Bộ Y tế đề xuất với phương án nới lỏng chính sách sinh con

Bộ Tư pháp đang chuẩn bị tổ chức cuộc họp với đại diện các bộ ngành liên quan để tư vấn, thẩm định dự thảo luật Dân số của Bộ Y tế để thay thế Pháp lệnh dân số đã bộc lộ nhiều hạn chế trong suốt 13 năm qua.

Đáng chú ý, tại Điều 11 của dự thảo luật Dân số quy định điều chỉnh mức sinh. Trong đó phương án 1 là các cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định một cách có trách nhiệm về thời gian sinh con, khoảng cách sinh và số con. Nhà nước khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân chỉ sinh đến 2 con, quy định chính sách, biện pháp trong từng giai đoạn, từng vùng, tỉnh, thành phố để duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý trong phạm vi cả nước, giảm sinh ở những tỉnh, thành phố có mức sinh cao; duy trì kết quả đạt được ở những tỉnh, thành phố đạt mức sinh thay thế; khuyến khích mỗi cặp vợ chồng sinh đủ 2 con ở những nơi có mức sinh thấp. Phương án 2 là tiếp tục quy định như hiện hành, chỉ sinh 1 hoặc 2 con, trừ trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định.

Với phương án 1, Bộ Y tế cho rằng có ưu điểm là tôn trọng, bảo đảm quyền con người; phù hợp với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên liên quan đến công tác dân số. Đề xuất này cũng phù hợp với thực tế hiện nay khi chúng ta đã thành công trong việc duy trì mức sinh thay thế liên tục 10 năm qua. Từ năm 2006 đến nay, tổng tỉ suất sinh của Việt Nam luôn dưới mức sinh thay thế, trung bình dưới 2,1 con/bà mẹ.

Cũng theo Bộ Y tế, thời gian tới mức sinh có khả năng biến động khó lường. Vì thế, không khuyến khích, vận động sinh đông con, nhưng cũng không khuyến khích vận động các gia đình sinh 1 con hoặc không sinh con. Mục tiêu là duy trì mức sinh thay thế và điều tiết mức sinh hợp lý để bảo đảm quy mô dân số nước ta không quá 98 triệu người vào năm 2020, tiến tới ổn định quy mô dân số ở mức 115 triệu đến 120 triệu người từ giữa thế kỷ 21.

Cùng quan điểm này, một số chuyên gia cho rằng, nếu không sớm nới lỏng chính sách về sinh con, mức sinh sẽ ngày càng thấp. Nếu thấp hơn mức sinh thay thế, nguy cơ Việt Nam sẽ đối mặt với tỷ lệ 4-2-1 giống Trung Quốc (tức là cứ 4 người (gồm ông, bà nội, ngoại) thì chỉ có 2 con và 1 cháu; tức tỷ lệ già hóa dân số ở mức cao, ảnh hưởng đến kinh tế- xã hội.