Bất động sản, tiền gửi tiết kiệm và vàng tiếp tục là những kênh tích lũy tài sản được người Việt ưu tiên, bất chấp sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán và các sản phẩm đầu tư tài chính trong những năm gần đây.

Đây là một trong những kết quả đáng chú ý được ghi nhận trong báo cáo "Sức khỏe Tài chính và Niềm tin Đầu tư của người Việt năm 2026" do Công ty CP Chứng khoán Thiên Việt (TVS) công bố. Báo cáo được thực hiện trên 1.000 nhà đầu tư có tài sản tích lũy từ 500 triệu đồng trở lên tại 5 thành phố lớn gồm Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Bất động sản và tiền gửi tiết kiệm chiếm hơn 70% danh mục tài sản

Theo kết quả khảo sát, tiền gửi tiết kiệm đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong danh mục tài sản của các nhà đầu tư cá nhân với 37%, tiếp đến là bất động sản với 36% và vàng chiếm 14%. Như vậy, riêng tiền gửi ngân hàng và bất động sản đã chiếm 73% danh mục, trong khi tổng tỷ trọng của ba kênh tích lũy truyền thống lên tới 87%.

Ở chiều ngược lại, cổ phiếu chỉ chiếm khoảng 4% danh mục tài sản, thấp hơn 9 lần so với bất động sản. Trái phiếu chiếm khoảng 2%, còn chứng chỉ quỹ chưa tới 1%. Các khoản đầu tư vào ngoại tệ và những sản phẩm tài chính khác cũng chiếm tỷ trọng tương đối nhỏ.

Sự chênh lệch này phản ánh xu hướng ưu tiên nắm giữ những tài sản quen thuộc của người Việt. Trong đó, bất động sản vẫn được xem là một kênh tích lũy dài hạn, vừa có thể phục vụ nhu cầu nhà ở, vừa có khả năng gia tăng giá trị khi thị trường thuận lợi. Tiền gửi tiết kiệm cũng được lựa chọn nhờ tính ổn định và khả năng chủ động dòng tiền.

Đáng chú ý, khảo sát cho thấy nhà đầu tư Việt Nam không chỉ tập trung vào một loại tài sản. Có 55% người tham gia đang nắm giữ từ 2 đến 3 kênh đầu tư, trong khi 39% sở hữu từ 4 đến 5 kênh khác nhau. Tuy nhiên, việc tham gia nhiều thị trường chưa đồng nghĩa với sự phân bổ vốn cân bằng khi phần lớn giá trị tài sản vẫn tập trung vào nhà đất, tiền gửi và vàng.

Báo cáo cũng ghi nhận 86% nhà đầu tư đồng tình với quan điểm không nên tập trung phần lớn tài sản vào một kênh duy nhất. Dù vậy, có tới 76% vẫn ưu tiên bất động sản hoặc vàng do cảm thấy hiểu rõ hơn về những loại tài sản này.

Kết quả trên phần nào lý giải vì sao các sản phẩm tài chính như cổ phiếu, trái phiếu hay chứng chỉ quỹ vẫn chiếm tỷ trọng khá khiêm tốn. Mặc dù có thể đầu tư với số vốn nhỏ và dễ dàng phân bổ vào nhiều doanh nghiệp, những sản phẩm này đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức về thị trường, đồng thời chấp nhận biến động giá trong quá trình nắm giữ.

Càng có nhiều tài sản, người Việt càng ưu tiên đầu tư bất động sản

Một kết quả đáng chú ý khác trong báo cáo của TVS là tỷ trọng bất động sản có xu hướng tăng theo quy mô tài sản tích lũy của nhà đầu tư. Điều này cho thấy nhà đất không chỉ là lựa chọn của những người mới tích lũy tài chính mà còn chiếm vị trí quan trọng trong danh mục của nhóm có nguồn vốn lớn.

Cụ thể, với nhóm nhà đầu tư sở hữu tài sản tích lũy từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng, bất động sản chiếm khoảng 29% danh mục, trong khi tiền gửi tiết kiệm chiếm 44%. Tuy nhiên, ở nhóm có tài sản từ 2 tỷ đồng trở lên, tỷ trọng bất động sản tăng lên 46%, còn tiền gửi tiết kiệm giảm xuống khoảng 26%.

Như vậy, khi quy mô tài sản tích lũy tăng, nhà đầu tư có xu hướng phân bổ thêm vốn vào bất động sản. Với nhóm có tài sản từ 2 tỷ đồng trở lên, gần một nửa giá trị danh mục được phân bổ vào nhà đất, cao hơn đáng kể so với các sản phẩm đầu tư tài chính.

Đáng chú ý, dù quy mô tài sản thay đổi, tổng tỷ trọng phân bổ vào những kênh như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và ngoại tệ vẫn không vượt quá 10% ở bất kỳ nhóm nhà đầu tư nào được khảo sát. Điều này cho thấy sự gia tăng khả năng tích lũy chưa kéo theo sự gia tăng tương ứng của các khoản đầu tư vào thị trường tài chính.

Việc nắm giữ tỷ trọng lớn bất động sản có thể mang lại lợi ích khi giá nhà đất tăng, song cũng khiến danh mục tài sản chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến động của thị trường này. Khác với tiền gửi tiết kiệm hay chứng khoán niêm yết, bất động sản thường đòi hỏi vốn lớn, thời gian giao dịch dài và không dễ chuyển đổi thành tiền khi thị trường trầm lắng.

Bên cạnh cơ cấu đầu tư, báo cáo của TVS còn cho thấy việc lập kế hoạch tài chính dài hạn chưa thực sự phổ biến. Chỉ 27% nhà đầu tư được khảo sát có kế hoạch tài chính rõ ràng cho bản thân và gia đình, trong khi 73% còn lại chưa xây dựng được lộ trình cụ thể hoặc chưa xác định rõ mục tiêu.

Đối với các mục tiêu tài chính dài hạn, chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình được 48% người tham gia lựa chọn, tiếp đến là giáo dục con cái và du học với 47%. Đầu tư bất động sản tiếp tục xuất hiện trong nhóm mục tiêu quan trọng với 35%, bên cạnh tự do tài chính chiếm 33% và mua hoặc nâng cấp nhà ở chiếm 31%.

Các kết quả khảo sát cho thấy bất động sản vẫn giữ vai trò lớn trong kế hoạch tích lũy của nhiều nhà đầu tư Việt Nam. Trong khi đó, dư địa mở rộng của cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ quỹ còn phụ thuộc vào khả năng cải thiện niềm tin, hiệu quả đầu tư và mức độ hiểu biết của người dân về các sản phẩm tài chính.

Với tỷ trọng tài sản đang tập trung lớn vào nhà đất và tiền gửi ngân hàng, xu hướng phân bổ vốn của nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp tục thay đổi khi các sản phẩm tài chính phát triển và nhu cầu quản lý tài sản gia tăng. Tuy nhiên, bất động sản nhiều khả năng vẫn giữ vị trí quan trọng trong danh mục, đặc biệt đối với nhóm có quy mô tích lũy lớn.