Đây không chỉ là một con số thống kê mà là minh chứng cho một tư duy điều hành chính sách chủ động, linh hoạt, dám đặt hiệu quả thực chất làm thước đo tối cao. 

Hiệu quả từ sự chuyển dịch thực chất

Nhìn lại nửa đầu năm 2026, áp lực lên hệ thống ngân hàng là không hề nhỏ khi vừa phải gánh vác mục tiêu tăng trưởng cao, vừa phải kiềm giữ lạm phát bình quân dưới mức mục tiêu 4,5% (khi lạm phát 5 tháng đầu năm đã chạm mốc 4,31%). Điểm sáng lớn nhất trong bức tranh kinh tế chính là dòng vốn đã được “nắn” một cách bài bản vào các lĩnh vực ưu tiên. 

Số liệu từ ngành ngân hàng cho thấy tính đến hết quý II/2026, có tới khoảng 77% tổng dư nợ toàn nền kinh tế được tập trung phục vụ cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong đó: Tín dụng nông nghiệp, nông thôn chiếm tỷ trọng dẫn đầu với 22,09%. Khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) - xương sống của nền kinh tế - hấp thụ 19,84% tổng dư nợ.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Trọng Triết)

Các động lực tăng trưởng cốt lõi như xuất khẩu và công nghiệp hỗ trợ ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc, lần lượt là 20,53% và 26,36%.

Sự hấp thụ vốn mạnh mẽ này giải thích lý do tại sao các định chế tài chính quốc tế đồng loạt đưa ra những dự báo rất lạc quan về tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2026. Từ mức dự báo thận trọng cuối năm ngoái, tổ chức UOB đã nâng triển vọng tăng trưởng của Việt Nam lên mức 7,5% , IMF dự báo 6,5% , trong khi ADB và WB lần lượt đưa ra các con số đầy kỳ vọng là 6,4% và 6,1%. Sự đồng thuận của các dòng vốn ngoại và nội cho thấy niềm tin thị trường đang ở mức rất cao. 

Điểm cốt lõi khiến giới phân tích đánh giá cao chính sách tiền tệ nửa đầu năm 2026 nằm ở việc NHNN đã từ bỏ tư duy “phản ứng với khủng hoảng” để chuyển sang “điều hành kiến tạo”. Việc duy trì chênh lệch lãi suất linh hoạt và điều tiết thanh khoản qua thị trường mở (OMO) hợp lý đã giúp giữ vững tỷ giá liên ngân hàng ổn định đáng ngạc nhiên (chỉ tăng nhẹ 0,03% so với cuối năm 2025, quanh mức 26.297 VND/USD) bất chấp sóng gió từ thị trường tài chính quốc tế và áp lực từ đà giảm giá của vàng thế giới. 

Việc kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng tín dụng bất động sản ở mức an toàn 25,73% tổng dư nợ (với hơn một nửa thuộc về nhu cầu thực tự sử dụng 51,97%) cho thấy một bộ đệm rủi ro vững chắc. Cơ quan quản lý đã không còn chạy theo tăng trưởng nóng bằng mọi giá, mà kiến tạo một dòng vốn sạch, định hướng bền vững để chuẩn bị cho giai đoạn bứt tốc cuối năm. 

Những nút thắt cần tháo gỡ cho chặng đua nước rút

Dù kết quả đạt được là rất khả quan, hành trình tiến tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong 6 tháng cuối năm vẫn đối mặt với ba thách thức lớn, gồm:

Áp lực lạm phát lơ lửng: Khi chỉ số lạm phát cơ bản bình quân 5 tháng neo ở mức 4,04%, dư địa để tiếp tục hạ lãi suất diện rộng hầu như không còn. Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn ngắn bình quân (O/N ở mức 3,73%/năm) phản ánh trạng thái thanh khoản hệ thống được duy trì ở mức cân bằng nhưng không quá dư thừa. 

Xử lý nợ xấu thực chất: Tính đến giữa năm 2026, tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống sau khi loại trừ một số ngân hàng yếu kém diện kiểm soát đặc biệt vẫn đang được kiểm soát ở mức 3,43% đến 3,90%. Dù áp lực xử lý nợ xấu giảm rõ rệt (giảm 24,3% so với cùng kỳ), lượng nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu vẫn ở mức 1,74%, đòi hỏi các tổ chức tín dụng (TCTD) phải gia cố liên tục các trích lập dự phòng theo tiêu chuẩn Basel III để đảm bảo an toàn hệ thống.

Tốc độ giải ngân các chương trình mục tiêu: Điển hình như chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH dù đã đạt quy mô khoảng 449 nghìn tỷ đồng (tăng 8,78% so với 2025), nhưng việc đưa dòng vốn này phủ đều đến các mô hình kinh tế nông nghiệp công nghệ cao và dự án xanh vẫn cần cơ chế thông thoáng hơn nữa.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Trọng Triết)

Giải pháp vĩ mô định hình dòng vốn 6 tháng cuối năm

Để hoàn thành định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống cả năm khoảng 15% và tạo lực đẩy tối đa cho GDP, chính sách tiền tệ trong nửa cuối năm 2026 cần tập trung vào các giải pháp chiến lược sau: 

Chuyển trạng thái từ “bơm vốn lượng” sang “tối ưu chất”: NHNN cần tiếp tục rà soát để chủ động điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng một cách linh hoạt giữa các TCTD. Ngân hàng nào có năng lực tài chính tốt, quản trị rủi ro theo Basel III chuẩn chỉnh và có tỷ lệ dòng vốn đổ vào khu vực công nghiệp công nghệ cao, dự án xanh lớn sẽ được ưu tiên nới room. 

Đột phá từ chuyển đổi số để giảm chi phí biên: Với việc các TCTD đạt tỷ lệ giao dịch số trên 95%, giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt qua Internet tăng 52,82% và qua kênh QR Code tăng vọt 39,97% về giá trị, ngành ngân hàng có cơ sở thực tế để tiết giảm chi phí vận hành từ 15% - 20%. Phần chi phí tiết kiệm này phải được chuyển hóa trực tiếp thành việc giảm lãi suất cho vay thực tế đối với các doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi cung ứng.

Kích hoạt mạnh mẽ các gói tín dụng đặc thù: Tập trung đẩy mạnh tiến độ giải ngân các gói tín dụng liên kết ngành, đặc biệt là các chương trình cho vay nông nghiệp quy mô lớn tại khu vực phía Nam (như đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát triển thủy hải sản bền vững) và nguồn vốn thúc đẩy tín dụng xanh. 

Phối hợp đồng bộ “bánh xe pháp lý” và “cỗ xe tiền tệ”: Hoàn thiện các hành lang pháp lý, tháo gỡ triệt để các rào cản về thủ tục tiếp cận vốn của doanh nghiệp tư nhân, đảm bảo dòng vốn không bị tắc nghẽn ở khâu thủ tục hành chính.

Tăng trưởng kinh tế “hai con số” là một mục tiêu lịch sử và đầy thách thức. Nhưng với nền tảng vĩ mô vững chắc được định hình từ 7,73% tăng trưởng tín dụng trong nửa đầu năm, cùng một tư duy điều hành tiền tệ mang tính kiến tạo dài hạn, mục tiêu này hoàn toàn nằm trong tầm tay của Việt Nam. Dòng vốn 6 tháng cuối năm sẽ không  chỉ là dòng vốn hỗ trợ, mà phải đóng vai trò là “mồi lửa” kích hoạt toàn bộ các động lực đầu tư tư nhân và tiêu dùng nội địa bùng nổ./.