Đưa lãi suất về 0%: có … gây rủi ro cho nền kinh tế ?

2021-06-28 08:00:00
Với đề xuất đưa dần lãi suất về 0%, VAFI khiến người dân sửng sốt, theo nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, việc đưa lãi suất tiền gửi về 0% là thiếu cơ sở và không khả thi, gây rủi ro cho nền kinh tế.

VAFI đề xuất đưa lãi suất tiền gửi hạ dần về 0%/năm (Ảnh minh họa)

Ngày 22/6, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI) có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ban Kinh tế Trung ương nêu đề xuất với nội dung hạ dần lãi suất tiền gửi VND về mức 0%/ nam.

Theo đánh giá của VAFI, với lãi suất tiền gửi bằng VND trong ngắn hạn và trung hạn đang ở mức 3,5-6,2% là "rất cao" so với nhiều nước trên thế giới và trong khu vực, đây được cho là một bất lợi lớn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cũng như đông đảo người tiêu dùng thuộc đối tượng thu nhập thấp và trung bình.

Lãi suất cao có nguyên nhân cơ bản là Việt Nam chưa có được hệ thống giải pháp để hướng dòng tiền tiết kiệm và dòng tiền nhàn rỗi vào các kênh đầu tư có lợi cho nền kinh tế thay vì thị trường bất động sản hay ngoại tệ. 

VAFI cho rằng, Việt Nam có nhiều tiền đề khách quan vững chắc để hạ nhanh lãi suất tiền gửi về 0%: chính trị ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, xuất khẩu hỗ trợ thu ngoại tệ lớn, dự trữ ngoại hối tăng mạnh, hệ thống ngân hàng và thị trường chứng khoán thời gian qua đều tăng trưởng mạnh bất chấp dịch Covid-19.

Đưa lãi suất về 0% có thể gây nhiều rủi ro

Ngay sau đề xuất của VAFI được đưa ra đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều của nhiều chuyên gia kinh tế.

Theo TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, trao đổi với Dân trí về nội dung này nhấn mạnh. Đề xuất hạ dần lãi suất tiền gửi VND về mức 0% là không khả thi. Lý do là bởi, lãi suất tiền gửi ở Việt Nam hiện vẫn ở mức 4 - 5%/năm, nếu hạ lãi suất sẽ dẫn đến hiện tượng người dân ồ ạt rút tiền khỏi ngân hàng để đầu tư vào các kênh như chứng khoán, bất động sản.

Hơn nữa, chính sách này sẽ gây rủi ro cao cho nền kinh tế trong khi lạm phát ở  Việt Nam vẫn ở mức cao, khoảng 4% trong năm nay. Nếu đưa lãi suất tiền gửi về 0%, điều này sẽ gây rúng động hệ thống tài chính, đưa đến khủng hoảng cho các ngân hàng, đặc biệt là về thanh khoản.

"Với các quốc gia đưa được lãi suất tiền gửi về 0% thường phải đảm bảo 2 yếu tố. Thứ nhất là tỷ lệ lạm phát thấp, thứ hai là ngân hàng không dựa quá nhiều vào nguồn huy động vốn trong dân. Đây là 2 điều kiện tiên quyết, nếu không, việc đưa lãi suất tiền gửi về 0% là không khả thi", ông Hiếu nói.

Ông Hiếu cũng cho rằng, thị trường trái phiếu ở Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ, không phổ biến với người dân. Người dân vẫn chưa biết nhiều đến thị trường trái phiếu, chủ yếu vẫn là các nhà đầu tư.

Mặt khác, thị trường trái phiếu ở Việt Nam mới nở rộ cách đây vài năm nên chưa có sự ổn định khi các nhà phát hành dùng lãi suất cao để hấp thụ vốn, đây là rủi ro rất lớn cho thị trường trái phiếu. 

Đồng tình với quan điểm trên, theo TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia tài chính – ngân hàng, cho biết trên VOV. Đây là đề xuất thiếu cơ sở và không khả thi. TS. Lực cho rằng, so sánh lãi suất danh nghĩa quốc tế như vậy là khập khiễng bởi mức độ rủi ro của Việt Nam cao hơn so với đa số các nước trong khu vực, trong mẫu so sánh VD: Việt Nam xếp hạng BB theo S & P (Mỹ) trong khi đó của Indonesia, Philippine là BBB, Thái Lan (BBB+), Malaysia (A-), Trung Quốc (A+), Hàn Quốc (AA), Singapore (AAA)…

“Theo quy luật kinh tế - tài chính, rủi ro cao thì lãi suất phải cao hơn để bù đắp rủi ro đó. Vì thế, hiện nay doanh nghiệp Việt Nam đi vay vốn nước ngoài bằng USD trung hạn (1-5 năm), bên cho vay hoặc mua trái phiếu thường yêu cầu lãi suất USD từ 3-6%/năm, tùy thuộc vào thời hạn và mức độ rủi ro, tiềm năng của doanh nghiệp đó cũng như bản thân dự án đầu tư”, TS. Lực cho hay.

Bên cạnh đó, lạm phát Việt Nam cao hơn nhiều so với quốc tế và khu vực. Năm 2020, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Việt Nam là 3,2% trong khi toàn cầu là 2%, Trung Quốc 2,5% và ASEAN-4 là 1%. Năm nay, dự báo lạm phát của Việt Nam có thể khoảng 3,5%, trong khi toàn cầu khoảng 2,8%, Trung Quốc 1,8% và ASEAN-4 khoảng 2%. Chính vì vậy, người dân có kỳ vọng gửi tiền vào ngân hàng, được hưởng lãi suất ít nhất là cao hơn tỷ lệ lạm phát để hưởng lãi suất dương, không bị "mất tiền" một cách vô hình.

“Nếu đưa lãi suất tiền gửi về 0% khi lạm phát vẫn khoảng 3,5% thì người dân liệu có mặn mà gửi tiền vào ngân hàng? Trong khi, hệ thống ngân hàng thiếu tiền gửi, vừa hứng chịu rủi ro thanh khoản, vừa không có đủ tiền để đáp ứng nhu cầu tín dụng của nền kinh tế. Như vậy, hệ thống tài chính – tín dụng có thể bị rối loạn và doanh nghiệp thiếu vốn đầu tư kinh doanh, lấy đâu ra nguồn lực để tăng trưởng, để bảo đảm công ăn việc làm”, TS. Lực phân tích.

TS. Lực cho rằng, khi lãi suất tiền gửi quá thấp, người dân, DN sẽ mang tiền đi đầu tư vào những kênh khác như bất động sản, chứng khoán, vàng, tiền kỹ thuật số… vừa rủi ro hơn lại vừa thiếu vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, tiêu dùng. Thực tế trong 5,5 tháng đầu năm nay đã diễn ra như vậy; tiền gửi ngân hàng chỉ tăng khoảng 3%, tín dụng tăng 5%, trong khi dòng tiền cá nhân đổ vào chứng khoán, bất động sản... cao hơn nhiều.

"Nhìn chung, đề xuất đưa lãi suất tiền gửi về 0% là thiếu thực tiễn và không khả thi", TS. Cấn Văn Lực khẳng định.

VAFI: Đề xuất này sẽ rất thành công

Theo VAFI cho rằng, "tất cả ý kiến phản biện đều có chung một điểm duy nhất quan liêu, là không đọc toàn bộ văn bản của VAFI khi trả lời câu hỏi của báo giới".

Theo VAFI, sự phản đối xuất phát từ các lập luận như không thể hạ nhanh lãi suất xuống được trong bối cảnh lạm phát cao; hạ mạnh lãi suất thì hệ thống ngân hàng thiếu tiền khi dòng tiền nhàn rỗi đổ vào thị trường bất động sản, chứng khoán, kỹ thuật số, ngoại tệ… và như vậy làm mất ổn định thị trường tiền tệ.

Bên cạnh đó là các lo ngại như việc để người dân lao vào thị trường trái phiếu doanh nghiệp là đầy nguy hiểm và rủi ro. Việc hạ mạnh lãi suất cũng sẽ gây lạm phát tăng cao…

Phía VAFI nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh hiện nay không còn dư địa để giảm lãi suất tiền gửi và không thể tiến hành hạ nhanh lãi suất tiền gửi nội tệ. Muốn làm được điều đó phải ban hành 5 giải pháp và trong đó ban hành Luật thuế tài sản để "khóa" kênh đầu cơ đất là điều kiện tiên quyết .

Sau khi có 5 giải pháp được ban hành, mới tiến hành thực hiện giảm lãi suất theo nhiều đợt với mục tiêu về 0%. Để có các văn bản như đề xuất thì thời gian tiến hành phải cần tới 2 năm nữa.

Ngân hàng thương mại huy động vốn trung dài hạn để cho vay trung dài hạn cần phải có ưu đãi và sự bảo đảm để người dân đầu tư vào thị trường trái phiếu do hệ thống ngân hàng phát hành với lãi suất mục tiêu 2%/năm trong khi lãi suất tiền gửi ngắn hạn là 0%/năm. Khoản đầu tư trái phiếu này phải an toàn như tiền gửi tiết kiệm.

"Tinh thần văn bản của chúng tôi như vậy chứ không phải khuyến nghị dân chúng đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp mà không có bảo đảm tuyệt đối của Nhà nước" - VAFI lưu ý.

VAFI khẳng định, đề xuất đưa tiền gửi VND về 0% đã được nghiên cứu công phu từ lâu và hiệp hội này tin tưởng rằng sẽ thành công. Đồng thời nhấn mạnh: VAFI không phải là tổ chức chỉ gồm các học giả viển vông mà là các nhà đầu tư tài chính thực thụ, cảm nhận rõ nét từng chuyển động của thị trường tài chính, học hỏi kinh nghiệm quốc tế để khuyến nghị các cơ quan chính phủ ban hành chính sách". 

Hà Giang: Du lịch online với mùa vàng ở Hoàng Su Phì

Hàng năm, từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 10, mảnh đất Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang trở nên đẹp hơn khi lúa trên những thửa ruộng bậc thang trải dài uốn lượn, ngả màu vàng óng ả. Mùa lúa chín cũng là mùa được mong chờ nhất trong năm ở Hoàng Su Phì.
2021-09-22 12:41:04

SHB được NHNN chấp thuận chi trả cổ tức bằng cổ phiếu và chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiệu hữu

Vừa qua, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) đã được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận việc chi trả cổ tức năm 2020 bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10,5% và chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo phương thức thực hiện quyền 100:28.
2021-09-22 09:32:13

Vai trò của nhà đầu tư cá nhân trong nước

Cùng với số lượng tài khoản gia tăng, tỷ trọng giá trị giao dịch nhóm nhà đầu tư cá nhân trong nước đạt mức cao nhất trong những năm gần đây. Đáng chú ý, dòng tiền vay cũng tăng cao.
2021-09-22 09:27:44

Bản tin Hòa Nhập ngày 22/9/2021: TP.HCM cho người dân đăng ký tiêm vaccine qua tổng đài 8066

TP HCM, đăng ký tiêm vắc xin qua tổng đài tin nhắn 8066, bốc thăm AFF Cup Việt Nam thuộc bảng B, Hà Nam, phát hiện 10 ca dương tính với Covid -19, Bộ Y tế đồng ý rút ngắn khoảng cách 2 mũi vắc xin AstraZeneca, miễn nhiệm Phó Cục trưởng Cục Thuế Bình Định, Bắc Ninh từ ngày 24/9 cho học sinh đến trường học tập.
2021-09-22 08:05:00

Chuyển hồ sơ sang Công an TP.Vinh điều tra vụ tố cáo lừa đảo phường hụi

Có trường hợp là chủ hụi cố tình lừa đảo. Thậm chí có những vụ vợ hụi mà đằng sau chủ hụi còn là cả đường dây lừa đảo lớn với những kẻ núp trong bóng tối giật dây.
2021-09-21 18:04:55

Thị trường BĐS sôi động trở lại

Thị trường BĐS đang được làm nóng lên từng ngày, mở ra một bước ngoặt mới trong cuối năm 2021 với sự trở lại hàng loạt của các doanh nghiệp địa ốc thông qua nhiều chương trình giới thiệu, mở bán dự án theo hình thức trực tuyến.
2021-09-21 10:52:17
Đang tải...