*Chuyện Thứ nhất: Bị khởi tố hình sự chỉ vì chậm đăng ký kinh doanh... 5 ngày. Diễn tiến vụ việc được tóm tắt như sau: ông Nguyễn Văn Tấn (SN 1966, ngụ quận Bình Tân - TPHCM) khai trương quán cà phê Xin chào ở KP3, thị trấn Tân Túc (huyện Bình Chánh - TPHCM) vào ngày 8/8/2015 để bán cà phê, ăn sáng, ăn trưa.

Ngày 13/8, 2 cán bộ công an huyện Bình Chánh đến kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính với lỗi “kinh doanh nhưng không có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh”.

Ngay ngày hôm sau, ông Tấn đã nộp hồ sơ đăng ký kinh doanh tại UBND huyện theo hình thức hộ kinh doanh cá thể.

Chiều 23/4 quán lại tiếp tục hoạt động trở lại (Ảnh: Internet)

Đến ngày 18/8, công an huyện ra quyết định xử lý vi phạm hành chính. Ngoài lỗi trên, ông Tấn còn bị phạt thêm 4 lỗi khác là không thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho đối tượng thuộc diện phải khám sức khỏe định kỳ; không có giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm... Tổng tiền phạt là 17 triệu đồng.

Chỉ 1 ngày sau (19/8), ông Tấn được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

Ngày 10/9/2015, quán cà phê của ông Tấn lại bị kiểm tra; bị lập biên bản các lỗi như kinh doanh sai địa điểm, sử dụng nước không đạt quy chuẩn kỹ thuật để chế biến thực phẩm, sử dụng khu vực chế biến có côn trùng gây hại; thải nước thải chưa qua xử lý vào môi trường.

Ngày 25/9/2015, ông Tấn nhận quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can về tội “kinh doanh trái phép”, được lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú để phục vụ việc điều tra.

Ngày 25/1/2016, VKSND huyện Bình Chánh ra cáo trạng truy tố và chuyển hồ sơ sang TAND cùng cấp, lịch xét xử dự kiến đã được lên là ngày 28/4/2016. Trước tình cảnh này, gia đình ông Tấn làm đơn kêu cứu. Báo chí vào cuộc.

Trả lời báo chí, lãnh đạo Công an huyện Bình Chánh và VKSND cùng cấp đều khẳng định đã làm đúng pháp luật.

Sáng 21/4, Công an TPHCM đã tổ chức họp báo và Thiếu tướng Phan Anh Minh, Phó giám đốc Công an TPHCM vẫn khẳng định với báo chí là Công an huyện Bình Chánh khởi tố vụ án là có cơ sở.

Đến sáng ngày 23/4, Viện trưởng VKSND Tối cao Lê Minh Trí đã chủ trì cuộc họp nóng với lãnh đạo VKSND Tối cao, thủ trưởng đơn vị thuộc VKSND Tối cao, lãnh đạo VKSND TPHCM và VKSND huyện Bình Chánh (TPHCM) về sự việc khởi tố chủ quán cà phê Xin chào.

Sau khi nghe lãnh đạo VKSND TPHCM và lãnh đạo VKSND huyện Bình Chánh báo cáo toàn bộ nội dung, quá trình giải quyết vụ án ông Nguyễn Văn Tấn, ông Lê Minh Trí kết luận: Hành vi của ông Tấn không phạm tội Kinh doanh trái phép theo quy định tại Điều 159 Bộ luật hình sự.

Sau đó, Viện trưởng VKSND Tối cao yêu cầu Viện trưởng VKSND TPHCM chỉ đạo Viện trưởng VKSND huyện Bình Chánh ra ngay quyết định đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can đối với ông Nguyễn Văn Tấn theo quy định tại khoản 2 Điều 107, khoản 1 Điều 169 Bộ luật Tố tụng hình sự. Cơ quan truy tố oan sai với ông Tấn phải tiến hành công khai xin lỗi và bồi thường thiệt hại (nếu có) cho ông chủ quán cà phê Xin chào theo quy định của pháp luật.

*Chuyện thứ hai: “Đuổi khách” để thu thuế

Đây đúng là kiểu thu thuế “độc nhất, vô nhị” chỉ có ở Hà Tĩnh. Sự việc xảy ra như sau: Khoảng 7h ngày 27/9/2016, 5 cán bộ thuộc đội thuế phường Bắc Hà (Chi cục Thuế TP. Hà Tĩnh) đến truy thu thuế tại quán bún bò của chị Lý trên đường Nguyễn Huy Tự (phường Nam Hà, TP. Hà Tĩnh) vì từ tháng 7 không nộp thuế. Chủ quán trình bày đang làm đơn đề nghị chính quyền xem xét miễn thuế vì trước kia mỗi tháng đóng một triệu đồng nhưng nay tăng lên 4 triệu.

Đội trưởng Đội thuế phường Bắc Hà Trần Mạnh Hùng yêu cầu chị Lý nộp đủ 12 triệu tiền thuế cho 3 tháng, nếu không sẽ không cho khách vào quán ăn. Một số cán bộ thuế sau đó đứng trước quán, yêu cầu "khách đi nơi khác". Đến hơn 10h, 5 người này rút đi, chị Lý đã vay 8 triệu đồng để nộp thuế tháng 7 và 8.

Giải thích việc tăng thuế, Chi cục Thuế Hà Tĩnh cho hay vừa tổ chức rà soát nâng mức thuế cho phù hợp với thực tiễn sản xuất kinh doanh, trong đó có hộ của chị Lý. Cho rằng có căn cứ chứng minh quán của chị Lý doanh thu tăng trên 50%, doanh thu hộ kinh doanh tự kê khai là 108 triệu đồng/tháng, Đội thuế phường đã điều chỉnh tiền thuế từ 1 lên 4 triệu đồng/tháng.

Ảnh: Cán bộ thuế chờ chủ quán nộp đủ thuế (Ảnh: Internet)

Trả lời báo chí ông Đinh Nho Hậu, Cục trưởng Thuế Hà Tĩnh cho biết, việc cán bộ "đi truy thu thuế là hoạt động bình thường" song cách làm trên "không được thiện cảm lắm". Cán bộ thuế không nên đi truy thu vào buổi sáng lúc quán đông khách mà cần chọn buổi chiều hoặc lúc ít khách. Về việc này Cục Thuế Hà Tĩnh đã chỉ đạo Chi cục Thuế Hà Tĩnh rút kinh nghiệm. Cơ quan thuế Hà Tĩnh cũng sẽ kiểm điểm ông Trần Mạnh Hùng (Đội trưởng Đội Thuế phường) và các cán bộ liên quan do thu nợ thuế "thiếu tế nhị". Việc này bị cho là làm ảnh hưởng hình ảnh cơ quan thuế và cán bộ thuế.

* Chuyện thứ ba: “Khởi tố” vì chủ nhân “thích” phạt hình sự

Năm 2010, sau khi xuất ngũ, Dương Trọng Tiến đi học sửa chữa điện thoại làm kế mưu sinh, lo cho vợ con và cha mẹ già. Do không có vốn mở tiệm, đặt quầy nên Tiến chỉ sửa chữa tại nhà, trên đường Lê Hồng Phong, Quận 10 – TPHCM.

Ngày 30/6, anh Tiến trở lại Công an Quận 10 và được ông Khánh đưa cho xem quyết định khởi tố bị can. Tuy nhiên, phần tội danh bị khởi tố lại ghi “có hành vi mua bán ngoại tệ không có giấy phép kinh doanh”. Thấy văn bản này không đúng, anh Tiến không chấp nhận mà dùng điện thoại chụp lại, rồi ra về.

Sau khi báo chí đăng tải về vụ việc này, ngày 11/8, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu UBND TP.HCM khẩn trương kiểm tra, làm rõ sự việc báo nêu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30/8/2016. Nhưng chưa cần đến thời điểm nêu trên, lãnh đạo Công an Quận 10 đã xử lý tạm đình chỉ đối với ông Khánh để chờ xử lý.