Họ rất chú trọng đến cây xanh đô thị, ngoài việc giữ lại và phát triển vườn cây cổ thụ trong Bách Thảo, người Pháp còn trồng cây xanh trên các đường phố theo hàng lối, loại cây rất quy củ, các vườn hoa cũng được trồng mới rất nhiều.

Thủ đô Hà Nội có nhiều ao hồ và sông chảy qua, nhưng vào mùa hè, thành phố vẫn nóng bức hơn các tỉnh lân cận vì dân số đông, phố phường lại được xây dựng bằng vật liệu dễ hấp thụ nhiệt. Ý thức được việc này, người Hà Nội xưa vẫn tiếp tục kế thừa những di sản của người Pháp, họ có ý thức trong bảo vệ thiên nhiên và trồng thêm cây trong thành phố. 

Đối với những người dân Hà Nội gốc, những người ngoại tỉnh đã định cư ở Hà Nội từ lâu, hay những người đã có dịp về Hà Nội khoảng 15 năm trở về trước như bản thân người viết… Chắc hẳn trong lòng vẫn còn lưu luyến những con phố, vỉa hè phủ xanh bóng mát ngày ấy. Nhớ con phố Trần Phú (Hà Đông) xanh rì lá sấu, xuân tới sắc xanh phủ lên cả một dãy phố. Nhớ phố Lý Thường Kiệt (Hoàn Kiếm) mỗi khi thu đến thì cả phố vàng rực lá cây cơm nguội. Nhớ có một Hà Nội dịu dàng trong nắng hè, trưa hè ngày ấy cũng nắng như đổ lửa, nhưng đi dưới những tán cây ngày ấy, ai cũng thấy mát mẻ, dễ chịu.

Theo thời gian, tốc độ đô thị hóa của Hà Nội tăng nhanh, người dân tứ xứ đổ về thủ đô lập nghiệp, thành phố chặt bớt cây cối để xây nhà, xây chung cư, xây cơ quan, nhà máy, xí nghiệp. Những tán cây bên đường nay đã vắng hơn, những cánh đồng lúa chín vàng phần lớn đã nằm lại trong ký ức.

Đến đầu năm 2019, Hà Nội phê duyệt việc chặt hạ và di dời gần 500 cây xanh để mở rộng đường Láng đoạn từ Cầu Giấy đến Ngã Tư Sở. Vào tháng 4/2019, hàng trăm cây phượng tại khu vực đường Láng Hạ, Xã Đàn, Kim Liên, Đại Cồ Việt chưa kịp nở hoa đã bị nhổ bỏ và thay thế các loại cây mới. Chỉ trong vòng 2 năm qua, riêng việc trồng và chặt cây xanh ở Hà Nội đã tiêu tốn biết bao nhiêu tiền từ ngân sách Nhà nước, trong khi nguồn thu chủ yếu ở đây là tiền thuế của dân.

Hãy để Hà Nội thêm hương sắc!

Lão tử từng nói: “cái đẹp mà đến thiên hạ đua nhau cho là đẹp là cái đẹp rất xấu”. Chúng ta có thể hiểu ý câu này như là một số phát minh của con người rất hữu ích, tiến bộ khi số ít người sử dụng (thuốc súng, polymer…), nhưng khi hàng tỉ người để mắt tới thì lại trở thành gánh nặng cho nguồn tài nguyên eo hẹp, cơ sở hạ tầng hạn chế và đe dọa đến sự phát triển cân bằng của thiên nhiên, mà khi chúng ta càng rời xa điểm cân bằng đó thì “mẹ thiên nhiên” sẽ đòi lại nó dữ dội hơn… thiếu hụt cây xanh trong đô thị ngày nay đang là tác nhân gây nên hiệu ứng nhà kính, bệnh tật, môi trường ô nhiễm, khí hậu nóng lên…

Quá trình đô thị hóa chóng mặt đang đẩy con người vào cái bẫy do chính mình tạo ra. Chúng ta khó có thể tự nâng cao sức đề kháng với bệnh tật, với nắng nóng, thì chí ít cũng nên dừng lại việc tạo ra các nguy cơ cho chính mình. Thực tế rằng sự tăng nhiệt độ toàn cầu có thể tăng đến 1 – 2 độ C, nhưng nhiệt độ thực tế ở môi trường thành phố có nhiều nhà cao tầng và ít cây cối có thể làm tăng lên nhiều lần con số đó.

Nhiều người đang phàn nàn rằng Hà Nội có ít cây xanh nên mùa hè cuộc sống con người càng khổ cực với nắng nóng. Vậy thực tế Hà Nội có ít cây xanh hay không? Theo cơ quan chuyên môn thì Hà Nội đúng là thiếu cây xanh trầm trọng. Tỷ lệ cây xanh/người dân đô thị là 2 – 3 m2/người, chỉ tiêu cây tối thiểu của Liên hợp quốc là 10m2/người và chỉ tiêu của các đô thị hiện đại trên thế giới là 20 – 25 m2/người, nghĩa là cây xanh đô thị ở Hà Nội chỉ bằng 1/5 – 1/10 tiêu chuẩn thế giới.

Tuy nhiên, chúng ta cũng có một tín hiệu lạc quan làmấy năm gần đây, Hà Nội đã trồng thêm nhiều giống cây mới trên nhiều tuyến phố, qua thời gian, những cây xanh này nếu được gìn giữ, chăm sóc cẩn thận sẽ gópphần cho một Hà Nội xanh, trở thành những di sản cây xanh trong tương lai. Năm 2015, số lượng cây xanh ở thủ đô chỉ là 120.000 cây. Nếu kế hoạch trồng 1 triệu cây vào năm 2020 thành công, thì tỷ lệ cây xanh/người ở Hà Nội sẽ tăng lên đáng kể, dẫu có thể chưa giúpthành phố đạt chuẩn Liên hợp quốc.

Vậy nên, thành hố Hà Nội vẫn cần tăng diện tích cây xanh, ngừng việc cấp phép cho các dự án yêu cầu chặt hạ cây và làm gia tăng mật độ dân cư như các khu đô thị hàng nghìn căn hộ. Đó là cách chúng ta có thể sửa sai và để lại môi trường cho hậu thế, đây là giải phápdài hạn và cũng là việc cần làm ngay ngày hôm nay!