Nâng hạng thị trường từng được xem là một trong những trợ lực hỗ trợ VN-Index. Kỳ vọng này đã khiến VN-Index có chuỗi ngày đi lên ấn tượng. Tuy nhiên, khi thị trường chính thức được nâng hạng, điều ngược lại đã diễn ra. VN-Index liên tục sụt giảm mạnh đi kèm với động thái bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài.

Cụ thể, từ ngày 21/9/2026, Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên (Frontier) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging). Trong phiên lịch sử này, VN-Index giảm gần 16 điểm và mất mốc 1.800 điểm. Tiếp sau đó, thị trường ghi nhận xu hướng giảm chiếm ưu thế.

Đóng cửa phiên 2/10, VN-Index dừng ở mức 1.731,71 điểm, giảm 77,95 điểm, tương đương 4,29% so với ngày 18/9 – phiên ngay trước khi thị trường được nâng hạng. Vốn hóa thị trường sàn HoSE “bốc hơi” 365.470 tỷ đồng (tương đương 14 tỷ USD).

Trái với kỳ vọng về một dòng tiền ngoại mạnh hơn sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng, diễn biến giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trong những phiên đầu tiên lại cho thấy điều ngược lại.

Trước ngày nâng hạng, khối ngoại còn mua ròng khá mạnh. Riêng phiên 18/9, phiên giao dịch cuối cùng trước thời điểm chính thức nâng hạng, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng khoảng 1.262 tỷ đồng trên HoSE. Tính cả tuần từ 14-18/9, khối ngoại mua ròng khoảng 2.679 tỷ đồng.

Sau khi nâng hạng thị trường, VN-Index giảm sâu và được dự báo có thể chạm mốc 1.700 điểm.

Thế nhưng ngay trong tuần đầu tiên sau khi thị trường được nâng hạng, dòng tiền này đảo chiều. Từ ngày 21-25/9, khối ngoại bán ròng khoảng 2.868 tỷ đồng trên HoSE. Sang tuần tiếp theo, từ 28/9 đến 2/10, hoạt động bán ròng tiếp tục diễn ra, đưa tổng giá trị bán ròng trong hai tuần sau nâng hạng lên khoảng 4.528 tỷ đồng.

Báo cáo chiến lược tuần của Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam cũng ghi nhận áp lực bán ròng từ khối ngoại là một trong những yếu tố khiến thị trường suy yếu.

Như vậy, ít nhất trong những tuần đầu tiên sau nâng hạng, câu chuyện không phải là dòng vốn ngoại lập tức ồ ạt chảy vào thị trường. Ngược lại, khối ngoại đang tạm thời tạo thêm áp lực lên chỉ số khi liên tục bán ròng.

Trong báo cáo chiến lược ngày 5/10, Mirae Asset cho rằng VN-Index đang giao dịch ở mức P/E thấp hơn khoảng 26% so với ngưỡng trung bình dài hạn. Tuy nhiên, điều này chưa đủ để giúp thị trường thoát khỏi áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn.

Theo Mirae Asset, VN-Index có thể kiểm định lực cầu tại vùng hỗ trợ quanh 1.700 điểm. Đây là vùng đáng chú ý bởi nếu lực cầu xuất hiện đủ mạnh, thị trường có thể tìm được điểm cân bằng sau nhịp giảm vừa qua. Ngược lại, việc xuyên thủng vùng hỗ trợ này sẽ khiến rủi ro điều chỉnh sâu hơn trở nên đáng lưu ý.

Đáng chú ý, báo cáo cho rằng triển vọng kết quả kinh doanh quý III và kỳ vọng dòng vốn ngoại cải thiện nhờ việc nâng hạng FTSE vẫn có thể trở thành những yếu tố hỗ trợ thị trường. Tuy nhiên, trước mắt, nhà đầu tư vẫn phải đối mặt với áp lực bán ròng của khối ngoại, đồng USD mạnh lên và tâm lý thận trọng.

Với VN-Index hiện ở 1.737,71 điểm, vùng 1.700 điểm chỉ còn cách khoảng 38 điểm, tương đương 2,2%. Điều đó có nghĩa, nếu đà giảm hiện tại tiếp diễn, mốc 1.700 điểm không còn là một kịch bản quá xa.

Sau màn “nâng hạng” được kỳ vọng sẽ mở ra cánh cửa đón dòng vốn ngoại, thị trường vì thế đang đứng trước một nghịch lý khá rõ: được nâng hạng nhưng khối ngoại vẫn bán ròng, còn VN-Index lại tiến gần vùng hỗ trợ 1.700 điểm. Điều nhà đầu tư chờ đợi lúc này không chỉ là danh xưng thị trường mới nổi, mà là thời điểm dòng tiền thực sự quay trở lại.

Ông Nguyễn Hưng, một nhà đầu tư chứng khoán lâu năm cũng có cùng quan điểm với Mirae Asset. Theo anh Hưng, khả năng VN-Index quay trở về mốc 1.700 điểm là rất cao. Nguyên nhân anh Hưng đưa ra chính là lãi suất chưa hạ nhiệt, giá xăng chạm mốc 28.000 đồng/lít có thể gây áp lực lên lạm phát.

“Nỗi lo lãi suất với nhà đầu tư vẫn chưa hết. Hiện tại, Cục Dự trữ liên bang Mỹ - Fed vẫn hứa hẹn tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 12 sẽ là yếu tố tác động đến cả lãi suất lẫn lạm phát. Vì vậy, nhà đầu tư chứng khoán vẫn còn nhiều điều để lo lắng”, Anh Hưng nhận định.