Năm 1972, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất. Để cứu vãn chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" và giành lợi thế trên bàn đàm phán tại Hiệp định Paris, đế quốc Mỹ đã tăng cường đánh phá miền Nam và sử dụng không quân hủy diệt miền Bắc. Trước vận mệnh của dân tộc, hàng ngàn thanh niên đã gác lại niềm riêng để lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai bàn giao hài cốt cho chính quyền địa phương và gia đình liệt sĩ.

Tháng 12/1972, chàng trai Nguyễn Xuân Chính (sinh năm 1954, trú tại xã Bạch Hà, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái – nay thuộc xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai) tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau thời gian huấn luyện tại Quân khu Việt Bắc, anh được biên chế vào Đại đội 5, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 24, Sư đoàn 10.

Trong suốt quá trình chiến đấu, chiến sĩ Nguyễn Xuân Chính cùng đơn vị kiên cường bám trụ tại mặt trận Kon Tum và Tây Nguyên. Anh đã trực tiếp tham gia những trận đánh then chốt trong Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột và toàn vùng Tây Nguyên.

Trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, Sư đoàn 10 được giao nhiệm vụ quan trọng: nằm trong cánh quân phía Tây Bắc đánh thẳng vào các cơ quan đầu não của địch tại Sài Gòn, bao gồm sân bay Tân Sơn Nhất và Bộ Tổng Tham mưu quân đội Sài Gòn.

Sáng ngày 30/4/1975, trong trận đánh chiếm lĩnh sân bay Tân Sơn Nhất, chiến sĩ Nguyễn Xuân Chính đã dũng cảm xung phong tiêu diệt hỏa lực địch. Anh anh dũng hy sinh vào lúc 10 giờ 30 phút, chỉ 60 phút trước khi lá cờ giải phóng tung bay trên Dinh Độc Lập, đánh dấu thời khắc giang sơn thu về một mối.

Sau ngày đất nước thống nhất, liệt sĩ Nguyễn Xuân Chính được đồng đội đưa về an nghỉ tại Nghĩa trang Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh. Suốt 50 năm qua, anh nằm lại mảnh đất phương Nam trong sự chăm sóc của chính quyền và nhân dân địa phương.

Gia đình liệt sĩ Nguyễn Xuân Chính có truyền thống cách mạng mẫu mực. Bố anh là ông Nguyễn Văn Phương và mẹ là bà Nguyễn Thị Nguỳ đều là công nhân quốc phòng. Trong số 8 người con, ông bà đã động viên 3 con trai lên đường tòng quân.

Nỗi đau mất con luôn đau đáu trong lòng hai đấng sinh thành. Trước khi qua đời, ông bà dặn dò các con phải tìm cách đưa hài cốt anh Chính về quê hương. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế khó khăn, mong ước ấy phải trải qua nhiều thập kỷ mới có thể thực hiện.

Cuối năm 2025, thân nhân liệt sĩ đã liên hệ với Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai để nhờ trợ giúp. Tiếp nhận thông tin, đồng chí Khổng Minh Quý – Phó Chủ tịch Hội – đã trực tiếp cùng gia đình vào TP. Hồ Chí Minh thực hiện các thủ tục cất bốc và di chuyển hài cốt liệt sĩ bằng đường hàng không về Hà Nội.

Chính quyền địa phương và các đoàn thể nhân dân đón hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân chính về quê hương.

Hành trình trở về còn có sự đồng hành đầy nghĩa tình của ông Nguyễn Văn Mỹ (Công ty TNHH Inox, trú tại Thái Nguyên). Dù không phải người thân, nhưng khi biết được câu chuyện, ông Mỹ đã tình nguyện dùng xe riêng đón hài cốt liệt sĩ từ sân bay Nội Bài về đến quê nhà. Được biết, đây là lần thứ 5 ông Mỹ tự nguyện hỗ trợ đưa hài cốt các liệt sĩ về với gia đình.

Ngày 31/12/2025, liệt sĩ Nguyễn Xuân Chính chính thức trở về Đất Mẹ. Sự kiện đã lay động trái tim của đông đảo nhân dân. Gần một ngàn người, bao gồm đại diện chính quyền, các tổ chức đoàn thể, cựu chiến binh và các em học sinh đã đứng thành hàng dài gần 1 km để đón rước người con anh hùng.

Sau nửa thế kỷ, liệt sĩ Nguyễn Xuân Chính nay đã được yên nghỉ bên cạnh cha mẹ tại quê cha đất tổ. Sự trở về của anh không chỉ hoàn thành tâm nguyện của gia đình mà còn là minh chứng cho đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", là bài học sâu sắc về lòng yêu nước cho thế hệ trẻ hôm nay.