Triển khai lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang Yên Phương.

Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tri ân và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước cùng nhân dân đối với những anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hoạt động được triển khai theo Kế hoạch số 96/KH-UBND ngày 15/5/2026 của UBND tỉnh Ninh Bình và nằm trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” do Ban Chỉ đạo quốc gia 515 phát động.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Ninh Bình, qua khảo sát tại 365 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, toàn tỉnh hiện có trên 7.900 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin cần tổ chức lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Nhiều nghĩa trang có số lượng mộ phải lấy mẫu lớn như: Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Mô: 846 mộ, Gia Viễn: 622 mộ…

Thực tế cho thấy, hài cốt liệt sĩ an táng đã lâu năm (chủ yếu hy sinh thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp), chịu ảnh hưởng của điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng. Một số phần mộ qua nhiều lần di chuyển, cải táng nên việc xác định vị trí lịch sử quy tập khó khăn. Thông tin mộ chí còn thiếu và chưa đồng bộ, thiếu chi tiết… Từ đặc điểm trên, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương, xã Phong Doanh với 165 mộ liệt sĩ, trong đó có 7 mộ chưa xác định được thông tin để lấy mẫu xác định danh tính trước rút kinh nghiệm, sau đó triển khai diện rộng trong toàn tỉnh.

Nghĩa trang Yên Phương, xã Phong Doanh.

Tham dự và trực tiếp chỉ đạo chương trình có đồng chí Đinh Thị Lụa – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh; đồng chí Lê Xuân Huy – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Đỗ Ngọc Thanh – Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu; đồng chí Vũ Văn Định – Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh.

Về phía xã Phong Doanh có đồng chí Hoàng Anh Đức – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã; đồng chí Trương Văn Tuyên – Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã; đồng chí Vũ Hoàng Hiệp – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã cùng các đồng chí trong Thường trực Đảng ủy, lãnh đạo UBND xã, lãnh đạo các phòng, ban, cơ quan chuyên môn trực thuộc Đảng ủy, UBND xã tham dự chương trình.

Cùng dự còn có đại biểu Ban Chỉ đạo, cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Quân khu; đại biểu các phòng chuyên môn thuộc Bộ Tham mưu Quân khu; lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh; các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ CHQS tỉnh, Công an tỉnh; các đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ; cùng phóng viên Báo Quân khu 3, Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Ninh Bình đến dự và đưa tin.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Ninh Bình và các đồng chí lãnh đạo xã Phong Doanh tại chương trình.

Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương hiện có 165 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 7 phần mộ thuộc diện phục vụ công tác lấy mẫu và quản lý hồ sơ. Việc lựa chọn Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương để tổ chức làm điểm không chỉ nhằm đánh giá, hoàn thiện quy trình chuyên môn, phương thức phối hợp giữa các lực lượng mà còn là bước chuẩn bị quan trọng trước khi triển khai diện rộng tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Nghĩa trang Yên Phương vẫn còn 7 ngôi mộ chưa xác định được thông tin.

Để phục vụ nhiệm vụ thí điểm, UBND xã Phong Doanh đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng chuẩn bị đầy đủ hồ sơ nghĩa trang, xây dựng kế hoạch phục vụ lấy mẫu sinh phẩm, tổ chức dâng hoa, dâng hương và thực hiện các nghi lễ tâm linh theo phong tục địa phương. Công tác thông tin, tuyên truyền; bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường; bố trí lực lượng phục vụ và các điều kiện hậu cần cũng được triển khai chu đáo, đồng bộ.

Trong quá trình thực hiện, các lực lượng chuyên môn tiến hành đầy đủ các bước theo đúng quy trình quy định, từ rà soát hồ sơ, xác định vị trí phần mộ, lấy mẫu, niêm phong, lập biên bản đến bàn giao mẫu phục vụ giám định ADN. Toàn bộ quá trình được thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, bảo đảm tính khoa học, chính xác và trang nghiêm, thể hiện sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Di chuyển hài cốt liệt sĩ ra khu lấy mẫu sinh phẩm.

Chụp ảnh phục vụ số hóa hồ sơ hài cốt liệt sĩ.

Đại diện Ban Chỉ đạo 515 tỉnh cho biết, việc tổ chức thí điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thống nhất quy trình kỹ thuật, phương pháp phối hợp giữa các lực lượng, đồng thời kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn trước khi triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn tỉnh.

Trong nhiều năm qua, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước, Quân đội và các địa phương đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên, do chiến tranh đã lùi xa, nhiều phần mộ liệt sĩ không còn đầy đủ thông tin, việc xác định danh tính gặp không ít khó khăn. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ giám định ADN được xem là giải pháp quan trọng, góp phần mở ra cơ hội tìm lại tên tuổi cho các liệt sĩ chưa xác định được danh tính, đáp ứng mong mỏi của thân nhân và gia đình liệt sĩ trên cả nước. Không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, chương trình còn thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam; là sự tri ân đối với những người con ưu tú đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Mỗi mẫu sinh phẩm được lấy hôm nay không chỉ phục vụ công tác giám định khoa học mà còn thắp lên hy vọng đoàn tụ cho nhiều gia đình liệt sĩ sau nhiều năm dài mòn mỏi tìm kiếm thông tin người thân.

Ngay sau khi hoàn thành đợt làm điểm tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Phương, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Ninh Bình sẽ tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm để tiếp tục triển khai công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang liệt sĩ khác trên địa bàn theo lộ trình của “Chiến dịch 500 ngày đêm”, góp phần từng bước hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ.