Hội nghị Trung ương lần thứ 2 – Khóa XIV. Ảnh: Hiền Hòa 

Khi hiệu quả công vụ được đo bằng "Thước thép KPI"

Với Quy định số 227-QĐ/TW ngày 19/10/2026 của Bộ Chính trị về kiểm điểm và đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị và trong toàn Đảng, công tác đánh giá cán bộ đã và đang có những chuyển biến rất sát sao. Bởi lâu nay, việc đánh giá cán bộ thường rơi vào vòng luẩn quẩn của những bản kiểm điểm cuối năm chung chung: "Phẩm chất tốt, lập trường vững vàng, hoàn thành nhiệm vụ". Đa phần không có số liệu chứng minh, không có sản phẩm đối chiếu, không có dữ liệu minh họa dẫn đến tình trạng "cán bộ giỏi cũng như cán bộ làng nhàng", người làm nhiều và kẻ ngồi chơi cuối năm đều đạt danh hiệu thi đua.

Bước sang năm 2026, tại nhiều địa phương đầu tàu và các bộ, ngành, bức tranh cải cách hành chính đang từng ngày tươi sáng nhờ cuộc cách mạng chuyển đổi số, lượng hóa bằng Chỉ số đánh giá thực hiện công việc (KPI) và Chỉ số Mục tiêu và Kết quả then chốt (OKR). Năng lực, năng suất làm việc của công chức, viên chức được tính toán gắn liền với hệ thống văn bản điều hành, tiến độ giải quyết hồ sơ, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, hay tiến độ giải phóng mặt bằng… Cán bộ có làm thật, làm ra sản phẩm hay không, hệ thống dữ liệu số đều ghi nhận rõ ràng. Người dân theo dõi tiến độ giải quyết thủ tục một cách trực quan hơn qua các ứng dụng công nghệ. Tình trạng “va chạm” giữa người dân và đội ngũ cán bộ hành chính nhà nước đã giảm đi đáng kể. Ngay từ những tháng đầu năm 2026, Thủ đô Hà Nội đã ghi nhận một diện mạo mới đầy khí thế với việc triển khai hàng loạt dự án: mở đường, hạ giải công trình, chỉnh trang đô thị và quy hoạch lại các khu dân cư. Cùng với Hà Nội, các địa phương cũng “thần tốc” triển khai các dự án đường cao tốc, đại công trình phục vụ nhiệm vụ quốc gia. Có những lúc, công nhân các công trường làm việc liên tục 3 ca/ngày. Rõ ràng, cả đất nước đang chuyển động rất sinh động từng ngày, từng giờ. Điều này nhờ sự đồng thuận cao độ từ phía Nhân dân cùng tinh thần làm việc kỷ cương, chuyên nghiệp và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Có thể nói tiến độ các công trình đã bứt phá ngoạn mục, nhanh gấp 5 đến 10 lần so với giai đoạn trước. Không còn tình trạng người dân, doanh nghiệp khổ sở quy hoạch treo, hay những con đường 10 năm chưa xong. Tốc độ các quyết sách trong vài tháng có thể bằng cả nhiệm kỳ những giai đoạn trước đó.

Đường vành đai 2 Đê La Thành (TP Hà Nội) đã đổi thay ngoạn mục chỉ trong năm đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng. Ảnh: Tuấn Hữu

Thiết lập trật tự mới

Nếu KPI là công cụ đo lường mang tính kỹ thuật, thì cơ chế "Có vào, có ra, có lên, có xuống" chính là thanh bảo kiếm về mặt thể chế để giải quyết triệt để vấn đề mà dư luận bức xúc bấy lâu: Tình trạng "ghế nóng mà người lạnh", cán bộ ngồi ì, ôm ghế nhưng không chịu làm gì vì sợ sai, sợ mất vị trí.

Dưới tinh thần chỉ đạo sát sao của Trung ương (đặc biệt gắn với các quy định mới về kiểm điểm, đánh giá cán bộ trong năm 2026 như Quy định số 227-QĐ/TW), nguyên tắc này được định hình rất rõ. Cán bộ được đưa vào cấp ủy, tổ chức, vị trí lãnh đạo, quản lý; nhưng đồng thời, nếu không đáp ứng yêu cầu, trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm hoặc không hoàn thành chỉ tiêu KPI được giao, kiên quyết cho ra, thay thế kịp thời. Chiếc ghế công vụ không còn là "vùng an toàn vĩnh viễn". Không còn chuyện "đến hẹn lại hẹn" hay thâm niên là ưu tiên số một. Người thực sự năng động, không vụ lợi, có tư duy đột phá, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sẽ được đề bạt, cất nhắc ("có lên"). Ngược lại, những cá nhân suy giảm uy tín, né tránh công việc, năng lực chưa ngang tầm sẽ được điều chuyển xuống vị trí thấp hơn hoặc bố trí công việc khác ("có xuống").

Sự dịch chuyển này tạo ra một vòng tuần hoàn lành mạnh: Đưa quyền lực trở về đúng bản chất của nó – chức vụ là trách nhiệm, là gánh nặng phụng sự, tuyệt đối không phải là đặc quyền hay “nơi trú ẩn an toàn”. Điều này được thể hiện ngay trong tháng 9/2026, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã công bố và trao các quyết định điều động, phân công, chỉ định đối với 12 cán bộ chủ chốt giữ các chức vụ mới tại các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương. Rõ ràng chỉ trong vòng 01 tháng, có đến 12 quyết định điều động, phân công đã thể hiện sự nhanh nhạy, quyết liệt trong công tác cán bộ của Đảng, Nhà nước nhằm kiện toàn bộ máy sau Đại hội Đảng các cấp. Sự thay đổi có thể diễn ra theo tháng, mà không diễn ra theo năm như những giai đoạn về trước. Tất cả để giúp công tác cán bộ “không bị sai sót lâu dài”, “sai đâu, sửa ngay ở đó”, “chưa phù hợp chỗ nào, thay ngay ở đó”.

Thách thức trong khâu thực thi và kỳ vọng đổi mới

Dưới góc độ phản biện xã hội, việc đưa KPI và OKR vào đời sống chính trị năm 2026 là một bước đột phá dũng cảm, nhưng để nó thực sự đi vào cuộc sống, đòi hỏi phải giải quyết ba bài toán cốt lõi:

Thứ nhất, chuẩn hóa vị trí việc làm: KPI chỉ thực sự chính xác khi bộ máy xây dựng được hệ thống vị trí việc làm khoa học, phân định rõ ràng ranh giới trách nhiệm cá nhân trong các công việc có tính liên ngành. Tránh tình trạng "khoán việc cho người làm nhiều, bỏ sót người né tránh".

Thứ hai, bảo vệ người dám làm: Song song với cơ chế "có xuống" đối với người yếu kém, phải có hành lang pháp lý bảo vệ vững chắc cho những cán bộ dám đột phá vì lợi ích chung, tránh tình trạng cán bộ sợ sai lại càng co cụm hơn trước những chỉ số đo lường cứng nhắc.

Thứ ba, đo lường bằng sự hài lòng của Nhân dân: Thước đo cuối cùng của mọi chỉ số KPI trong hệ thống công quyền không chỉ là những con số báo cáo trên giấy, mà phải là thái độ phục vụ và mức độ hài lòng thực tế của người dân, doanh nghiệp.

Ngày 19/10/2026 vừa qua, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn số 07-HD/BTCTW về rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế trong hệ thống chính trị. Đây là bước đi quyết liệt trong việc áp dụng “thước thép” KPI vào đo lường công việc của cán bộ, công chức, viên chức. Điều này càng thể hiện năm 2026 đang phát đi một thông điệp đanh thép: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc không có chỗ cho sự vô cảm và sức ì. Khi "thước thép KPI" kết hợp cùng kỷ luật "có vào, có ra, có lên, có xuống", chiếc khiên che đậy sự trì trệ sẽ bị phá vỡ, mở đường cho một đội ngũ cán bộ thực tâm, thực lực và dám kiến tạo tương lai.