Trong báo cáo phân tích kinh tế vĩ mô về Việt Nam quý III/2026, UOB cho biết GDP tăng 9,95% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 8,81% của quý II sau điều chỉnh. Kết quả này vượt dự báo 9% của UOB và mức đồng thuận 8,65% của Bloomberg, đồng thời là tốc độ tăng trưởng theo quý cao nhất kể từ quý III/2022.
Cùng với việc điều chỉnh tăng số liệu hai quý đầu năm, tăng trưởng GDP 9 tháng năm 2026 đạt 9,01%, cao hơn mức 7,8% của cùng kỳ năm trước. Đà tăng trưởng được hỗ trợ chủ yếu bởi công nghiệp, xây dựng và dịch vụ.
Trong quý III, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 12,5% so với cùng kỳ, còn dịch vụ tăng 9,54%. Tính chung 9 tháng, công nghiệp và xây dựng tăng 11,21%, đóng góp 49,62% vào mức tăng tổng giá trị gia tăng của nền kinh tế. Khu vực dịch vụ tăng 8,69%, đóng góp 45,03%.
Ở phía cầu, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,51% trong 9 tháng, trong khi tổng tích lũy tài sản tăng 17,88%. Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 21,29%, còn nhập khẩu tăng 27,19%. Theo UOB, những con số này phản ánh sự đóng góp của hoạt động sản xuất, đầu tư và thương mại vào đà tăng trưởng chung.
Bức tranh sản xuất tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong tháng 9, sản lượng công nghiệp tăng 16,7% so với cùng kỳ; riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 17,1%. Tính chung 9 tháng, sản xuất công nghiệp tăng 12,3%, trong khi tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4%.
Ngành điện tử tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong xuất khẩu. Kim ngạch xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 111 tỷ USD tính đến giữa tháng 9, cho thấy Việt Nam đang hưởng lợi từ làn sóng đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo (AI).
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng là điểm sáng. Trong 9 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký tăng 76,4% so với cùng kỳ, đạt 50,36 tỷ USD; vốn giải ngân tăng 12,1%, lên 21,07 tỷ USD, mức cao nhất của cùng kỳ 9 tháng trong vòng 5 năm.
Đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng trong những tháng cuối năm. Đến cuối tháng 8, giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đạt 50,5% kế hoạch, tăng 18,5% so với cùng kỳ. Riêng tháng 9, giá trị giải ngân tăng 20,4%.
Tuy nhiên, UOB lưu ý các chỉ báo hướng tới tương lai đang xuất hiện dấu hiệu kém tích cực. Chỉ số PMI ngành sản xuất của S&P Global giảm từ 53,3 điểm trong tháng 8 xuống 51,9 điểm trong tháng 9. Đơn hàng xuất khẩu mới giảm tháng thứ hai liên tiếp, với tốc độ mạnh nhất kể từ tháng 4. Diễn biến này cho thấy triển vọng sản xuất vẫn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu bên ngoài, dù niềm tin kinh doanh tăng và áp lực tăng giá đầu ra tiếp tục hạ nhiệt.
Theo báo cáo UOB, cán cân thương mại Việt Nam chuyển sang thặng dư 1,27 tỷ USD trong tháng 9, sau chín tháng liên tiếp thâm hụt. Kim ngạch xuất khẩu tháng này tăng 39,1% so với cùng kỳ, đạt 59,48 tỷ USD; nhập khẩu tăng 45,8%, lên 58,21 tỷ USD.
Dù vậy, kết quả trong tháng chưa đủ bù đắp mức thâm hụt tích lũy. Trong 9 tháng, xuất khẩu đạt 434,30 tỷ USD, tăng 24,5%, trong khi nhập khẩu đạt 453,72 tỷ USD, tăng 36,7%. Cán cân thương mại vì vậy thâm hụt 19,42 tỷ USD, trái ngược với mức thặng dư 16,87 tỷ USD cùng kỳ năm 2025.
Một yếu tố đáng chú ý là 94,1% giá trị nhập khẩu thuộc nhóm nguyên vật liệu và đầu vào phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy nhập khẩu tăng chủ yếu gắn với nhu cầu đầu vào của nền kinh tế. Tuy nhiên, mức tăng nhập khẩu cao hơn xuất khẩu vẫn tạo sức ép lên cán cân thương mại.
Chi phí năng lượng tiếp tục là một trong những yếu tố gây áp lực. Trong 9 tháng, khối lượng nhập khẩu xăng dầu thành phẩm tăng 11,5%, nhưng giá trị tăng tới 79,3%. UOB dự báo Việt Nam có thể tiếp tục ghi nhận các tháng thặng dư thương mại trong quý IV nhờ mùa cao điểm xuất khẩu và diễn biến giá năng lượng. Dù vậy, cán cân thương mại cả năm nhiều khả năng vẫn thâm hụt.
Bên cạnh tăng trưởng, lạm phát là vấn đề UOB đặc biệt lưu ý. CPI tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước, đưa mức tăng so với cùng kỳ lên 5,08%, từ 4,89% trong tháng 8. Lạm phát bình quân 9 tháng đạt 4,52%, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5%; lạm phát cơ bản bình quân ở mức 4,26%.
Áp lực giá cả đến từ nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ. Trong tháng 9, nhóm giao thông tăng 3,97% so với tháng trước, chủ yếu do giá nhiên liệu trong nước tăng. Việc điều chỉnh học phí đầu năm học cũng góp phần làm tăng chi phí giáo dục. Tính chung 9 tháng, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, còn nhóm lương thực, thực phẩm tăng 4,72% so với cùng kỳ.
Trước diễn biến này, UOB nâng dự báo CPI bình quân năm 2026 lên 4,7%, từ mức 4,1% trước đó, đồng thời dự báo lạm phát toàn phần có thể duy trì quanh 5% trong quý IV.
Lạm phát cao hơn mục tiêu khiến dư địa điều hành chính sách tiền tệ trở nên khó khăn hơn, nhất là khi tăng trưởng tín dụng vẫn quanh 16% so với cùng kỳ tính đến cuối tháng 8 và tăng trưởng kinh tế tiến gần mức hai chữ số. Tuy nhiên, theo UOB, nếu áp lực lạm phát chủ yếu xuất phát từ phía cung, việc tăng lãi suất có thể không đem lại hiệu quả tương xứng, đồng thời ảnh hưởng đến động lực đầu tư và sản xuất.
Trong kịch bản cơ sở, UOB tiếp tục dự báo Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% đến hết năm 2027. Dù vậy, ngân hàng nhận định rủi ro hiện nghiêng nhiều hơn về khả năng tăng lãi suất.
Từ kết quả quý III vượt kỳ vọng và việc điều chỉnh tăng số liệu nửa đầu năm, UOB nâng dự báo GDP Việt Nam năm 2026 lên 9,2%, so với mức 8,5% trước đó. Ngân hàng dự báo tăng trưởng quý IV đạt khoảng 9,7%, nhờ giải ngân đầu tư công, mùa cao điểm xuất khẩu và dòng vốn FDI.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, GDP quý IV cần tăng khoảng 12,5–13%, mức mà UOB đánh giá là khó đạt được. Các rủi ro đối với triển vọng kinh tế bao gồm biến động giá năng lượng, khả năng Mỹ áp dụng biện pháp thuế quan nghiêm ngặt hơn, hạn chế về nguồn cung điện và hạ tầng, cùng nguy cơ chậm giải ngân đầu tư công.
Đối với năm 2027, UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP lên 8,8%, từ mức 8,4%, với kỳ vọng dòng vốn FDI đăng ký sẽ từng bước chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế.
Báo cáo của UOB cho thấy kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng mạnh nhờ công nghiệp, đầu tư và xuất khẩu. Tuy nhiên, tăng trưởng cao đi cùng áp lực lạm phát và thâm hụt thương mại lớn đặt ra yêu cầu cân bằng giữa thúc đẩy hoạt động kinh tế và ổn định vĩ mô. Khả năng hiện thực hóa triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào tiến độ đầu tư, sức cầu bên ngoài, diễn biến giá cả và hiệu quả điều hành chính sách.
Tiêu điểm
Bình luận bài viết