Nhiều bất thường trong đấu thầu Xây dựng hạ tầng kỹ thuật
Ngày 4/1/2021, ông Nguyễn Văn Hợp (Chủ tịch UBND xã Thái Hòa) đã ký quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu của gói thầu số 09: Thi công các hạng mục giao thông, thoát nước, cấp nước, điện tại vị trí 1 của dự án Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị, giá dự toán hơn 9,339 tỉ đồng. Theo đó công ty Cổ Phần Tư Vấn Xây Dựng Và Kiểm Định Trường An xây dựng và đánh giá hồ sơ dự thầu, công ty cổ phần tư vấn thiết kế và thương mại Hoàng Minh có nhiệm vụ thẩm định đánh giá kết quả hồ sơ theo các quy định hiện hành của nhà nước.
Tuy nhiên, trong hồ sơ mời thầu, UBND xã Thái Hòa đã đưa ra nội dung không đúng với quy định tại Thông tư số 03/2015/TT-BKHĐT và Thông tư số 04/2017/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
Cụ thể, tại “Chương II – Đánh giá về năng lực và kinh nghiệm” của hồ sơ mời thầu, chủ đầu tư chỉ yêu cầu nhà thầu nộp báo cáo tài chính 2 năm (2018, 2019). Trong khi theo quy định, nhà thầu phải nộp báo cáo tài chính ít nhất 3 năm.
Bên cạnh đó, UBND xã Thái Hòa chỉ yêu cầu nhà thầu có doanh thu bình quân từ hoạt động xây dựng đạt 9,5 tỉ đồng là thấp hơn so với quy định hiện hành.
Bởi theo thông tư của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, để đáp ứng năng lực thi công gói thầu trên, nhà thầu phải có mức doanh thu bình quân từ hoạt động xây dựng tối thiểu 14,009 tỉ đồng.
Bất chấp việc lập hồ sơ mời thầu không đúng quy định, UBND xã Thái Hòa vẫn tổ chức đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia. Trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có 2 nhà thầu tham dự gói thầu này là công ty cổ phần Poli Land được thành lập từ năm 2009 và Công ty TNHH MTV Việt Đức HD được thành lập năm 2013. Nếu nói riêng về chỉ số tiết kiệm hay kinh nghiệm tham gia dự thầu hoạt động đấu thầu qua mạng thì Công ty Cổ Phần POLILAND có phần nhỉnh hơn Công ty TNHH MTV Việt Đức HD. Công ty Cổ Phần POLILAND đã tham gia 148 gói thầu qua mạng và đối với gói thầu này đặt giá dự thầu là 8.784.550.599 VNĐ trong khi Công ty TNHH MTV Việt Đức HD tham gia chỉ đúng 4 gói thầu và có giá dự thầu là 9.334.313.081 VNĐ.

Ngày 8/2/2021, ông Nguyễn Văn Hợp đã ký quyết định phê duyệt cho Công ty TNHH MTV Việt Đức HD trúng gói thầu với giá hơn 9,334 tỉ đồng - tiết kiệm cho ngân sách nhà nước vẻn vẹn 5 triệu đồng.
Theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, để trúng thầu, nhà thầu phải có doanh thu từ hoạt động xây dựng trong 2 năm ( 2018, 2019) hơn 9,786 tỉ đồng.
Trong quá trình chấm thầu, tổ chuyên gia đã đánh giá cho Công ty TNHH MTV Việt Đức HD “đạt” tiêu chí này.
Trong khi thực tế, nhà thầu này chỉ có doanh thu hơn 7,996 tỉ đồng. Như vậy, nhà thầu Việt Đức đã có dấu hiệu kê khai số liệu, cung cấp báo cáo tài chính không đúng sự thật.
Việc làm này đã có dấu hiệu vi phạm một trong các hành vi bị cấm trong đấu thầu, quy định tại Điểm c, Khoản 4, Điều 89 - Luật Đấu thầu 2013. Kết quả, ngày 27/4/2021, ông Nguyễn Văn Hợp (Chủ tịch UBND xã Thái Hòa) đã ký quyết định phê duyệt cho Công ty TNHH MTV Việt Đức HD trúng gói thầu trên với giá hơn 6,5 tỉ đồng. Đến nay, Công ty TNHH MTV Việt Đức HD đã trúng 4 gói thầu thi công với tổng trị giá hơn 31,4 tỉ đồng tại dự án “Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị”. Cả 4 gói thầu đều do ông Nguyễn Văn Hợp ký quyết định phê duyệt. Đến nay, ông Nguyễn Văn Hợp đã ký quyết định phê duyệt Công ty TNHH MTV Việt Đức HD trúng 4 gói thầu thi công với tổng trị giá hơn 31,4 tỉ đồng tại dự án “Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị”.
Lại nói sâu hơn về việc đánh giá nhà thầu giữa hai công ty là Công ty TNHH MTV Việt Đức HD và Công ty Cổ Phần POLILAND thì Công ty cổ phần tư vấn xây dựng và kiểm định Trường An vào ngày 5/2/2021 đã có tờ trình về việc đề nghị phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó căn cứ kêt quả mở thầu thì có 02 nhà thầu tham dự, trong đó có nhà thầu Công ty Cổ Phần POLILAND có giá dự thầu thấp nhất được xếp hạng thứ nhất và lựa chọn đánh giá về tính hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm, kỹ thuật. Tuy nhiên nhà thầu Công ty Cổ Phần POLILAND được đánh giá là không đạt về năng lực thiết bị thi công E-HSDT nên bị loại. Điểm đặc biệt là các thiết bị máy ủi, máy đào và máy san của Công ty Cổ Phần POLILAND sử dụng đều có năm sản xuất là 2005 lại bị đánh không đạt trong khi của Công ty TNHH MTV Việt Đức HD lại được sản xuất năm 1997, 1999 và 1982 lại đạt.

Các thiết bị mà Công ty TNHH MTV Việt Đức HD sử dụng
Nói riêng về Công ty TNHH MTV Việt Đức HD thì tại dự án Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị này đã tham gia 4 gói thầu và trúng 3 gói thầu, còn 1 gói thầu chưa có kết quả là "Gói thầu số 07; Thi công xây dựng và đảm bảo ATGT công trình: Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị, xã Thái Hòa, huyện Bình Giang; Hạng mục: Giao thông, thoát nước, cấp nước, cấp điện, cây xanh – Vị trí 2" có giá trị 10,040,806,620 VNĐ
Đấu giá đất kiểu “lúa non”
Đất đấu giá là loại đất có tính pháp lý cao nhất hiện nay trên thị trường bất động sản. Song, nhiều địa phương do áp lực thu ngân sách đã tổ chức đấu giá quá sớm khi chưa hoàn thiện xong giải phóng mặt bằng, chưa làm hạ tầng…tạo rủi ro cho người mua.
Được biết, ngày 5/5/2021 tại trụ sở UBND xã Thái Hòa, UBND huyện Bình Giang đã tổ chức đấu giá quyền sử dụng 20 lô đất ở tại vị trí quy hoạch Điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị, xã Thái Hòa, huyện Bình Giang. Tài sản đấu giá là quyền sử dụng 20 lô đất ở, diện tích 1.769 m2 tại Điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị, xã Thái Hòa, huyện Bình Giang. Giá khởi điểm 7,0 triệu; tiền đặt trước 5,0 triệu đồng/m2.
Tiếp tục, đến ngày 1/7/2021 UBND huyện Bình Giang lại tiếp tục tổ chức đấu giá quyền sử dụng 20 lô đất ở tại dự sán trên do Công ty đấu giá hợp danh Đại Thành (địa chỉ: số 30, phố Dã Tượng, phường Lê Thanh Nghị, TP Hải Dương) tổ chức đấu giá.

Quy hoạch chi tiết Điểm dân cư mới thôn Nhữ Thị, xã Thái Hòa, huyện Bình Giang.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu của phóng viên, đến nay mặc dù đã tổ chức đấu giá xong gần nửa tháng nhưng dự án này vẫn chưa hoàn thiện hạ tầng cơ bản. Toàn bộ diện tích đất đấu giá hiện vẫn là một bãi đất mới được san lấp và đang bắt đầu tiến hành thi công hệ thống tiêu thoát nước cùng 1 số hạng mục khác.
Đến thời điểm này, rất nhiều lô đất ở đây đã được đăng bán công khai với mức chênh từ 100 đến 150 triệu đồng/lô tạo nên bối cảnh hỗn loạn trong giai đoạn các địa phương đang rốt ráo kiểm soát các giao dịch ảo, thổi giá đất; quản lý chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ đúng các quy định pháp luật đất đai.
Đấu giá quyền sử dụng đất là phương thức giúp Nhà nước huy động tối đa nguồn thu cho ngân sách. Đồng thời, giúp các địa phương tháo gỡ, khắc phục một phần khó khăn trong việc khai thác, huy động vốn để chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng các công trình phúc lợi, cải thiện môi trường, đáp ứng được một phần nhu cầu đầu tư phát triển, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.
Tuy nhiên, UBND huyện Bình Giang lại quá nôn nóng trong việc tổ chức đấu giá gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp khi tham gia đấu giá đất.

Hạ tầng ngổn ngang, cò đất đã tung hoành đẩy giá.
Theo quy định của Luật Đất đai, điều kiện để tổ chức đấu giá đất bao gồm 3 điều kiện: Phải có kế hoạch sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt; đất đã giải phóng xong mặt bằng; có phương án đấu giá đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nghị định 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai cũng đã quy định: “Chủ đầu tư dự án phải hoàn thành việc đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng gồm các công trình dịch vụ, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 đã được phê duyệt; đảm bảo kết nối với hệ thống hạ tầng chung của khu vực trước khi thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây dựng nhà ở; đảm bảo cung cấp các dịch vụ thiết yếu gồm cấp điện, cấp nước, thoát nước, thu gom rác thải”. Như vậy, luật pháp đã quy định rất rõ về quy trình đấu giá đất. Tuy nhiên, không hiểu vì lý do gì, UBND huyện Bình Giang lại quá nôn nóng trong việc tổ chức đấu giá và việc ông Nguyễn Văn Hợp (Chủ tịch UBND xã Thái Hòa) ký quyết định phê duyệt cho Công ty TNHH MTV Việt Đức HD trúng 4 gói thầu thi công tại dự án trên liệu có khách quan, minh bạch?