống pháp luật đến quyết định các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn lực quốc gia.
Điểm đáng chú ý là Quốc hội dự kiến bố trí 6 ngày làm việc thứ Bảy và 1 ngày Chủ nhật nhằm đáp ứng yêu cầu về tiến độ. Việc tổ chức làm việc vào cuối tuần cho thấy khối lượng công việc cần xử lý rất lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao đối với công tác chuẩn bị, phối hợp giữa các cơ quan và chất lượng hồ sơ trình Quốc hội.
Theo chương trình dự kiến, kỳ họp được tổ chức theo hình thức họp tập trung, chia thành hai đợt. Đợt thứ nhất diễn ra từ ngày 17/10 đến ngày 14/11/2026; đợt thứ hai diễn ra trong hai ngày 20 và 21/11/2026. Trong khoảng thời gian từ ngày 15 đến ngày 19/11, Quốc hội dự kiến dành thời gian để các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và những đơn vị liên quan tiếp thu ý kiến, chỉnh lý, hoàn thiện các dự thảo luật, nghị quyết trước khi trình xem xét, thông qua theo chương trình.
Cách bố trí này cho thấy yêu cầu vừa đẩy nhanh tiến độ lập pháp, vừa dành khoảng thời gian cần thiết để hoàn thiện các văn bản. Đối với những dự án luật có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân, việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý là khâu có ý nghĩa quyết định đối với tính khả thi của chính sách sau khi được ban hành.
Thông tin về chương trình kỳ họp được Báo Doanh nghiệp và Tiếp thị phản ánh trong bài viết “Quốc hội làm việc cả cuối tuần, xem xét 43 luật, nghị quyết”; Báo Nhân Dân cũng đăng tải thông tin về dự kiến xem xét 43 dự án luật, nghị quyết tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.
Theo dự kiến, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 43 dự án luật, nghị quyết quy phạm pháp luật và cho ý kiến đối với 4 dự án luật. Đây là khối lượng lập pháp đáng chú ý, phản ánh nhu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để đáp ứng những yêu cầu mới trong quản trị quốc gia, phát triển kinh tế, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.
Trong số các nội dung dự kiến được đưa ra xem xét có những dự án luật liên quan trực tiếp đến nền tảng pháp lý của hoạt động quản lý nhà nước và đời sống kinh tế - xã hội, như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi. Đây đều là những lĩnh vực có tác động rộng, liên quan đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân cũng như hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý và các chủ thể tham gia thị trường.
Bên cạnh đó, chương trình dự kiến còn bao gồm nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung pháp luật trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, môi trường, đầu tư, dịch vụ và quản lý chuyên ngành. Việc rà soát, cập nhật các quy định cần được đặt trong tổng thể yêu cầu bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tránh tình trạng quy định mới chồng chéo với quy định hiện hành hoặc phát sinh thủ tục không cần thiết trong quá trình thực hiện.
Đối với các dự án luật được trình Quốc hội cho ý kiến, bốn nội dung dự kiến gồm Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là những lĩnh vực có đặc điểm và yêu cầu quản lý khác nhau, nhưng đều gắn với nhu cầu xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp với thực tiễn phát triển.
Giao dịch hàng hóa phái sinh liên quan đến các công cụ và phương thức giao dịch trên thị trường hàng hóa, đòi hỏi quy định rõ về chủ thể tham gia, cơ chế vận hành, quản trị rủi ro và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên. Việc hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này có ý nghĩa đối với sự phát triển của thị trường hàng hóa, đồng thời góp phần nâng cao khả năng quản trị rủi ro cho doanh nghiệp.
Đối với lĩnh vực hàng hải và đường thủy, yêu cầu hoàn thiện pháp luật cần gắn với hoạt động vận tải, khai thác cảng, bảo đảm an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả kết nối logistics. Một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, phù hợp với điều kiện thực tiễn sẽ góp phần hỗ trợ lưu thông hàng hóa, giảm chi phí và tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Trong khi đó, việc sửa đổi pháp luật về an toàn thực phẩm có liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh và hiệu quả kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý. Đối với phát triển công nghiệp văn hóa, việc xây dựng chính sách phù hợp có thể tạo điều kiện khai thác tốt hơn các nguồn lực văn hóa, khuyến khích sáng tạo, phát triển sản phẩm và dịch vụ có giá trị kinh tế, đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc.
Việc phân định rõ các dự án dự kiến được xem xét, thông qua với các dự án được đưa ra cho ý kiến cũng rất quan trọng. Đây là hai bước có tính chất khác nhau trong quy trình lập pháp, đòi hỏi các cơ quan soạn thảo, thẩm tra và đại biểu Quốc hội tập trung đúng trọng tâm, bảo đảm tiến độ nhưng không xem nhẹ yêu cầu về chất lượng chính sách.
Một trong những vấn đề được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm tại kỳ họp là tác động thực tế của các quy định pháp luật đối với môi trường đầu tư, kinh doanh. Hệ thống pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn tạo lập khuôn khổ cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, huy động nguồn lực xã hội và phân bổ cơ hội phát triển.
Trong thực tiễn, một quy định thiếu rõ ràng hoặc chưa thống nhất giữa các luật có thể khiến doanh nghiệp mất thêm thời gian, chi phí để thực hiện thủ tục, giải trình hoặc điều chỉnh phương án đầu tư. Ngược lại, các quy định minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao sẽ giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Vì vậy, quá trình xem xét, thông qua các dự án luật tại Kỳ họp thứ Hai cần chú trọng đánh giá tác động của chính sách đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khu vực kinh tế tư nhân và các ngành đang chịu tác động của quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.
Đối với lĩnh vực đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản, yêu cầu đặt ra là bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định liên quan đến quy hoạch, quyền sử dụng đất, đầu tư dự án, phát triển nhà ở và hoạt động kinh doanh. Sự đồng bộ của hệ thống pháp luật có thể góp phần giảm các vướng mắc trong quá trình triển khai dự án, tăng tính minh bạch của thị trường và hạn chế tranh chấp phát sinh từ cách hiểu hoặc áp dụng quy định khác nhau.
Trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính, việc hoàn thiện quy định cần hướng tới bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng, đồng thời phân định rõ trách nhiệm, thẩm quyền và trình tự, thủ tục xử lý. Một hệ thống chế tài hợp lý không chỉ phục vụ mục tiêu răn đe, phòng ngừa vi phạm mà còn góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Đối với các doanh nghiệp đang đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, tính ổn định của chính sách cũng có ý nghĩa đặc biệt. Những lĩnh vực như quản lý phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu cập nhật pháp luật, tiêu chuẩn và cơ chế thực thi. Quy định rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp xác định nghĩa vụ tuân thủ, chủ động đầu tư công nghệ và hạn chế rủi ro pháp lý.
Tuy nhiên, hoàn thiện pháp luật không đồng nghĩa với việc gia tăng số lượng quy định. Điều quan trọng là mỗi quy định mới phải giải quyết được vấn đề thực tiễn, xác định rõ trách nhiệm thực hiện và hạn chế tối đa chi phí tuân thủ không cần thiết. Đây cũng là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả của hoạt động lập pháp sau khi luật được ban hành.
Bên cạnh chương trình lập pháp, Quốc hội dự kiến xem xét, quyết định 10 nhóm vấn đề về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, hoạt động giám sát và các vấn đề quan trọng khác thuộc thẩm quyền.
Trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, Quốc hội dự kiến xem xét báo cáo về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; đồng thời quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Đây là những nội dung có ý nghĩa định hướng đối với việc điều hành nền kinh tế, tổ chức thực hiện các mục tiêu phát triển và phân bổ nguồn lực trong năm tiếp theo.
Việc đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch năm 2026 cần đặt trong mối liên hệ giữa kết quả đạt được, những khó khăn còn tồn tại và khả năng hoàn thành các mục tiêu đã đề ra. Các chỉ tiêu tăng trưởng, năng suất lao động, chất lượng việc làm, sức mua trong nước, năng lực cạnh tranh và hiệu quả sử dụng nguồn lực cần được xem xét trong mối quan hệ tổng thể, qua đó xác định rõ những vấn đề cần ưu tiên xử lý.
Đối với kế hoạch năm 2027, yêu cầu không chỉ là xây dựng các mục tiêu phù hợp mà còn phải xác định những giải pháp có tính khả thi, cơ chế phối hợp và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Việc gắn mục tiêu với nguồn lực, tiến độ và kết quả đầu ra sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, hạn chế tình trạng mục tiêu đề ra nhưng thiếu điều kiện thực hiện.
Về ngân sách nhà nước, Quốc hội dự kiến xem xét tình hình thực hiện ngân sách năm 2026, quyết định dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027 và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025.
Đây là nhóm nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với kỷ luật tài khóa, hiệu quả chi tiêu công và khả năng huy động nguồn lực phục vụ phát triển. Việc xây dựng dự toán và phân bổ ngân sách cần bảo đảm cân đối các nhiệm vụ chi, ưu tiên những lĩnh vực thiết yếu, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý, sử dụng ngân sách.
Cùng với ngân sách, đầu tư công là một nội dung trọng tâm khác. Quốc hội dự kiến xem xét tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2026, kế hoạch đầu tư công năm 2027 và quyết định kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2027.
Hiệu quả đầu tư công không chỉ được đo bằng tổng số vốn được bố trí mà còn ở khả năng giải ngân, tiến độ hoàn thành dự án, chất lượng công trình và tác động lan tỏa đối với nền kinh tế. Do đó, việc phân bổ vốn cần gắn với khả năng thực hiện, mức độ cấp thiết, hiệu quả kinh tế - xã hội và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ.
Trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ công và cải thiện năng lực cạnh tranh còn lớn, việc sử dụng hiệu quả từng đồng vốn ngân sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những dự án chậm tiến độ, vướng mắc về thủ tục hoặc thiếu sự phối hợp cần được nhận diện rõ để có giải pháp xử lý phù hợp, tránh kéo dài thời gian và làm giảm hiệu quả đầu tư.
Hoạt động giám sát tiếp tục là một nội dung quan trọng tại Kỳ họp thứ Hai. Theo chương trình dự kiến, Quốc hội sẽ xem xét các báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến kỳ họp; các báo cáo về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri; công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.
Những nội dung này phản ánh mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động của Quốc hội với đời sống xã hội. Ý kiến, kiến nghị của cử tri không chỉ thể hiện tâm tư, nguyện vọng của người dân mà còn cung cấp thông tin thực tiễn để cơ quan có thẩm quyền nhận diện những bất cập trong chính sách và tổ chức thực thi pháp luật.
Để hoạt động giám sát đạt hiệu quả, việc tổng hợp kiến nghị cần đi đôi với theo dõi kết quả giải quyết, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý. Đối với những vấn đề đã được kiến nghị nhiều lần nhưng chưa giải quyết dứt điểm, cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp khắc phục, qua đó nâng cao tính thực chất của hoạt động giám sát.
Chất vấn và trả lời chất vấn cũng là một nội dung được dự kiến thực hiện tại kỳ họp. Đây là cơ chế quan trọng để đại biểu Quốc hội yêu cầu làm rõ trách nhiệm của các thành viên Chính phủ và người đứng đầu cơ quan liên quan đối với những vấn đề thuộc phạm vi quản lý.
Giá trị của hoạt động chất vấn không chỉ nằm ở việc cung cấp thông tin hoặc giải đáp một vấn đề cụ thể, mà còn ở khả năng thúc đẩy hành động sau chất vấn. Những cam kết cần được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ, lộ trình và kết quả có thể kiểm chứng. Khi trách nhiệm giải trình được thực hiện nghiêm túc, hoạt động giám sát sẽ góp phần tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước và củng cố niềm tin của người dân.
Việc bố trí thêm các ngày làm việc cuối tuần là giải pháp tổ chức nhằm đáp ứng chương trình nghị sự có khối lượng lớn. Tuy nhiên, tiến độ chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng chất lượng và tính khả thi của các quyết định được thông qua.
Đối với mỗi dự án luật, cần bảo đảm hồ sơ trình Quốc hội được chuẩn bị đầy đủ; các vấn đề còn có ý kiến khác nhau được nhận diện rõ; tác động đối với người dân, doanh nghiệp và cơ quan thực thi được đánh giá thỏa đáng. Những quy định có thể phát sinh chi phí tuân thủ lớn hoặc ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhiều chủ thể càng cần được thảo luận kỹ lưỡng.
Bên cạnh đó, việc tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội phải được thực hiện thực chất, có giải trình đối với những nội dung được tiếp thu hoặc không tiếp thu. Chất lượng của một đạo luật không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật soạn thảo mà còn ở khả năng giải quyết đúng vấn đề, sự rõ ràng của quy định và mức độ phù hợp với điều kiện thực tế.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao chất lượng tổ chức thi hành sau khi luật được ban hành. Những quy định cần văn bản hướng dẫn phải được chuẩn bị đồng bộ; cơ quan thực thi cần được cung cấp đầy đủ thông tin, quy trình và nguồn lực cần thiết. Công tác truyền thông chính sách cũng cần được chú trọng để người dân, doanh nghiệp hiểu đúng quyền, nghĩa vụ và những thay đổi có liên quan.
Nếu thiếu sự chuẩn bị ở khâu thực thi, một văn bản dù được thông qua đúng tiến độ vẫn có thể gặp khó khăn khi đi vào cuộc sống. Vì vậy, hiệu quả lập pháp cần được đánh giá xuyên suốt từ khâu xây dựng chính sách, thảo luận, thông qua đến tổ chức thực hiện và rà soát kết quả.
Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tiếp tục được đặt ra. Chương trình kỳ họp bao quát nhiều lĩnh vực, từ pháp luật hình sự, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản đến an toàn thực phẩm, giao dịch hàng hóa, hàng hải, công nghiệp văn hóa, ngân sách và đầu tư công.
Khối lượng công việc lớn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo và những đơn vị có liên quan. Việc chủ động chuẩn bị hồ sơ, xử lý các vấn đề còn khác nhau và nâng cao chất lượng giải trình sẽ góp phần bảo đảm chương trình kỳ họp được triển khai hiệu quả.
Đối với người dân và cộng đồng doanh nghiệp, điều được kỳ vọng không chỉ là số lượng luật, nghị quyết được xem xét, thông qua, mà quan trọng hơn là những chuyển biến cụ thể sau khi chính sách có hiệu lực: thủ tục rõ ràng hơn, môi trường đầu tư minh bạch hơn, nguồn lực công được sử dụng hiệu quả hơn và các quyền, lợi ích hợp pháp được bảo vệ tốt hơn.
Một hệ thống pháp luật có chất lượng phải tạo điều kiện cho phát triển nhưng đồng thời bảo đảm kỷ cương, công bằng và trách nhiệm. Những quyết sách về kinh tế - xã hội, ngân sách và đầu tư công cũng cần hướng tới hiệu quả thực chất, lấy chất lượng cuộc sống của người dân và năng lực phát triển của đất nước làm những tiêu chí quan trọng.
Với chương trình dự kiến gồm 43 dự án luật, nghị quyết được xem xét, thông qua, 4 dự án luật được đưa ra cho ý kiến cùng nhiều nội dung quan trọng khác, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng tiếp tục góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tháo gỡ những điểm nghẽn trong thực tiễn và tạo nền tảng cho việc triển khai các mục tiêu phát triển trong năm 2027 cũng như những năm tiếp theo.
Việc Quốc hội dự kiến làm việc cả cuối tuần thể hiện quyết tâm đáp ứng yêu cầu về tiến độ trước khối lượng nhiệm vụ lớn. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn sẽ được đánh giá bằng chất lượng của từng đạo luật, tính khả thi của mỗi quyết sách và hiệu quả thực thi trong đời sống. Đó cũng là yêu cầu xuyên suốt để hoạt động lập pháp thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phục vụ tốt hơn lợi ích của nhân dân.
Tiêu điểm
Bình luận bài viết