Vừa qua, tại Hội thảo “Kết nối thị trường - Thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm dưới tán rừng cho các hợp tác xã - tổ hợp tác” được Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Lâm nghiệp tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hỗ trợ Rừng và Trang trại do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc tài trợ, nhằm chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng thị trường, tăng cường kết nối giữa các tổ hợp tác, hợp tác xã với doanh nghiệp, đơn vị phân phối và các bên liên quan với sự tham dự của đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân Việt Nam, Chương trình Hỗ trợ Rừng và Trang trại, Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Lâm nghiệp được tổ chức tại Thái Nguyên vào ngày 19/6/2026 đã chỉ rõ những tiến trình hướng đến nông nghiệp sinh thái.

1. Công cụ quản lý:

Các chứng nhận (TCVN, PGS, OCOP, VietGAP...) là công cụ hiệu quả để quản lý chất lượng sản phẩm bao gồm cả phân tích mẫu đất, nước, sản phẩm cấp chứng nhận. Để đạt được những chứng nhận trên các doanh nghiệp, HTX, THT cần nâng cao năng lực sản xuất và quản trị chuỗi

2. Đào tạo nhân lực chuyên sâu: 

Tổ chức các khóa tập huấn cho ban quản lý HTX về quản trị kinh doanh, kỹ năng kết nối thị trường, và ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành. 

3. Chuyển đổi số nông nghiệp: 

Ứng dụng phần mềm quản lý tài chính, nhật ký sản xuất điện tử để theo dõi và tối ưu hóa chi phí vận hành theo thời gian thực.

4. Chuẩn hóa quy trình: 

Áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất bền vững như VietGAP, GlobalGAP, nông nghiệp hữu cơ (Organic) để đảm bảo đầu vào đồng đều, giảm thiểu rủi ro.

5. Tiến hành quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc:

Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ (ICS): Thiết lập hệ thống giám sát chéo giữa các thành viên THT/HTX để đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật đã cam kết. Minh bạch hóa thông tin, số hóa quy trình quản lý chất lượng thông qua tem truy xuất nguồn gốc (QR Code). Người tiêu dùng có thể quét mã để kiểm tra hành trình sản phẩm từ khâu nguyên liệu đến đóng gói.

6. Đầu tư công nghệ sau thu hoạch: 

Ứng dụng máy móc, dây chuyền hiện đại (sấy lạnh, kho lạnh, đóng gói tự động...) để kéo dài thời gian bảo quản, nâng cao giá trị thương phẩm và Logistics.

7. Hoàn thiện chứng nhận và phát triển thương hiệu nhằm đảm bảo lời hứa đến người tiêu dùng:

Đạt chuẩn các chứng nhận và chỉ dẫn địa lý các HTX - THT hoàn thiện hồ sơ để đánh giá, phân hạng sản phẩm nhằm khẳng định chất lượng và mở rộng thị trường.

8. Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ: 

Tiến hành đăng ký nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu độc quyền để chống hàng giả, hàng nhái và bảo vệ tài sản trí tuệ của tập thể. Đổi mới bao bì, nhãn mác thiết kế bao bì hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với thẩm mỹ và xu thế cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Cung cấp đầy đủ thông tin dinh dưỡng và tiêu chuẩn chất lượng trên bao bì để tăng sức cạnh tranh. 

Thông qua sự hỗ trợ của Viện Quản lý đất đai và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Lâm nghiệp đã xuất hiện nhiều mô hình tiêu biểu: Theo bà Phạm Thị Bích Thủy chia sẻ việc xây dựng vùng nguyên liệu xanh Co-Founder HANUTI luôn chú trọng 6 nhóm chính:

- Tư duy thị trường

- Xây dựng vùng nguyên liệu chuẩn

- Liên kết doanh nghiệp

- Chế biến sâu

- Xây dựng thương hiệu

- Phát triển xanh và bền vững

Từ đó những sản phẩm đậu tương hữu cơ khô, đậu tương đen, mè đen, lạc đỏ... đã được nhiều đối tác bao tiêu sản phẩm

Hợp tác xã Yến Dương

Mô hình tiêu biểu - Liên kết hợp tác

Mặt hàng chủ lực của HTX là Bí xanh thơm, trà bí xanh thơm, miến dong, gạo nếp hữu cơ... Sản phẩm của HTX đưa ra thị trường có giá trị cao và chiếm được lòng tin của người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

HTX Nông nghiệp Trung tâm Tân Xuân 269

Đa dạng hóa sản phẩm - giải pháp bền vững cho chuỗi giá trị măng ở Vân Hồ, Sơn La. Bà Cao Thị Tâm - Giám đốc cho biết HTX hiện phát triển các sản phẩm như măng nứa sấy khô, gừng sấy, trà lá tre. Việc thu mua, chế biến không chỉ tạo sản phẩm hàng hóa, mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho thành viên và người dân địa phương.

Theo ông, Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ từ nền nông nghiệp tài nguyên sang tư duy kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp sinh thái, phương thức sản xuất tận dụng hệ sinh thái tự nhiên, giảm phát thải và tái tạo tài nguyên. Đây đang trở thành xu hướng tiêu dùng tất yếu, ưu tiên thực phẩm minh bạch nguồn gốc, an toàn và thân thiện với môi trường và nâng cao thu nhập cho người dân.