Thông thường, khoảng cách thời gian giữa ngày ban hành và thời điểm có hiệu lực của một đạo luật dễ tạo ra "độ trễ chính sách" do phải chờ đợi hệ thống văn bản hướng dẫn dưới luật. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ thực tiễn, sự tham gia của nguồn lực xã hội hóa đã rút ngắn đáng kể độ trễ này. Điển hình là chương trình phối hợp giữa Bộ Nội vụ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Tập đoàn Vingroup (thông qua Quỹ Thiện Tâm): Tính đến đầu tháng 9/2026, chương trình đã hoàn thành trao hỗ trợ cho 1.413 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên phạm vi toàn quốc với tổng kinh phí hơn 1.044 tỷ đồng, áp dụng định mức chuẩn hóa phổ biến 700 triệu đồng/Mẹ. 

1. Chuẩn hóa mức sống "trung bình khá": Cụ thể hóa mục tiêu Điều 6 bằng định mức 700 triệu đồng

Điểm sửa đổi mang tính bước ngoặt tại khoản 2 Điều 6 của Pháp lệnh 05/2026 là việc nâng mục tiêu bảo đảm mức sống của người có công từ “bằng hoặc cao hơn mức trung bình” lên thành “từ mức trung bình khá trở lên so với mức sống của cộng đồng dân cư nơi cư trú”. 

Chuyển đổi tiêu chí đánh giá từ "mức hưởng" sang "mức sống" đặt ra bài toán lớn về nguồn lực. Trong bối cảnh mức chuẩn trợ cấp ưu đãi theo quy định của Chính phủ là 3.012.000 đồng/tháng (Nghị định 321/2026/NĐ-CP), ngân sách nhà nước cần lộ trình cân đối từng giai đoạn. Việc Quỹ Thiện Tâm xác lập định mức hỗ trợ 700 triệu đồng/suất cho 1.413 Mẹ Việt Nam Anh hùng trên toàn quốc chính là một giải pháp tài chính vượt trội: Giá trị hỗ trợ này tạo ra nguồn tích lũy dài hạn, giải quyết căn bản cả nhu cầu cải thiện không gian sinh hoạt lẫn dự phòng chi phí y tế, đưa mức sống thực tế của các Mẹ đạt ngay chuẩn "trung bình khá trở lên" theo đúng tinh thần lập pháp của Điều 6. 

Toàn cảnh Hội thảo khoa học “Đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vào cuộc sống” do Viện Nghiên cứu Pháp luật và Chính sách Doanh nghiệp phối hợp Báo Cựu chiến binh Việt Nam tổ chức ngày 26/8/2026 tại Hà Nội.

Trung tướng Khuất Việt Dũng – Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam – phát biểu tham luận, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “quản lý đối tượng” sang “phục vụ người thụ hưởng”.

2. Tư duy "phục vụ người thụ hưởng": Khơi thông cơ chế giữa nhà ở và sổ tiết kiệm

Yêu cầu chuyển đổi phương thức phục vụ mà Trung tướng Khuất Việt Dũng đặt ra đã chỉ trúng bất cập của các gói hỗ trợ truyền thống. Theo quy định tài chính công, mục chi hỗ trợ nhà ở thường gắn chặt với thủ tục thanh quyết toán khối lượng xây dựng, nghiệm thu gạch ngói. Trong khi đó, phần lớn các Mẹ Việt Nam Anh hùng hiện đều đã ở độ tuổi ngoài 90, việc phá dỡ xây mới dễ gây xáo trộn nếp sống và ảnh hưởng sức khỏe. Nhu cầu cấp thiết hơn của người già tuổi xế chiều là chế độ dinh dưỡng, thuốc men chuyên sâu và dịch vụ điều dưỡng tại chỗ. 

Giải pháp của chương trình đã thể hiện rõ tư duy "lấy người thụ hưởng làm trung tâm": Đối với các gia đình đã có nơi ở kiên cố, toàn bộ gói tài trợ 700 triệu đồng được quy đổi linh hoạt thành sổ tiết kiệm trao tận tay.

Về bản chất pháp lý, việc sử dụng nguồn lực xã hội hóa cho phép quy trình giải ngân linh hoạt theo nguyện vọng thực tế của đối tượng mà không vi phạm các rào cản hành chính. Cuốn sổ tiết kiệm đứng tên Mẹ trở thành một "quỹ bảo trợ y tế đặc biệt", trao quyền chủ động cho người thân chăm sóc. Đây chính là cách làm mẫu mực nhằm bảo đảm "sự chăm lo đến mức thiết thực nhất" như lãnh đạo Hội Cựu chiến binh Việt Nam đã định hướng. 

Đại diện Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingroup phối hợp cùng chính quyền địa phương trao sổ tiết kiệm 700 triệu đồng tận tay Mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Hà Tĩnh.

3. Hiện thực hóa quy định xã hội hóa: Doanh nghiệp đồng hành cùng thể chế

Pháp lệnh số 05/2026/UBTVQH16 đã chính thức bổ sung điểm d vào sau điểm c khoản 3 Điều 51: “Đẩy mạnh phong trào 'Đền ơn đáp nghĩa', huy động nguồn lực trong xã hội để giúp đỡ gia đình người có công với cách mạng”. Đây là cơ sở pháp lý trực tiếp khẳng định vai trò đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp trong chính sách an sinh. 

Mô hình phối hợp ba bên giữa Bộ Nội vụ và chính quyền địa phương xác định đúng đối tượng, Mặt trận Tổ quốc và Hội Cựu chiến binh tham gia rà soát, giám sát, cùng Doanh nghiệp bảo đảm nguồn lực tài chính đã tạo nên tốc độ giải ngân kỷ lục trước thềm ngày lễ lớn của đất nước. 

Đại diện Quỹ Thiện Tâm trao tặng cuốn sổ tiết kiệm 700 triệu đồng đến tận nhà Mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Vĩnh Long.

Cùng với cam kết tài trợ trang thiết bị giám định ADN hiện đại phục vụ “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, chiến dịch trao tặng 1.413 sổ tiết kiệm của Vingroup không dừng lại ở một đợt an sinh đơn lẻ. Đó là minh chứng sống động khẳng định: Khi doanh nghiệp nội địa có đủ tiềm lực và cái tâm phụng sự, họ hoàn toàn có thể trở thành chủ thể kiến tạo tiên phong, đưa những giá trị tiến bộ của thể chế vượt trước thời gian để phục vụ nhân dân, biến đạo lý “Đền ơn đáp nghĩa” thành hơi ấm hiện hữu trong từng ngày sống của những người Mẹ đã cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.