Cụ Đa vài trăm tuổi tại đình làng Đại Đán

Trong nhiều năm qua, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về “Xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đảng uỷ, HĐND, UBND, MTTQ phường Tuần Châu đặc biệt quan tâm và chỉ đạo Ban quản lý di tích và cán bộ và nhân dân khu Đại Đán duy trì thường niên việc tổ chức các hoạt động lễ hội đình làng Đại Đán như: Lễ Đại kỳ phúc, Lễ chạp thần, Lễ hội đầu Xuân v.v… theo truyền thống tốt đẹp, được nhân dân trong và ngoài địa phương tham dự và đánh giá cao.

Khuôn viên rộng đẹp của đình làng Đại Đán

Khu phố Đại Đán, phường Tuần Châu từ thủa khai sơ, lập làng, mở đất trước đây có tên là Đãi Đán, theo nghĩa Hán - Nôm, thì cụm từ Đãi Đán có nghĩa là Đợi Mặt trời lên. Theo thần tích, thần sắc còn lưu giữ lại được thì làng Đãi Đán trước đây thuộc tổng Vạn Yên, huyện Yên Hương, tỉnh Quảng Yên, có vị trí địa lý: Phía Bắc và phía Tây từ núi Trứng Gà đến Đồng Bội, giáp làng Yên Cư chạy dọc bến Bạch Thái đến phía Nam là cảng Hoàn Thành, thẳng sang phía Đông là Lạch Cái Cả, Đồng Canh, Nghè, Đá Voi đến Khe Rồng giáp khu Đồn Điền ngày nay với chiều dài khoảng 4km. Làng Đãi Đán trước đây có 3 xóm gồm: Xóm Đình ( gồm tổ 1 và tổ 2 hiện nay); xóm Khe Bầu (gồm tổ 3A và 3B hiện nay) và xóm Cái Cả (toàn bộ khu Cầu Trắng hiện nay). Ban đầu thành lập làng chỉ có tổng số 43 xuất đinh tương ứng với 43 hộ gia đình.

Ông Vũ Thế Huy - Phó Chủ tịch UBND phường Tuần Châu phát biểu tại Lễ Đại kỳ phúc đình làng Đại Đán

Đình làng Đãi Đán xưa với phong tục cúng tế theo cổ lệ hàng năm và theo ngày Âm lịch: Lễ Đại kỳ phúc được tổ chức vào ngày 20 tháng 11; Lễ Tiểu kỳ phúc được tổ chức vào ngày 15 tháng 02; Lễ Chạp Thần được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng 12.

Ngoài ra, vào ngày mùng 7 Tết hàng năm, đình làng mở hội khai Xuân đón chào năm mới và cầu chúc cho một năm mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu và tổ chức các trò chơi dân gian nhằm đề cao tinh thần thượng võ của dân tộc, được nhân dân trong và ngoài làng nhiệt tình hưởng ứng.

 Ông Đinh Xuân Bền, tổ Quản lý đình Đại Đán giới thiệu truyền thống Lễ Đại kỳ phúc đình làng Đại Đán 2025

Ngoài việc tổ chức các ngày tuần tiết, đình làng còn là nơi sinh hoạt của cộng đồng các bô lão và nhân dân họp bàn công việc của làng. Đồng thời, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, đình làng Đại Đán cũng là cơ sở cách mạng, là địa điểm tổ chức các cuộc họp kín và là nơi đi, về của các đồng chí lão thành cách mạng. Địa danh làng Đãi Đán là phúc địa nên từ xưa các dòng họ đã tìm đến mảnh đất này để sinh cơ, lập nghiệp, tạo nên một làng trung nghĩa, đóng góp làm tròn nghĩa vụ với Nhà nước. Các dòng họ hội tụ, sinh tồn và hưng thịnh trên mảnh đất này như dòng họ Lê, họ Trần, họ Phạm, họ Bùi, họ Đinh, họ Nguyễn, họ Vũ… với tổng số 13 dòng tộc.

Các dòng họ trong làng đã phát huy truyền thống tốt đẹp của đất làng và chắt lọc tinh hoa của từng dòng họ đến từ các vùng miền khác nhau của đất nước, vì vậy đã tạo ra bản sắc văn hóa vô cùng phong phú, chứa đậm tính nhân văn. Cùng nhau đoàn kết khai phá đất đai; giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau trong sản xuất, bảo vệ mùa màng, tài sản; phát huy truyền thống đoàn kết, đề cao tình làng, nghĩa xóm, tối lửa tắt đèn có nhau. Từ kết quả đó đã tạo dựng nên một cuộc sống phồn thịnh, diện mạo của Đại Đán ngày càng đổi mới và không ngừng phát triển. Với địa thế và điều kiện về địa lý, thủy văn, khi hậu mà thiên ban tặng cho làng, nhiều ngành nghề phát triển như sản xuất nông nghiệp, khai thác nhựa thông, đánh bắt và chế biến thủy hải sản v.v… đã tạo ra nhiều sản phẩm có tiếng tăm như: Nước mắm Đại Yên; các loại hải sản; hoa đào ngày tết…

Lễ Tế thần Thành Hoàng, cầu mong ngài che chở cho Quốc thái, Dân an

Nhân dân trong và ngoài khu Đại Đán, với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, năm 2005, cùng với sự quan tâm của các cấp, các ngành, của địa phương và các tầng lớp nhân dân đã xây dựng ngôi đình mới trên nền đất đình làng cũ. Đình là nơi phụng thờ thần Cao Sơn - Quý Minh là hai anh em, đồng thời, theo truyền thuyết cũng là hóa thân của Tản Viên Sơn Thánh phù giúp vua Hùng thứ 18 là Hùng Duệ Vương. Do có công với đất nước nên các thần được phong làm đức Thánh. Nhân dân địa phương được Vua, Chúa các triều đại phong kiến cho phép được tôn thờ làm Đương Niên Bản Cảnh Thành Hoàng. Ngọc phả ghi chép đầy đủ công trạng của anh em Tản Viên Sơn Thánh là Cao Sơn Đại Vương - Quý Minh Đại Vương. Việc thờ tự thần được ghi về thể lệ thờ cúng và các ngày tuần tiết được ghi chép đầy đủ, rõ ràng và lưu lại hậu thế để phụng thờ.

Trải qua 20 năm, với nguồn kinh phí và vật liệu xây dựng thời điểm đó còn hạn chế nên đến đầu năm 2025 này đình Đại Đán đã xuống cấp khá nghiêm trọng, toàn bộ gỗ của mái đình bị mối mọt làm hỏng, đầu đao và một số vị trí mái ngói bị cơn bão Yagi năm 2024 bị vỡ, hỏng và nhiều hạng mục khác bị xuống cấp theo thời gian.

Cũng trong năm 2025, được sự khích lệ, động viên của các vị lãnh đạo phường Đại Yên trước đây cũng như phường Tuần Châu sau sáp nhập, cùng với sự đồng thuận, chung sức, đồng lòng của Nhân dân khu phố Đại Đán, sự giúp đỡ, ủng hộ của các doanh nghiệp, các gia đình, con em người Đại Đán hiện đang sinh sống trong tỉnh Quảng Ninh, đình Đại Đán đã được tu bổ nhiều hạng mục, trong đó toàn bộ phần mái đình đảm bảo chắc chắn, bền vững; các chân cột được sửa chữa đảm bảo mỹ quan… Sau khi hoàn thành công tác tu bổ vào cuối tháng 10 âm lịch vừa qua, ngôi đình đã lấy lại được dáng vẻ uy nghiêm, đúng theo thiết kế Đình làng truyền thống khu vực Bắc bộ. Điều đó, vừa thể hiện tấm lòng tri ân của Nhân dân trong và khu Đại Đán đối với công lao mở đất, lập làng của các thế hệ tiền nhân cũng như nhớ ơn đến Thành hoàng làng đã che chở, độ trì cho nhân dân trong hàng trăm năm qua; đồng thời cũng thể hiện rõ nét tinh thần Đại đoàn kết của các tầng lớp nhân dân, đúng như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời: “Dễ vạn lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

Với sự thành tâm của các tầng lớp nhân dân trong và ngoài khu phố Đại Đán, Ban quản lý di tích phường Tuần Châu, Ban tổ chức lễ hội đình Đại Đán long trọng tổ chức Lễ Đại kỳ phúc đình làng Đại Đán năm 2025, việc làm đó nhằm thể hiện lòng biết ơn và sự cung kính của nhân dân phường Tuần Châu nói chung cũng như nhân dân khu Đại Đán nói chung đối với Thành hoàng làng. Kính mong Thành Hoàng làng che chở, bảo hộ cho Quốc thái, Dân an, cho mọi người, mọi nhà trong và ngoài khu Đại Đán được an khang, thịnh vượng.