Hồi ức Ngã ba Đồng Lộc: Nghẹn ngào lá thư của Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần gửi mẹ 5 ngày trước khi hy sinh

2022-07-25 08:30:29
“Mẹ của con, thấy giặc đánh nhiều hơn dạo trước, mẹ chắc là lo cho chúng con lắm. Nhưng không, mẹ đừng lo, ở đây vui lắm mẹ ạ. Ban đêm giặc Mỹ thắp đèn để chúng con làm đường. Ban ngày chúng đem bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng ta có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể làm rung chuyển trái tim chúng con mẹ ạ...”

Bức thư của Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần gửi mẹ 5 ngày trước khi hy sinh. Nội dung bức thư thể hiện tinh thần gan dạ, dũng cảm và lòng yêu nước sắt son. (Ảnh: Nguồn Dân Trí)

Đây là một bức thư đặc biệt khi đó là bức thư cuối cùng của một nữ “Thanh niên xung phong” gửi cho mẹ, vì đâu ai ngờ rằng chỉ 5 ngày sau, chị và 9 đồng đội của mình đã anh dũng hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc. Bức thư gửi mẹ được chị Võ Thị Tần, Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh viết ngày 19/07/1968. Bức thư hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam.

Trong mưa bom, bão đạn, sự sống và cái chết chỉ được tính bằng từng phút, từng giây, chiến tranh dai dẳng và cam go nhưng vẫn không khuất phục được ý chí của con người, đặc biệt là những cô gái tuổi 18 đôi mươi. Chị Võ Thị Tần cùng những người đồng đội của mình ở cao điểm vẫn hát, vẫn nhí nhảnh, lạc quan, yêu đời, chị có nhiều tâm tư, nguyện vọng được gửi gắm đến người yêu, người thương, đặc biệt là người mẹ vẫn trông ngóng con từng đêm. Những nét chữ nguệch ngoạc được viết trên một tờ giấy không có dòng kẻ nhưng rất thẳng hàng, đó không chỉ là bộc bạch, tình cảm của một người con gửi mẹ, một người chị gửi em mà đó còn là tinh thần yêu nước mãnh liệt, đại diện cho một thế hệ nữ Thanh niên xung phong.

Bức thư được khắc trên phiến đá lớn trong khu di tích Ngã ba Đồng Lộc. (Ảnh: Nguồn Dân Trí)

Đồng Lộc ngày 19.7.1968

Mẹ kính yêu của con.

Ngày mai chị Thủy về nhận thực phẩm sẽ ghé về nhà ta, con viết mấy dòng chữ gửi về hỏi thăm mẹ. Mẹ ơi! Chiều nay con lại thắng Mỹ một keo nữa. Con kể để mẹ mừng nhé! Trưa nay hàng chục máy bay giặc kéo đến trút lên Ngã ba Đồng Lộc. Với yêu cầu nhanh chóng thông đường, mặc dù trời còn sớm nhưng tất cả đều xông lên mặt đường để kịp thời cứu chữa. Trong thời gian chúng con làm, máy bay giặc có đến tinh sá, chúng tưởng đâu là đường sá đã bị tan nát vì cơn mưa bom của chúng. Nhưng chúng có mắt cũng như mù, chính lúc đó là lúc đoạn đường đang được nối liền bằng tất cả tâm hồn và trí lực của con. Trời sầm tối những chiếc xe mang nặng tình hậu phương lại bon bánh trên tuyến đường ra tiền tuyến.

Chúng con vui sướng vẫy chào những chiến sỹ lái xe anh dũng. Mẹ của con, thấy giặc đánh nhiều hơn dạo trước, mẹ chắc là lo cho chúng con lắm. Nhưng không, mẹ đừng lo, ở đây vui lắm mẹ ạ. Ban đêm giặc Mỹ thắp đèn để chúng con làm đường. Ban ngày chúng đem bom giết cá để chúng con cải thiện. Bom đạn của chúng ta có thể làm rung chuyển núi rừng, nhưng không thể làm rung chuyển trái tim chúng con mẹ ạ. Thằng Mỹ còn hung hăng thì còn nhiều chuyện để kể cho mẹ nghe về sự thất bại của chúng trên mảnh đất kiên cường này. Mẹ ơi! Thời gian địch đánh phá ác liệt nhưng bọn con vẫn tập được nhiều bài hát mới. Quyển sổ tay mẹ gửi dạo nọ đã gần hết rồi, mẹ gửi thêm cho con ít giấy.

Mẹ! Mới về thăm mẹ đó mà sao con thấy nhớ mẹ quá! Con mong mẹ giữ gìn sức khỏe và đừng lo cho con nhiều.

Thìn em! Tình hình học tập của em ra sao, có tốt không? Chị nhắc em phải tranh thủ thay chị giúp mẹ đừng để mẹ làm nhiều mà tội.

Các chị em trong đơn vị gửi lời hỏi thăm sức khỏe mẹ đó. Mẹ cho con gửi lời hỏi thăm sức khỏe cậu, mợ cùng các cháu và bà con xung quanh.

Thôi mẹ nhé

Con của mẹ

Chị của em

Tần

Bức thư được gửi đến tay người mẹ thì cũng là lúc các chị hy sinh sương máu vì hòa bình Tổ quốc. Chỉ 5 ngày sau đó, trưa ngày 24/07/1968, chị Tần và các đồng đội ra đường làm nhiệm vụ như mọi khi. Đến khoảng 16 giờ, trận bom thứ 18 trong ngày dội xuống Đồng Lộc, một quả bom đã nổ gần căn hầm chữ A- nơi 10 chị đang tránh bom, làm hầm sập và tất cả 10 nữ Thanh niên xung phong đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong đó, người trẻ nhất là Võ Thị Hà ( 17 tuổi, thị trấn Đức Thọ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh).

Một số kỉ vật: Dép cao su, cuốc xẻng được tìm thấy tại hố bom- nơi 10 nữ liệt sĩ thanh niên xung phong hy sinh. (Ảnh: Nguồn Dân Trí)

Ngã ba Đồng Lộc, ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà tĩnh những năm kháng chiến là con đường độc đáo để hậu phương miền Bắc chi viện vào miền Nam. Biết được điều đó, chỉ trong khoảng 6 tháng (từ tháng 4 đến tháng 10/1968), Mỹ tập trung lực lượng không quân đánh phá và ném xuống ngã ba này gần 50.000 quả bom các loại, mặt đất bị biến dạng, đất đá bị cày đi xới lại, hố bom chồng lên hố bom, không có một bóng cây, ngọn cỏ nào có thể mọc nồi.

Chẳng quan gian khó, những trái tim dũng cảm của các cô gái thanh niên xung phong vẫn ngày đêm lấp, vá những hố bom, kích nổ những quả bom còn sót lại trên mặt đất. Không khí chẳng có gì ngoài khói đất, mùi thuốc nổ và tiếng máy bay gào thét trên bầu trời Đồng Lộc. Tuy nhiên, bằng bàn tay và khối óc, đường vẫn được nối liền và thông suốt, những nữ Thanh niên xung phong “tuổi 18 đôi mươi” góp phần đưa hàng triệu tấn hàng hóa, xăng dầu chi viện cho tiền tuyến miền Nam.

Để giữ cho mạch máu giao thông luôn thông suốt, ngoài sự hy sinh của 10 nữ Thanh niên xung phong ỡ ngã ba Đồng Lộc, trên khắp tuyến 559 (Đường mòn Hồ Chí Minh) đã có 20 nghìn cán bộ, chiến sỹ Thanh niên xung phong hy sinh, gần 30 nghìn người mang trên mình thương tật, hàng nghìn người nhiễm chất độc màu da cam.

Bức hình thể hiện sự ác liệt trong chiến tranh ngã ba Đồng Lộc. Đó là những ngày các nữ thanh niên xung phong phải theo dõi máy bay thả bom, rồi phá bom, lấp hố giữ mạch máu giao thông. (Ảnh: Nguồn Dân trí)

Đã gần nửa thế kỉ từ ngày “Bắc - Nam xum họp một nhà” nhưng bất kì ai khi đọc được bức thư này cũng rưng rưng xúc động và tự hào về những cô gái “Mãi mãi tuổi 20”. Từng câu, từng chữ trong bức thư đã vượt lên khỏi ý nghĩa của một lời tâm sự gửi về hậu phương. Bức thư là tinh thần, ý chí quyết chiến, quyết thắng mà thế hệ trước gửi gắm đến thệ sau. Dù trong đau thương, mất mát, cận kề giữa sự sống và cái chết, nhưng tinh thần lạc quan, ý tưởng cao đẹp của tuổi trẻ vẫn còn sống mãi.

Những ngày tháng 7 lịch sử, cả nước hướng về những anh hùng, liệt sỹ, thương binh đã hy sinh sương máu và tính mạng của mình để bảo vệ quê hương, đất nước, làm nên những chiến thắng vẻ vang, oanh liệt của dân tộc. Cũng trong ngày này, Ngã ba Đồng Lộc là một trong những địa điểm đến dâng hương tưởng niệm của đồng bào cả nước. Toàn dân ta một lòng tự hào, ngưỡng mộ về một thế hệ anh hùng, hy sinh thân mình, làm nên huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc.

Tiểu đội 4, Đại đội 552 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh thành lập ngày 26/2/1967 với 16 cô gái tuổi từ 17 đến 24, do Võ Thị Tần (SN 1949, xã Thiện Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh) làm tiểu đội trưởng. Đơn vị có nhiệm vụ san lấp hố bom tại Ngã ba Đồng Lộc, đảm bảo giao thông, dẫn đường cho xe vào chiến trường. 10 cô gái đã hy sinh trong loạt bom thứ 18 của Mỹ ngày 24/7/1968. Tiểu đội được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 7/6/1972.

Tạp chí điện tử Hoà Nhập liên tục cập nhật thông tin liên quan về lĩnh vực kinh doanh của Thương binh và Người khuyết tật như: Đầu tư, kinh doanh, thương mại, dịch vụ, bất động sản, sức khỏe. Ngoài ra, Tạp chí cũng xin giới thiệu tới độc giả những bài viết về chính sách cho người có công, tấm gương thương binh, người khuyết tật vượt khó, doanh nhân thương binh, người khuyết tật tiêu biểu, doanh nghiệp của thương binhngười khuyết tật. Kính mời độc giả đón đọc.

Liên hoan Âm nhạc Yoshine 2022 dịp Ngày quốc tế Người khuyết tật

Viện Khoa Học Giáo Dục YOSHINE MELODY và Hội Người khuyết tật TP Hà Nội vừa thông tin về liên hoan âm nhạc YOSHINE 2022 với các hoạt động chính được tổ chức trong tháng 11 và 12/2022 tại Hà Nội và Hải Phòng.
2022-11-28 20:00:00

Siêu cảng logistics của liên danh T&T Group - YCH hợp tác với Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam

Ngày 26/11, tại Hải Phòng, trong khuôn khổ Diễn đàn Logistics Việt Nam 2022, T&Y SuperPort Vĩnh Phúc (Liên danh giữa Tập đoàn T&T Group và Tập đoàn YCH - Singapore) và Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm khai thác lợi thế của siêu cảng ICD Vĩnh Phúc để thúc đẩy vận tải đa phương thức, góp phần nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và giảm bớt các thách thức cho ngành logistics Việt Nam.
2022-11-28 20:00:00

Bệnh viên ĐKHĐ: Thành công cắt bỏ khối u buồng trứng cho bệnh nhân cao tuổi

Các bác sĩ khoa Ngoại tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông vừa phẫu thuật cắt bỏ thành công khối u khổng lồ trong ổ bụng của bệnh nhân Vũ Thị H (50 tuổi, địa chỉ Thanh Oai, Hà Nội). Bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường điều trị không thường xuyên, đã cắt u nang buồng trứng trái.
2022-11-28 17:08:51

Thấy gì ở thị trường bất động sản những tháng cuối năm 2022

Thị trường bất động sản (BĐS) những tháng cuối năm khó khăn về vốn và nguồn cung vẫn hiện hữu, và có thể kéo dài sang năm 2023. Điểm nghẽn này có thể được khơi thông khi những chính sách hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời của Nhà nước.
2022-11-28 16:20:15

Phú Thọ: 70 năm Chiến thắng Chân Mộng - Trạm Thản: Một mốc son chói lọi…

Cách đây tròn 70 năm, ngày 17/11/1952, Chiến thắng Chân Mộng - Trạm Thản đã đi vào lịch sử oai hùng của dân tộc Việt Nam nói chung và Phú Thọ nói riêng như một mốc son chói lọi. Chiến thắng ấy đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân và dân ta trong Chiến dịch Tây Bắc, đánh dấu sự phát triển, thế chủ động chiến lược để tiến tới giành toàn thắng trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.
2022-11-28 13:25:15

Về Hà Giang - Âm hưởng nơi địa đầu Tổ quốc

Về Hà Giang, nơi “núi đá cao vời vợi, gió đang vờn mây trắng, Hạ Long treo giữa trời… về Hà Giang nghe anh, ruộng bậc thang vẫy gọi, về miền Tam giác mạch, hạnh phúc nào vui hơn”. Đó là những ca từ đẹp, lắng đọng, đầy trong trẻo trong những điệu nhạc réo rắt, mang đậm âm hưởng của vùng cao Hà Giang. Ca khúc "Về Hà Giang" được nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn phổ nhạc dựa trên thơ của Hồ Đức Phớc.
2022-11-28 13:13:54
Đang tải...