Ngân hàng Việt hưởng lợi từ EVFTA

2020-10-19 14:53:26
Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) và Hiệp định Bảo hộ đầu tư (EVIPA) được phê chuẩn không chỉ mở đường cho các ngân hàng EU vào Việt Nam mà còn tạo cạnh tranh lành mạnh trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, qua đó loại bỏ những ngân hàng yếu kém, giúp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, giúp các ngân hàng giải “cơn khát” vốn.

Cạnh tranh giữa ngân hàng nội và ngoại

EVFTA sẽ mở đường cho dòng vốn từ châu Âu đổ vào lĩnh vực tài chính - ngân hàng của Việt Nam, tạo ra cạnh tranh trong lĩnh vực này và người hưởng lợi cuối cùng sẽ là khách hàng sử dụng dịch vụ và sản phẩm tại các tổ chức tín dụng. Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng nội và ngoại để nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ sẽ đưa đến kết quả là chỉ có ngân hàng tốt nhất mới có thể tồn tại và tăng trưởng, còn những ngân hàng yếu kém sẽ bị loại bỏ.

Khi nhóm khách hàng thế hệ mới quan tâm nhiều hơn đến chất lượng của dịch vụ chăm sóc khách hàng, các chuẩn mực về đạo đức hay năng lực phát triển bền vững trong tương lai, họ sẽ có xu hướng chọn lựa những ngân hàng phù hợp với các tiêu chí này để mở tài khoản, bất kể đó là một ngân hàng ngoại hay ngân hàng nội.

Cùng với đó, một sân chơi tài chính - ngân hàng rộng hơn với sự tham gia của các tổ chức tín dụng châu Âu sẽ đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với các ngân hàng nội về tính tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro, tín dụng và tài sản, cùng tính minh bạch. Một số ngân hàng nội, theo ông Nirukt Sapru, Tổng giám đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam đang ở một vị thế rất thuận lợi để hưởng lợi từ EVFTA.

Việc thực thi Hiệp định EVFTA sẽ tác động tích cực đến ngành tài chính - ngân hàng cả trực tiếp và gián tiếp. Về gián tiếp, EVFTA giúp giảm đáng kể hàng rào thuế quan, đẩy mạnh xuất khẩu, từ đó ảnh hưởng tích cực đến nhiều ngành dịch vụ hỗ trợ, trong đó có lĩnh vực tài chính ngân hàng. Các ngân hàng Việt Nam cũng có thể kết hợp với ngân hàng châu Âu để thực hiện dịch vụ cho khách hàng châu Âu, cũng như doanh nghiệp và người dân Việt Nam kinh doanh ở châu Âu.

Về tác động trực tiếp, Hiệp định này đã đưa ra các cam kết về mở cửa thị trường với các dịch vụ tài chính mới, nên dự kiến có tác động mạnh mẽ và trực tiếp đến lĩnh vực công nghệ tài chính (Fintech) và tiền di động (Mobile money) – dịch vụ tài chính mới đang được quản lý bằng các văn bản pháp luật hiện có của Việt Nam.

Trên thực tế, ngành Ngân hàng đã và đang đầu tư rất lớn cho công nghệ số để đi tắt, đón đầu những xu hướng mới của ngành tài chính quốc tế. Mặc dù những tháng đầu năm 2020, cả nền kinh tế gặp khó khăn do dịch Covid-19, nhưng theo khảo sát của Vietnam Report, 100% ngân hàng tham gia khảo sát phản hồi đã đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển kênh bán hàng qua công nghệ số, trong khi con số này trong lần khảo sát của năm 2018 chỉ là 93%. Ngoài ra, 83,33% ngân hàng cho biết đang số hóa các nghiệp vụ lõi của ngân hàng.

Những thay đổi này của ngành Ngân hàng không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước mà còn là cách để nâng cao giá trị đối với các nhà đầu tư. Bởi điều cốt yếu của EVFTA với ngành Ngân hàng là hoạt động thu hút đầu tư. Theo quy định, trong 5 năm đầu sau khi EVFTA có hiệu lực, Việt Nam cam kết sẽ xem xét cho phép các tổ chức tín dụng EU mua đến 49% cổ phần của 2 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam (hiện nay tối đa là 30%), ngoại trừ 4 ngân hàng thương mại có sở hữu nhà nước. Điều này mở ra cơ hội cho các ngân hàng, đặc biệt là các ngân hàng đang “khát vốn” chủ sở hữu, đáp ứng chuẩn Basel II.

Thực tế các ngân hàng đang đứng trước áp lực tăng vốn và nâng cao năng lực quản trị rủi ro nhằm đáp ứng các chuẩn mực khắt khe về an toàn vốn của Hiệp ước Basel. Vì thế, thời gian qua, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh việc tìm nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư nước ngoài, nhưng tại một số ngân hàng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại đã đạt hoặc gần chạm ngưỡng tối đa 30% theo quy định. Do đó, EVFTA sẽ nới lỏng “room” ngoại, mở ra cơ hội gọi vốn cho các ngân hàng. Một khi có sự tham gia của các đối tác chiến lược EU, các ngân hàng trong nước sẽ được tiếp cận bộ máy quản trị và công nghệ hiện đại cũng như các sản phẩm tài chính - ngân hàng hiện đại.

Vietcombank gần đây đã vươn đến Úc và Mỹ, nằm trong tốp 2 ngân hàng có giá trị thương hiệu tăng trưởng cao nhất toàn cầu

 

Thách thức từ các tiêu chuẩn

Nếu tận dụng được tốt EVFTA, các ngân hàng sẽ như được “chắp thêm cánh” cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, “cánh cửa” nào mở ra cũng đều sẽ có những rào cản để có sự chọn lọc tốt nhất cho các bên.

Theo bà Nguyễn Anh Thơ, Phó Tổng giám đốc Công ty Tư vấn và Kiểm toán Deloitte Việt Nam, việc EVFTA chỉ áp dụng cho tối đa 2 ngân hàng trong vòng 5 năm tạo nên nhiều thách thức cho các ngân hàng Việt trong hành trình chứng tỏ năng lực của mình. Hơn nữa, những nhà đầu tư từ EU khi quyết định “đổ vốn” vào các ngân hàng Việt Nam sẽ có xu hướng chọn lọc rất khắt khe, tập trung vào những tiêu chí sau: tính minh bạch cao; nền tảng quản trị rủi ro và quản trị vốn lành mạnh; tính sinh lợi ổn định, có thế mạnh nổi bật trong phân khúc khai thác như mảng khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ, phát triển bền vững; văn hóa đa dạng và hòa nhập...

Nhưng thực tế các ngân hàng châu Âu đã sớm “đổ bộ” vào Việt Nam như HSBC, Standard Chartered, Deutsche Bank… và cũng đã trở thành đối tác chiến lược với các ngân hàng trong nước. Do đó, việc ứng phó với các quy định và tiêu chuẩn khắt khe của EVFTA với các ngân hàng Việt Nam không phải là “không có kinh nghiệm”. Các ngân hàng có thể phải đối diện với nguy cơ bị thôn tính, sáp nhập nếu quản trị không tốt, không có biện pháp phòng ngừa; chịu rủi ro pháp lý do kiện tụng, tranh chấp tăng lên; luồng vốn vào - ra lớn khiến thị trường vốn trong nước có thể biến động mạnh khi có hành vi rút vốn nhanh.

Do đó, bà Nguyễn Anh Thơ cho rằng, để không bỏ lỡ cơ hội thu hút dòng vốn ngoại từ các nhà đầu tư EU, các ngân hàng Việt cần tăng cường đầu tư không chỉ nhằm tuân thủ chính sách, luật định, mà cần tập trung vào nâng cao năng lực quản trị rủi ro và quản trị vốn, cải thiện hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, theo các chuyên gia, các cơ quan quản lý cũng cần nhận thức, nắm bắt được các quy định để tăng khả năng tận dụng; đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu thị trường tài chính – ngân hàng, lành mạnh hóa các tổ chức tài chính, đưa các chuẩn mực hoạt động theo thông lệ quốc tế. Những vấn đề này cho thấy, đây sẽ là những nỗ lực phải thực hiện trong dài hạn, tốn thêm nhiều khoản chi phí nhưng hết sức “xứng đáng” để ngành ngân hàng có thêm đà tiến lên, góp phần quan trọng vào sự phát triển của cả nền kinh tế.

Theo đánh giá của các chuyên gia và ngân hàng trong khảo sát của Vietnam Report, áp lực tăng vốn lên các ngân hàng trong năm 2020 vẫn tương đối lớn, đòi hỏi nhiều ngân hàng phải có vốn chủ sở hữu cao hơn nhiều so với trước đây để đảm bảo quản trị rủi ro hiệu quả theo tiêu chuẩn Basel II, đặc biệt là các ngân hàng có vốn nhà nước. Lợi nhuận của một số ngân hàng sụt giảm trong bối cảnh rủi ro nợ xấu gia tăng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến an toàn vốn của ngân hàng làm tăng thêm áp lực tăng vốn điều lệ với ngân hàng.

Không chỉ đón dòng vốn đến từ EU, EVFTA có thể mở đường cho các ngân hàng Việt tăng cường sự hiện diện tại lục địa già, từ việc đơn thân khai phá thị trường cho đến hợp tác với những tổ chức sẵn có tại khu vực. Hiện số lượng ngân hàng Việt Nam có mạng lưới tại châu Âu là rất hiếm hoi, có thể kể đến như VietinBank đã mở chi nhánh tại Đức từ năm 2011, BIDV có văn phòng đại diện tại Nga và Cộng hòa Czech, Vietcombank có văn phòng tại Pháp và Nga, MBBank có văn phòng đại diện tại Nga, tuy nhiên Nga không thuộc EU.

Dù vẫn có ý kiến cho rằng ngân hàng Việt Nam không có nhiều cơ hội tại châu Âu vì quy mô và năng lực không thấm vào đâu so với các ngân hàng của EU. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nhiều ngân hàng trong nước đã tăng trưởng phi mã về quy mô hoạt động, đáp ứng được chuẩn Basel II, do đó khả năng phát triển và mở rộng thêm mạng lưới tại đây trong thời gian tới là rất lớn, nhất là khi nhiều ngân hàng đang đặt mục tiêu quốc tế hóa thị trường hoạt động và vươn lên nhóm ngân hàng hàng đầu của khu vực, theo định hướng phát triển của Chính phủ.

Như Vietcombank gần đây đã vươn tay đến Úc và Mỹ, nằm trong tốp 2 ngân hàng có giá trị thương hiệu tăng trưởng cao nhất toàn cầu. Ngoài ra, EVFTA cũng sẽ kích thích dòng vốn đầu tư quốc tế vào mọi lĩnh vực, ngành nghề khác tại Việt Nam, cũng như mở rộng cơ hội tăng cường giao thương, xuất nhập khẩu giữa hai thị trường. Theo nghiên cứu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, EVFTA sẽ giúp kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang EU tăng khoảng 20% vào năm 2020; 42,7% vào năm 2025 và 44,37% vào năm 2030 so với không có hiệp định. Điều này cũng mang lại lợi ích rất lớn cho hoạt động hiện tại của các ngân hàng, khi có cơ hội mở rộng các sản phẩm, dịch vụ cung cấp hiện tại. Rõ ràng khi dòng vốn ngoại tệ đổ vào lớn, những sản phẩm như huy động vốn, kinh doanh ngoại hối sẽ có thêm điều kiện để phát triển. Trong khi đó, cơ hội xuất khẩu gia tăng sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa mở rộng hoạt động sản xuất, đầu tư, do đó các ngân hàng có thể cho vay vốn nhiều hơn, cũng như các hoạt động chuyển tiền, thanh toán quốc tế, bảo lãnh cũng có thể phát triển mạnh mẽ hơn./.

Hải Phòng phát triển thành phố cảng xanh, đa trung tâm

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà mới đây chủ trì Hội nghị thẩm định Điều chỉnh quy hoạch chung Thành phố Hải Phòng đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050.
2021-01-22 12:01:59

Vì sao BĐS phía Tây tăng lực hút đầu năm 2021?

Quy tụ nhiều tên tuổi lớn về đầu tư, bứt phá về hạ tầng, hệ thống tiện ích xã hội liên tục được nâng cấp, bất động sản phía Tây Hà Nội đang có sự tăng tốc ngay trong những ngày đầu năm 2021.
2021-01-22 11:12:10

Đánh người khuyết tật đến chết: Khởi tố vụ án, tạm giữ hình sự 1 nghi phạm

Chỉ vì bực tức nhau câu nói, Hùng đã lạnh lùng dùng điếu cày xuống tay đánh anh Nguyên ngay tại bàn uống nước của quán nhậu dẫn đến tử vong.
2021-01-22 10:17:38

Chuyện đời của người thương binh đam mê với nghiệp giảng dạy

Trở về từ chiến trường, thương binh Thái Khắc Hoàng (TP. Vinh, Nghệ An) lại đồng hành với nhiều số phận kém may mắn trong vai trò là Chủ tịch Hội người khuyết tật TP. Vinh.
2021-01-22 09:56:26

Rót tiền vào bất động sản gắn với du lịch nghỉ dưỡng, nhà đầu tư tiến về Nam Phú Quốc

Phú Quốc không còn là sân chơi của những người đầu cơ, lướt sóng mà đang dần trở thành điểm đến của những nhà đầu tư mong muốn đầu tư lâu dài, đầu tư vào sự phát triển bền vững. Trong đó, Nam đảo với quy hoạch ấn tượng đang được xem là “mỏ vàng” mới của BĐS đảo Ngọc.
2021-01-22 09:14:14

70% công nhân TP HCM không về quê ăn Tết

Ảnh hưởng của Covid-19, thiên tai, hơn 193.000 công nhân quê miền Bắc, miền Trung sẽ ở lại TP HCM ăn Tết, tăng 20% so với năm trước.
2021-01-22 09:04:30
Đang tải...