Theo ghi nhận, vào khoảng 20h cùng ngày, cột điện trước nhà số 23 ngách 49 bất ngờ phát tia lửa rồi bùng cháy. Nguyên nhân ban đầu được nhận định có thể do quá tải điện trong điều kiện nắng nóng, nhu cầu sử dụng tăng cao. Ngay sau khi phát hiện, người dân đã chủ động dập lửa bằng phương tiện tại chỗ và thông báo cho lực lượng chức năng. Điện lực và Công an phường Từ Liêm nhanh chóng có mặt, xử lý và khắc phục sự cố.

Nếu nhìn riêng lẻ, đây có thể chỉ là một sự cố điện thông thường. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh thực tế tại khu vực, vụ cháy cho thấy dấu hiệu rõ rệt của tình trạng hạ tầng đang bị khai thác vượt ngưỡng thiết kế.

Tại khu vực ngách 49 ngõ 32 Đỗ Đức Dục, nhiều công trình có dấu hiệu vi phạm trật tự xây dựng vẫn tồn tại. Các khu nhà thấp tầng theo quy hoạch dần bị thay thế bởi những công trình cao tầng, làm gia tăng đáng kể mật độ cư trú thực tế.

Đáng chú ý, công trình tại số 21 ngách 49  ngõ 32 Đỗ Đức Dục được xây dựng với quy mô lớn, có dấu hiệu cơi nới phần tum, bịt kín lô gia để mở rộng diện tích sử dụng. Việc “tối đa hóa” không gian kéo theo việc gia tăng số lượng thiết bị tiêu thụ điện như điều hòa, bình nóng lạnh…, khiến tải trọng điện vượt xa khả năng đáp ứng ban đầu của hệ thống.

Tương tự, tại số 8 ngách 65  ngõ 32 Đỗ Đức Dục cùng tuyến ngõ cũng xuất hiện tình trạng xây dựng có dấu hiệu vi phạm. Những công trình dạng này, nếu không được kiểm soát, sẽ tiếp tục đẩy hệ thống hạ tầng kỹ thuật – đặc biệt là điện và phòng cháy chữa cháy – vào trạng thái rủi ro cao.

Thực tế cho thấy, những rủi ro từ hạ tầng quá tải kết hợp với vi phạm trật tự xây dựng không còn là nguy cơ tiềm ẩn.

Vụ cháy chung cư mini tại phố Khương Hạ (Thanh Xuân, Hà Nội) tháng 9/2023 là minh chứng điển hình. Thảm họa này đã gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng với nhiều thương vong, xuất phát từ một công trình nằm sâu trong ngõ nhỏ, mật độ cư trú cao, hạ tầng không đáp ứng và gặp khó khăn trong công tác cứu nạn, cứu hộ.

Kết quả điều tra sau đó cho thấy công trình có dấu hiệu vi phạm xây dựng, vượt số tầng cho phép và không đảm bảo các điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy.

Điểm chung của các vụ việc là khi vi phạm xây dựng kết hợp với hạ tầng quá tải, một sự cố nhỏ hoàn toàn có thể leo thang thành thảm họa.

Trong bối cảnh đó, vụ cháy cột điện tại ngõ 32 Đỗ Đức Dục có thể được xem là một cảnh báo sớm – khi rủi ro đã hiện hữu nhưng hậu quả chưa xảy ra.

Theo quy định hiện hành, các công trình nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy, hệ thống điện và điều kiện vận hành an toàn.

Tuy nhiên, thực tế tại nhiều khu dân cư cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa quy định và việc thực thi. Các công trình có dấu hiệu vi phạm vẫn tồn tại, thậm chí được đưa vào sử dụng trong thời gian dài, khiến hạ tầng kỹ thuật bị khai thác vượt ngưỡng.

Vấn đề vì thế không nằm ở việc thiếu quy định, mà ở chỗ các quy định đang chưa được thực thi một cách hiệu quả.

Từ sự cố trên, câu hỏi đặt ra là vai trò của chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng trong công tác quản lý trật tự xây dựng.

Việc các công trình có dấu hiệu vi phạm tồn tại trong thời gian dài cho thấy cần có sự rà soát nghiêm túc về công tác kiểm tra, giám sát và xử lý. Mục tiêu xây dựng đô thị văn minh, an toàn sẽ khó đạt được nếu những rủi ro ngay trong khu dân cư không được kiểm soát.

Vụ cháy cột điện tại ngách 49 ngõ 32 Đỗ Đức Dục không chỉ là một sự cố kỹ thuật, mà là biểu hiện của áp lực tích tụ từ những bất cập trong quản lý đô thị.

Khi những bài học từ các vụ cháy nghiêm trọng vẫn còn đó, thì mỗi công trình vi phạm tồn tại hôm nay đều là một rủi ro đã được cảnh báo trước.