Trong làn sóng sáng tạo mang đậm bản sắc Việt những năm gần đây, ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn chất liệu văn hóa truyền thống để kể lại bằng ngôn ngữ hiện đại. Không chỉ xuất hiện trong thời trang, âm nhạc hay nghệ thuật thị giác, tinh thần Việt còn đang được tái hiện qua các sản phẩm giải trí tương tác. Nổi bật trong số đó là dự án “Cổ Nghệ Tân Giao” với board game cờ tỷ phú “Phú Hộ Làng Nghề” - sản phẩm lấy cảm hứng từ các làng nghề truyền thống Bắc bộ và được bảo trợ nội dung bởi Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Thay vì những ô đất quen thuộc hay các địa danh quốc tế thường thấy trong trò chơi cờ tỷ phú, “Phú Hộ Làng Nghề” đưa người chơi bước vào hành trình khám phá văn hóa Việt qua những cái tên giàu dấu ấn di sản như gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, tranh Đông Hồ hay nghề đúc đồng truyền thống. Mỗi lượt chơi không đơn thuần là hoạt động giải trí, mà còn mở ra một trải nghiệm tiếp cận văn hóa theo cách trực quan và gần gũi hơn với thế hệ trẻ.

“Chơi” để hiểu văn hóa

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Việt Nam hiện có hơn 5.400 làng nghề; riêng khu vực Đồng bằng sông Hồng (Bắc Bộ) có khoảng 1.500 làng nghề, trong đó có gần 300 làng nghề truyền thống được công nhận. Tuy nhiên, nhiều làng nghề đang đối mặt với nguy cơ mai một do đô thị hóa, thiếu nguyên liệu và đặc biệt là thiếu lực lượng lao động kế thừa. Thực trạng này đòi hỏi những cách tiếp cận truyền thông mới để kết nối di sản với thế hệ trẻ.

Trước bối cảnh đó, việc đưa chất liệu văn hóa vào các sản phẩm sáng tạo đang trở thành hướng đi nhận được nhiều sự quan tâm. Với giới trẻ, trải nghiệm thực tế và tính tương tác thường tạo nên kết nối mạnh mẽ hơn những hình thức truyền tải mang tính một chiều.

Bộ boardgame Cờ tỷ phú “Phú Hộ Làng Nghề” (Ảnh: BTC)

Bác Đạt- Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, cũng chia sẻ về dự án: “Việc đưa văn hóa làng nghề vào một trò chơi trải nghiệm là ý tưởng rất sáng tạo. Trong bối cảnh hiện đại ngày nay, việc các bạn trẻ vẫn quan tâm, tìm hiểu và say mê những nghề truyền thống của cha ông là điều vô cùng đáng quý và trân trọng.”

Board game vì thế trở thành một lựa chọn phù hợp. Không chỉ khuyến khích giao tiếp trực tiếp giữa người chơi, loại hình này còn tạo ra không gian để câu chuyện văn hóa được tiếp nhận một cách tự nhiên. Khi các yếu tố làng nghề, thủ công truyền thống hay di sản vùng miền được tích hợp vào luật chơi và thiết kế hình ảnh, người chơi có cơ hội tiếp cận văn hóa Việt bằng tâm thế khám phá thay vì học thuộc hay cố gắng ghi nhớ.

“Trước đây mình chỉ biết đến một vài làng nghề nổi tiếng như Bát Tràng hay Đông Hồ, nhưng sau khi trải nghiệm trò chơi thì mình khá bất ngờ vì Việt Nam còn có rất nhiều làng nghề truyền thống thú vị với những câu chuyện và nét văn hóa riêng,” bạn Nguyễn Thị Mai, người chơi trải nghiệm bộ trò chơi chia sẻ. “Việc tìm hiểu thông qua hình thức chơi cờ khiến mình thấy dễ tiếp cận hơn rất nhiều. Sau mỗi lượt chơi, mình không chỉ nhớ tên làng nghề mà còn ấn tượng với những giá trị văn hóa và các vấn đề mà làng nghề hiện nay đang đối mặt.” 

Khi di sản cần một “đời sống mới”

Không chỉ dừng lại ở yếu tố giải trí, “Phú Hộ Làng Nghề” còn phản ánh cách thế hệ trẻ hôm nay tiếp cận văn hóa truyền thống: không đặt di sản trong khuôn khổ hoài niệm, mà tìm cách đưa di sản bước vào đời sống đương đại bằng hình thức mới.

Bài toán của văn hóa truyền thống hiện nay không chỉ nằm ở việc bảo tồn, mà còn ở khả năng tiếp tục hiện diện trong nhịp sống hiện đại. Một làng nghề khó có thể tồn tại nếu chỉ được nhắc nhớ qua ký ức hoặc các không gian trưng bày. Di sản chỉ thật sự sống khi có thể kết nối với cộng đồng hôm nay, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Từ ý tưởng “trải chiếu ngắm giang sơn” đến tinh thần “cuốn nghề đi vạn dặm”, dự án “Cổ Nghệ Tân Giao” cho thấy cách văn hóa Việt có thể được kể lại bằng ngôn ngữ sáng tạo mới mẻ hơn. Và đôi khi, chính từ một bàn cờ nhỏ, những giá trị truyền thống lại tìm được cơ hội bước gần hơn tới đời sống của thế hệ hôm nay.

Theo thông tin từ Ban tổ chức, dự án sẽ tiếp tục tổ chức không gian trải nghiệm trò chơi vào ngày 17/5 tại Bảo tàng Hà Nội cùng nhiều hoạt động tương tác xoay quanh văn hóa làng nghề truyền thống Bắc Bộ.