Những lần Bác Hồ ghé thăm Ninh Bình

Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Ninh Bình mới chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở hợp nhất 3 tỉnh: Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành nhiều tình cảm, sự quan tâm và nhiều lần về thăm, làm việc với Đảng bộ, nhân dân nơi đây. Ngay sau Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I tháng 1/1946, Bác đã ghé thăm Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình lần đầu tiên. Ngày 10/1, Bác về thăm Nam Định, gặp mặt đại biểu nhân dân và các chức sắc tôn giáo tại trụ sở UBND tỉnh. Sáng hôm sau, hơn một vạn cán bộ và bộ đội tập trung đón Bác. Bác ân cần nhắc nhở mọi người phải đoàn kết, thương yêu nhau, ủng hộ Quốc hội và Chính phủ, rồi thân mật chia kẹo cho các cháu thiếu nhi, ghé thăm và tặng quà trẻ mồ côi tại nhà tế bần trên đường Hàn Thuyên.

Bác Hồ nói chuyện với đại biểu các tầng lớp nhân dân trước trụ sở UBND tỉnh, ngày 11/01/1946.

Ngày 13/1/1946, Bác về thăm thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn. Nói chuyện với đồng bào Công giáo. Trên đường trở về, Bác dừng thăm lớp huấn luyện thanh niên tại đình thôn Thượng, xã Ninh Phúc, huyện Gia Khánh. Cũng trong tháng 1/1946, Người dành thời gian về thăm, gặp gỡ, động viên cán bộ, đảng viên, nhân dân trong tỉnh vững vàng niềm tin và quyết tâm thi đua vượt qua khó khăn, thử thách, chiến thắng giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm. 

Chỉ sau 1 năm, vào ngày 10/2/1947, Bác về chủ trì Hội nghị Điền chủ tại Ninh Bình để bàn việc tăng gia sản xuất, giúp đỡ đồng bào tản cư, di cư, vấn đề ủng hộ Chính phủ kháng chiến. Sau hội nghị, Bác thăm Tu viện Châu Sơn và gặp Giám mục Lê Hữu Từ để tháo gỡ những mâu thuẫn giữa đồng bào giáo và lương trong vùng.

Trong suốt ba năm từ 1957 đến 1959, Bác Hồ đã có tới 6 lần ghé thăm tỉnh Ninh Bình ngày nay. Đó là những năm tháng miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, khi từng mảnh ruộng, từng công trình thủy lợi, từng nhà máy đều trở thành mặt trận. Dù bộn bề trăm công nghìn việc của người đứng đầu đất nước, vẫn không ngừng dõi theo, về tận nơi để động viên, căn dặn và cùng lao động với nhân dân.

Ngày 24/4/1957, Bác về thăm Nhà máy Liên hợp Dệt Nam Định (nay thuộc thành phố Nam Định, tỉnh Ninh Bình). Bác khen ngợi tinh thần của công nhân nhưng cũng thẳng thắn phê bình những thiếu sót, nhắc nhở: "Nhà máy cũng như quân đội, không có kỷ luật thì không thể trở thành một nhà máy tốt."

Bác nói chuyện, căn dặn cán bộ, đảng viên, công nhân Dệt may

Chưa đầy một năm sau, ngày 14/1/1958, Bác về Hà Nam và trực tiếp xuống công trường đắp đập Cát Tường, huyện Bình Lục, đứng giữa bùn đất cùng cán bộ và nhân dân đang hì hục chống hạn.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm nhân dân đang lao động đắp công trình thủy lợi Cát Tường. 

Sáu tháng sau, ngày 13/8/1958, Bác lại về xã Yên Tiến, huyện Ý Yên, nơi vừa gặt hái vụ chiêm vượt năm trước gần 59 tấn thóc và đang sôi nổi phong trào cải tiến kỹ thuật. Trước gần 1.000 cán bộ và chiến sĩ nông nghiệp, Bác nói: "Thi đua là phải yêu nước, yêu nước thì phải thi đua", rồi căn dặn bà con phải đoàn kết, trao đổi kinh nghiệm để cùng nhau tiến bộ.

Ngày 15/3/1959, buổi sáng, Người xuống tận xã Khánh Cư, huyện Yên Khánh thăm cánh đồng Chằm. Trên đường về, Bác dừng lại tát nước cùng nông dân xã Ninh Sơn tại chân núi Cánh Diều, huyện Hoa Lư. Trước hơn hai nghìn cán bộ nhân dân tại hội trường Tám Mái, Bác căn dặn: "Nhân dân ta đã anh dũng trong kháng chiến, cần phải anh dũng trong sản xuất. Chúng ta cần phải thắng thiên tai." Buổi chiều cùng ngày, Bác về Nam Định, thăm Nhà máy Dệt và nói chuyện với cán bộ, nhân dân tại Quảng trường Hòa Bình, thúc giục tập trung mọi lực lượng chống hạn và phòng úng.

Bác Hồ thăm hỏi và động viên cán bộ, nhân dân xã Khánh Cư, huyện Yên Khánh tại cánh đồng Chằm.

Tháng 10/1959, Bác về dự Hội nghị sản xuất Đông xuân tỉnh Ninh Bình tại hội trường Nhà máy Xay, thị xã Ninh Bình với hơn 1.300 đại biểu. Không nói lý thuyết dài dòng, Bác gói gọn toàn bộ kỹ thuật làm nông vào sáu câu thơ vần điệu, từ giữ nước, bón phân, cày sâu, chọn giống đến trừ sâu, cải tiến nông cụ  để "thóc bông đầy bồ". Câu thơ của Bác hôm đó được người nông dân Ninh Bình thuộc lòng và truyền nhau qua nhiều mùa vụ.

Ngày 20/7/1960, Bác về thăm Nông trường quốc doanh Đồng Giao, thành phố Tam Điệp để tham quan các đội sản xuất, nhà ăn, nhà trẻ, khu chăn nuôi, vui vẻ hỏi thăm công nhân. Khi nghe ai đó nói "nông trường là của Nhà nước", Bác nhẹ nhàng đính chính: "Đó là nông trường của các cô, các chú. Các cô, các chú mới là người làm chủ nông trường."

Lần cuối cùng mảnh đất này được đón bước chân Bác là vào ngày 21/5/1963, Bác về dự Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Nam Định lần thứ V tại hội trường Nhà máy Dệt. Nhân dân nô nức đổ ra đường chỉ để được trông thấy Bác. Buổi chiều, Bác vào thăm khu nhà công nhân, xem triển lãm và ghé Bệnh viện tỉnh. Trước khi rời Nam Định, Bác ghi lên trang đầu cuốn sổ vàng của tỉnh: "Tiếp tục truyền thống cách mạng vẻ vang, xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi." Dòng chữ đó nay được khắc trang trọng trên bức phù điêu lớn tại sảnh chính Bảo tàng tỉnh Nam Định như lời nhắc nhở mà các thế hệ cán bộ, nhân dân hôm nay vẫn ghi nhớ.

80 năm khắc ghi lời Bác

Đã hơn 80 năm kể từ lần đầu tiên Bác Hồ tới thăm Ninh Bình, ngày nay, những nơi in dấu chân Bác, ngày nay đều phát triển mạnh mẽ, xứng đáng với những kỳ vọng của Người.

Thấm nhuần lời dạy của Bác, trong lĩnh vực công nghiệp và nông nghiệp, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Ninh Bình đã biến những khó khăn thành động lực vươn lên. Năm 2025 là một năm thử thách toàn diện khi tỉnh phải đối mặt cùng lúc với thiên tai khắc nghiệt và những xáo trộn không nhỏ từ quá trình sáp nhập, kiện toàn bộ máy. Thế nhưng, ngành nông nghiệp Ninh Bình đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục, đạt mức tăng trưởng 3,45% - cao nhất từ trước tới nay. Tỉnh đã triển khai canh tác lúa tiết kiệm nước trên diện tích hơn 6.000 ha, mô hình này góp phần giảm phát thải khí nhà kính tương đương 4 - 5 tấn CO2/ha/năm. Đồng thời, toàn tỉnh xây dựng được 288 cánh đồng lớn với hơn 11.800 ha; sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 202.231 tấn, tăng 2,2%; sản lượng thủy sản đạt hơn 151 nghìn tấn, tăng 3,6%.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng tiếp tục được giữ vững. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, sản lượng nuôi trồng thủy sản đã đạt 74.644 tấn, tăng 5,1% so với cùng kỳ; tôm nuôi tăng 8,2%, các loại cá tăng 5,2%. Công tác quản lý khai thác cũng được siết chặt với 605/609 tàu được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chống khai thác IUU.

Nhân dân Ninh Bình trong lao động, sản xuất hôm nay.

Trên lĩnh vực công nghiệp, ý thức về kỷ luật lao động và tinh thần làm chủ trong sản xuất ngày càng được đề cao. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh Bình nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định tăng cường kỷ luật, kỷ cương là yếu tố then chốt; định hướng phát triển công nghiệp theo hướng công nghệ mới, công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường. Với mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt 11%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh xác định công nghiệp và xây dựng sẽ tăng 13,41%, trở thành động lực chính kéo cả nền kinh tế bứt phá. Đó là cách Đảng bộ, nhân dân Ninh Bình hôm nay kế thừa và phát huy tinh thần Bác đã truyền dạy không chỉ trong lao động, sản xuất mà còn trong ý chí đoàn kết, khát vọng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.