Những năm gần đây, sau nhiều vụ hỏa hoạn gây hậu quả nghiêm trọng tại các khu dân cư và nhà cho thuê trọ, công tác phòng cháy chữa cháy ngày càng được người dân quan tâm. Tại nhiều cơ sở kinh doanh, nhà trọ và hộ gia đình, việc trang bị bình chữa cháy đã trở nên phổ biến nhằm chủ động xử lý đám cháy ngay từ khi mới phát sinh.
Tuy nhiên, những vụ án sản xuất, buôn bán bình chữa cháy giả quy mô lớn được cơ quan công an phát hiện trong thời gian qua đang đặt ra vấn đề về chất lượng thực tế của các thiết bị này. Đáng lo ngại hơn, ngay cả những sản phẩm có tem kiểm định và đầy đủ giấy tờ vẫn có thể không bảo đảm chất lượng, khiến người mua khó nhận biết được nguy cơ.
Cuối tháng 10, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã hoàn tất cáo trạng truy tố 9 bị can trong vụ án sản xuất, buôn bán hơn 1,2 triệu bình chữa cháy giả nhãn hiệu Dragon. Theo kết quả điều tra, hai doanh nghiệp Vietlink và An Phú đã sản xuất, tiêu thụ tổng cộng 1.276.443 bình bột chữa cháy giả, thu về hơn 460 tỷ đồng.
Vụ án được phát hiện từ đơn tố giác của một người dân tại Hà Nội sau khi mua 180 bình chữa cháy nhưng khi sử dụng lại không thể dập tắt đám cháy. Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự Bộ Công an cho thấy các mẫu bình Dragon được kiểm tra không có hai thành phần chất chữa cháy quan trọng như thông tin ghi trên bao bì.
Đáng chú ý, theo cáo trạng, mặc dù không bảo đảm chất lượng, những sản phẩm này vẫn được cấp chứng nhận kiểm định đạt yêu cầu. Để hợp thức hóa kết quả kiểm định, người điều hành doanh nghiệp sản xuất bị cáo buộc đã chi hơn 17 tỷ đồng tiền hối lộ cho những người liên quan tại đơn vị kiểm định. Việc lấy mẫu, kiểm tra được thực hiện không đúng quy trình, qua đó tạo điều kiện để số lượng lớn bình chữa cháy giả được đưa ra thị trường.
Trước đó, tháng 10/2025, Công an tỉnh Phú Thọ cũng đã khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán bình chữa cháy giả liên quan đến Công ty TNHH PCCC Tomoken Việt Nam. Theo kết quả điều tra ban đầu, từ năm 2023, doanh nghiệp này đã bán ra thị trường hơn 2,2 triệu bình chữa cháy các loại, trong đó khoảng 1,64 triệu bình bột chữa cháy sử dụng hỗn hợp nguyên liệu tự phối trộn, không đạt chất lượng, với doanh thu hơn 527 tỷ đồng. Kết quả giám định xác định các mẫu bình loại 6kg và 8kg được kiểm tra không có khả năng dập tắt đám cháy loại B theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Sau khi vụ việc bị phát hiện, nhiều người dân đã kiểm tra lại các thiết bị PCCC đang sử dụng tại gia đình và chung cư. Thực tế ghi nhận tại một chung cư ở Hà Nội vào cuối tháng 10/2025 cho thấy, những bình chữa cháy nhãn hiệu Tomoken được trang bị tại đây có đầy đủ tem kiểm định, mã QR truy xuất thông tin, giấy chứng nhận kiểm định và hồ sơ bàn giao. Tuy nhiên, cư dân vẫn chưa thể xác định các bình đang sử dụng có thuộc lô hàng bị phát hiện vi phạm hay không.
Hai vụ án liên quan đến những thương hiệu bình chữa cháy từng được phân phối rộng rãi trên thị trường khiến nhiều người đặt câu hỏi về khả năng kiểm soát chất lượng thiết bị PCCC. Bởi với người mua thông thường, tem kiểm định và giấy chứng nhận chất lượng vốn là những căn cứ quan trọng để lựa chọn sản phẩm, trong khi thành phần bột chữa cháy bên trong gần như không thể kiểm tra bằng mắt thường.
Thông tin về những vụ bình chữa cháy giả khiến không ít người dân lo ngại, đặc biệt là các chủ cơ sở kinh doanh nhà cho thuê trọ. Với đặc thù có nhiều người sinh sống trong cùng một tòa nhà, việc bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy luôn là vấn đề được những chủ cơ sở này quan tâm. Tuy nhiên, việc lựa chọn thiết bị PCCC có chất lượng lại không hề đơn giản.
Là chủ một cơ sở cho thuê trọ trên phố Chùa Láng (Hà Nội), anh H. cho biết gia đình đã sửa sang lại ngôi nhà để phục vụ nhu cầu thuê trọ của sinh viên từ nhiều năm nay. Hiện tòa nhà có gần 20 phòng cho thuê, với số lượng người sinh sống tương đối lớn. Để chủ động phòng ngừa hỏa hoạn, anh đã bố trí các bình chữa cháy tại chiếu nghỉ cầu thang của từng tầng, đồng thời trang bị thêm thiết bị chữa cháy tại khu vực để xe ở tầng 1.
Theo anh H., ngoài những bình chữa cháy thông thường, khu vực tầng 1 còn được trang bị quả cầu chữa cháy tự động. Đây là loại thiết bị có dạng hình cầu, được thiết kế để tự kích hoạt và phát tán bột chữa cháy khi tiếp xúc với ngọn lửa. Anh H. lựa chọn trang bị thêm loại thiết bị này bởi khu vực tầng 1 là nơi tập trung nhiều xe máy của người thuê trọ.
Mặc dù đã chủ động trang bị các phương tiện phòng cháy chữa cháy, anh H. thừa nhận bản thân cảm thấy hoang mang khi biết thông tin hàng triệu bình chữa cháy giả được bán ra thị trường, đặc biệt là vụ việc những sản phẩm không đạt chất lượng vẫn có thể vượt qua khâu kiểm định.
"Trước đây, khi mua bình chữa cháy, tôi chủ yếu kiểm tra xem sản phẩm có tem kiểm định, nguồn gốc và nhãn mác đầy đủ hay không. Nhưng qua những vụ việc vừa rồi mới thấy, kể cả bình có tem kiểm định cũng chưa chắc đã bảo đảm chất lượng. Người mua bình thường như chúng tôi thực sự rất khó biết được bên trong bình có đúng chất chữa cháy hay không", anh H. chia sẻ.
Theo chủ cơ sở này, điều khiến anh lo lắng nhất là các thiết bị chữa cháy chỉ được sử dụng trong những tình huống khẩn cấp. Khi chưa xảy ra hỏa hoạn, người sử dụng gần như không có điều kiện kiểm chứng khả năng dập lửa thực tế của sản phẩm. Trong khi đó, nếu thiết bị không hoạt động đúng công dụng khi xảy ra sự cố, hậu quả có thể ảnh hưởng đến an toàn của nhiều người đang sinh sống trong tòa nhà.
Cùng chung nỗi lo, anh K., chủ một nhà trọ với 6 phòng cho thuê tại phố Nguyễn Văn Trỗi (Hà Nội), cho biết đã trang bị bình chữa cháy tại khu vực cầu thang và các phòng trọ để phòng ngừa sự cố. Tuy nhiên, từ khi lắp đặt đến nay, những chiếc bình này chưa từng phải sử dụng trong một vụ cháy thực tế nên anh cũng không thể biết chắc chất lượng có đúng như thông tin của nhà sản xuất hay không.
"Nhà tôi cũng trang bị bình chữa cháy để phòng trường hợp không may xảy ra hỏa hoạn. Nhưng thực tế từ trước đến nay chưa phải sử dụng nên không biết bình có thực sự dập được lửa hay không. Bây giờ đọc thông tin về các vụ bình chữa cháy giả, tôi cũng lo vì không biết những chiếc bình mình đang sử dụng có bảo đảm chất lượng hay không", anh K. nói.
Theo anh K., khác với nhiều mặt hàng tiêu dùng có thể kiểm tra chất lượng trong quá trình sử dụng hàng ngày, bình chữa cháy thường được mua về để dự phòng và có thể nhiều năm không phải dùng tới. Chính đặc điểm này khiến người mua khó phát hiện sản phẩm kém chất lượng nếu chỉ dựa vào hình thức bên ngoài.
Từ những vụ án vừa được phát hiện, cả anh H. và anh K. đều cho rằng người dân cần có hướng dẫn cụ thể hơn về cách kiểm tra, xác định chất lượng các bình chữa cháy đang sử dụng, nhất là những sản phẩm được mua từ nhiều năm trước. Với các chủ nhà trọ, nỗi lo không chỉ nằm ở chi phí mua sắm, thay thế thiết bị mà còn ở trách nhiệm bảo đảm an toàn cho những người đang thuê nhà.
Bởi trên thực tế, việc trang bị bình chữa cháy mới chỉ là một phần trong công tác phòng ngừa hỏa hoạn. Điều mà những người như anh H. và anh K. quan tâm là làm thế nào để biết những thiết bị được bố trí trong tòa nhà thực sự có khả năng phát huy tác dụng khi xảy ra sự cố, thay vì chỉ có đầy đủ tem nhãn và giấy tờ chứng nhận.
Tiêu điểm
Bình luận bài viết