Ngày 6/11, Công ty CP Tập đoàn Thiên Long (HoSE: TLG) thông báo các cổ đông của Công ty CP Đầu tư Thiên Long An Thịnh đã hoàn tất việc chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại doanh nghiệp này cho Tập đoàn Kokuyo của Nhật Bản.
Thông qua giao dịch, Kokuyo gián tiếp nắm giữ 46,82% vốn Thiên Long và dự kiến tiếp tục chào mua cổ phần để nâng tỷ lệ sở hữu lên 65,01%. Thương vụ diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp do ông Cô Gia Thọ sáng lập vẫn kinh doanh có lãi, sở hữu mạng lưới phân phối rộng lớn và xuất khẩu sản phẩm tới hơn 75 quốc gia, vùng lãnh thổ.
Hành trình phát triển của Thiên Long bắt đầu vào năm 1981, khi ông Cô Gia Thọ cùng gia đình sử dụng số vốn tích cóp được là hai chỉ vàng để mua một chiếc máy ép nhựa bằng tay, phục vụ sản xuất bút bi. Trước đó, ông Thọ từng có thời gian đạp xe bán bút tại các sạp báo ở Sài Gòn để kiếm sống.
Những cây bút đầu tiên được sản xuất với quy mô nhỏ, mang thương hiệu Vũ Trụ, sau đó đổi thành Thăng Long trước khi chính thức sử dụng tên Thiên Long. Từ một cơ sở sản xuất gia đình, doanh nghiệp từng bước mở rộng nhà xưởng, đầu tư dây chuyền sản xuất và xây dựng hệ thống phân phối trên cả nước.

Sau nhiều thập kỷ phát triển, Thiên Long trở thành một trong những thương hiệu văn phòng phẩm quen thuộc nhất với người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt trong phân khúc bút bi và dụng cụ học tập. Bên cạnh thương hiệu Thiên Long, doanh nghiệp còn phát triển các nhãn hàng FlexOffice, Colokit và Flexio, phục vụ nhiều nhóm khách hàng khác nhau.
Năm 2005, Thiên Long chuyển đổi thành công ty cổ phần và đến năm 2010 chính thức niêm yết cổ phiếu TLG trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM. Kể từ khi lên sàn, doanh nghiệp liên tục duy trì hoạt động kinh doanh có lãi và chi trả cổ tức tiền mặt cho cổ đông.
Năm 2025, Thiên Long ghi nhận doanh thu thuần đạt 4.174 tỷ đồng, tăng 11,1% so với năm trước và là mức cao nhất trong lịch sử hoạt động. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 445 tỷ đồng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận doanh thu thuần khoảng 3.621 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 423 tỷ đồng.
Giữa lúc hoạt động kinh doanh vẫn duy trì tăng trưởng, gia đình nhà sáng lập quyết định chuyển nhượng quyền sở hữu cho đối tác Nhật Bản.
Thương vụ chuyển nhượng Thiên Long bắt đầu được công bố vào ngày 4/12/2025, khi Tập đoàn Kokuyo của Nhật Bản thông báo kế hoạch mua lại cổ phần chi phối tại doanh nghiệp văn phòng phẩm Việt Nam. Thay vì trực tiếp mua toàn bộ cổ phiếu Thiên Long trên sàn chứng khoán, tập đoàn Nhật lựa chọn phương án thâu tóm thông qua cổ đông lớn nhất của doanh nghiệp.
Theo kế hoạch, Kokuyo mua toàn bộ cổ phần tại Công ty CP Đầu tư Thiên Long An Thịnh, doanh nghiệp do ông Cô Gia Thọ làm Chủ tịch và đang nắm giữ hơn 45,19 triệu cổ phiếu TLG, tương đương 46,82% vốn điều lệ Thiên Long. Sau giao dịch này, Kokuyo sẽ tiếp tục chào mua công khai tối đa 18,19% cổ phần từ các cổ đông còn lại để nâng tỷ lệ sở hữu trực tiếp và gián tiếp lên 65,01%.
Để thực hiện thương vụ, tháng 12/2025, Kokuyo thành lập Synergy Investing Asia Pte. Ltd. tại Singapore với vốn điều lệ ban đầu chỉ 1 đô la Singapore. Đây là pháp nhân do tập đoàn Nhật Bản sở hữu toàn bộ vốn, được sử dụng để triển khai các giao dịch mua cổ phần Thiên Long.

Đến tháng 9/2026, thương vụ được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia chấp thuận có điều kiện. Sau khi nhận được sự chấp thuận từ cơ quan quản lý, Hội đồng quản trị Kokuyo thông qua phương án tăng vốn thêm 28 tỷ yen cho Synergy Investing Asia, tương đương khoảng 4.600 tỷ đồng theo tỷ giá thời điểm công bố, nhằm chuẩn bị nguồn lực tài chính cho việc mua cổ phần Thiên Long.
Ngày 6/11, việc chuyển nhượng toàn bộ cổ phần Thiên Long An Thịnh chính thức hoàn tất, giúp Kokuyo gián tiếp sở hữu 46,82% vốn Thiên Long. Như vậy, sau khoảng 11 tháng kể từ khi công bố kế hoạch, tập đoàn Nhật Bản đã hoàn thành giai đoạn đầu tiên của thương vụ, dù tiến độ chậm hơn khoảng ba tháng so với dự kiến ban đầu.
Giai đoạn tiếp theo là chào mua công khai cổ phiếu TLG để nâng tỷ lệ sở hữu lên 65,01%. Nếu hoàn tất, Kokuyo sẽ trở thành công ty mẹ của Thiên Long, đồng thời nắm quyền chi phối tại doanh nghiệp. Tổng giá trị dự kiến của hai giai đoạn vào khoảng 27,6 tỷ yen, tương đương gần 4.700 tỷ đồng tại thời điểm công bố kế hoạch.
Việc gia đình ông Cô Gia Thọ quyết định chuyển nhượng Thiên Long diễn ra khi doanh nghiệp vẫn duy trì hoạt động kinh doanh ổn định. Tuy nhiên, Kokuyo không phải đối tác xa lạ khi hai bên đã có nhiều năm hợp tác trong lĩnh vực sản xuất văn phòng phẩm trước khi tiến tới thương vụ mua bán cổ phần.
Thành lập năm 1905 tại Osaka, Kokuyo là một trong những tập đoàn lâu đời của Nhật Bản trong lĩnh vực văn phòng phẩm, nội thất văn phòng và các giải pháp không gian làm việc. Doanh nghiệp sở hữu thương hiệu vở Campus nổi tiếng, đồng thời phát triển hoạt động kinh doanh tại nhiều thị trường châu Á. Năm 2025, Kokuyo ghi nhận doanh thu hợp nhất khoảng 359,8 tỷ yen, tương đương hơn 2,4 tỷ USD.

Kokuyo đang theo đuổi mục tiêu trở thành doanh nghiệp văn phòng phẩm hàng đầu châu Á vào năm 2030, trong đó ASEAN được xác định là một trong những thị trường trọng điểm. Việc mua lại Thiên Long giúp tập đoàn Nhật Bản mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam thông qua hệ thống sản xuất, danh mục sản phẩm và mạng lưới phân phối mà doanh nghiệp này đã xây dựng trong nhiều thập kỷ.
Đối với Thiên Long, sự tham gia của Kokuyo cũng mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản trị quốc tế, qua đó hỗ trợ kế hoạch mở rộng xuất khẩu và phát triển sản phẩm mới.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên tháng 4/2026, ông Cô Gia Thọ từng chia sẻ về quyết định hợp tác với Kokuyo. Theo nhà sáng lập Thiên Long, ông đánh giá cao lịch sử phát triển lâu dài của đối tác Nhật Bản và mong muốn thương hiệu Thiên Long tiếp tục tồn tại, phát triển trong nhiều thế hệ. Việc Kokuyo có xu hướng duy trì và phát triển các thương hiệu địa phương sau khi mua lại cũng là một trong những yếu tố khiến ông an tâm khi quyết định chuyển giao doanh nghiệp.
Cùng với quá trình chuyển nhượng cổ phần, Thiên Long cũng chuẩn bị thay đổi bộ máy quản trị. Ngày 4/11, Hội đồng quản trị doanh nghiệp đã thông qua việc tiếp nhận đơn từ nhiệm của 5 thành viên, trong đó có Chủ tịch Cô Gia Thọ và hai người con là ông Cô Trần Cơ Nguyên, bà Cô Trần Dinh Dinh.
Các đơn từ nhiệm dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, sau khi được Đại hội đồng cổ đông chấp thuận. Nếu hoàn tất, Hội đồng quản trị Thiên Long sẽ không còn thành viên nào thuộc gia đình nhà sáng lập. Riêng ông Cô Gia Thọ dự kiến tiếp tục đồng hành doanh nghiệp trong ba năm với vai trò Chủ tịch danh dự.
Thiên Long dự kiến tổ chức Đại hội đồng cổ đông bất thường vào ngày 7/12 để xem xét việc miễn nhiệm và bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị cho thời gian còn lại của nhiệm kỳ 2025 - 2028. Đây sẽ là một trong những bước chuẩn bị quan trọng cho quá trình chuyển giao quyền quản trị doanh nghiệp.
Sau 45 năm thuộc quyền sở hữu của gia đình nhà sáng lập, Thiên Long đang bước vào giai đoạn phát triển mới với sự tham gia của tập đoàn văn phòng phẩm Nhật Bản có lịch sử hơn 120 năm. Việc Kokuyo tiếp quản có thể mở rộng cơ hội phát triển của Thiên Long tại thị trường quốc tế, song khả năng duy trì vị thế trong nước và phát triển thương hiệu Việt dưới sự điều hành của cổ đông ngoại sẽ còn phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh trong những năm tới.
Bình luận bài viết