Bước chuyển dịch căn bản trong công tác phục hồi chức năng chuyên sâu

Ngày 30/10/2026, Trung tâm Chăm sóc và Phục hồi chức năng người tâm thần số 1 Hà Nội (xã Thụy An, huyện Ba Vì) đã chính thức khánh thành và đưa vào vận hành mô hình “Tổ hợp chăm sóc và phục hồi chức năng cho người tâm thần”. Đây là một trong những dự án thí điểm trọng điểm nhằm hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội trong kỷ nguyên mới. 

Các đại biểu bấm nút chính thức ra mắt mô hình. Ảnh: Sở Y tế Hà Nội

Tổ hợp được đầu tư đồng bộ về mặt hạ tầng quy mô lớn, đáp ứng năng lực tiếp nhận, điều trị và quản lý chuyên sâu cho hơn 800 bệnh nhân khuyết tật đặc biệt nặng dạng thần kinh - tâm thần. Hệ thống cơ sở vật chất bao gồm 11 khu nội trú đạt chuẩn y tế, phòng khám đa khoa chuyên khoa tâm thần, nhà thuốc nội bộ cùng các phân khu chăm sóc đặc biệt dành riêng cho đối tượng già yếu hoặc bại liệt. Điểm đột phá mang tính thời đại của mô hình này là việc đồng bộ hóa dữ liệu và quản trị số hóa. Mọi thông tin về phác đồ điều trị, chỉ số sức khỏe, chế độ dinh dưỡng hàng ngày cho đến công tác giám sát an ninh đều được quản lý tập trung qua hệ thống phần mềm thông minh và camera giám sát 24/24 giờ. 

Đặc biệt, cơ sở không chỉ dừng lại ở chức năng nuôi dưỡng y tế thuần túy mà còn tiên phong vận hành các chuỗi trị liệu mở. Các xưởng may, khu làm hoa thủ công và các mô hình nông nghiệp sinh kế tự cung tự cấp được tích hợp ngay trong khuôn viên. Việc này tạo điều kiện cho người bệnh được lao động liệu pháp, rèn luyện hành vi và khôi phục các kỹ năng cơ bản để sớm đủ điều kiện hồi gia, tái hòa nhập cộng đồng, giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội. 

Xây dựng "lá chắn" bảo vệ người khuyết tật trên không gian mạng

Song song với những nỗ lực củng cố nền tảng thể chất, công tác bảo vệ quyền lợi và an toàn của người khuyết tật trên môi trường số cũng đang trở thành một bài toán cấp bách. Trước bối cảnh tội phạm công nghệ cao liên tục gia tăng các thủ đoạn tinh vi, đặc biệt là việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ giả mạo giọng nói/hình ảnh (Deepfake) để nhắm vào những nhóm đối tượng yếu thế, Hội Người khuyết tật thành phố Hà Nội đã chủ động kích hoạt chiến dịch trang bị kỹ năng số và phòng chống lừa đảo trực tuyến.

Anh minh họa - Internet

Thông qua việc thúc đẩy các sáng kiến thực tiễn, tiêu biểu là dự án Happy IT, chương trình tập trung giải quyết triệt để các "lỗ hổng" về mặt nhận thức công nghệ. Thay vì các buổi tập huấn lý thuyết khô khan, chương trình lựa chọn phương thức tiếp cận thực tế thông qua việc xây dựng mạng lưới "hướng dẫn viên số" - chính là những người khuyết tật có kỹ năng CNTT tốt để hướng dẫn lại cho các hội viên khác trong cộng đồng. Mạng lưới này đồng hành, cầm tay chỉ việc giúp người khuyết tật nhận diện rõ ràng 25 kịch bản lừa đảo mạng phổ biến hiện nay như: giả mạo cơ quan chức năng, lừa đảo việc làm nhẹ lương cao, hay kêu gọi từ thiện ảo.

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm

Việc triển khai đồng thời hai mô hình trên phản ánh tầm nhìn chiến lược của thành phố Hà Nội trong việc chăm lo cho cộng đồng người khuyết tật. Công tác trợ giúp xã hội đang chuyển dịch mạnh mẽ: từ tư duy "ban phát, từ thiện" thuần túy sang tiếp cận dựa trên quyền con người, bình đẳng xã hội và dựa trên nền tảng của công nghệ số.

Bằng cách tạo ra sự kết nối chặt chẽ giữa các cơ sở y tế an sinh, chính quyền địa phương, các doanh nghiệp công nghệ và chính gia đình người khuyết tật, Hà Nội không chỉ bảo vệ toàn diện nhóm yếu thế trước những thách thức về sức khỏe, mà còn tạo cho họ một không gian sống trực tuyến an toàn. Đây chính là bệ đỡ vững chắc để người khuyết tật xóa bỏ các rào cản, tự tin học tập, tìm kiếm việc làm bền vững và đóng góp giá trị cho sự phát triển chung của xã hội trong kỷ nguyên số.