Mô hình trường học hạnh phúc tại phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình - Ảnh: Nguồn Sở GD&ĐT 

Thông tư số 81/2026/TT-GDĐT ngày 28/9/2026 của Bộ GD&ĐT (gọi tắt là Thông tư 81) đã ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-GDĐT. Điều lệ mới thay đổi phương thức hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, bổ sung quyền của phụ huynh, làm rõ trách nhiệm phối hợp của nhà trường. Trong đó đáng chú ý nhất là Ban đại diện cha mẹ học sinh (gồm hội phụ huynh trường, chi hội phụ huynh lớp) không được thu, tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ, quỹ tập trung; không được ấn định, phân bổ định mức, lập danh sách thu quỹ phụ huynh.

Thông tư 81 được ban hành vào thời điểm này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc ổn định dư luận xã hội nên được phụ huynh đặc biệt quan tâm. Mục tiêu cốt lõi của Thông tư 81 là đổi mới quản trị nhà trường, nâng cao hiệu quả phối hợp giáo dục học sinh giữa gia đình với nhà trường theo hướng minh bạch, hiệu quả.

Tại Ninh Bình, sau khi thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường học, toàn tỉnh hiện có 725 CSGD công lập (gồm 199 trường mầm non, 206 trường tiểu học, 205 trường THCS, 92 trường THPT, 23 CSGD thường xuyên), được sắp xếp  theo mô hình một trường chính, các phân hiệu và điểm trường. Trong tổng số  610 trường mầm non, tiểu học, THCS của tỉnh Ninh Bình đang có 822 phân hiệu và 589 điểm trường lẻ.

Buổi họp phụ huynh đầu năm học 2026-2027 tại một lớp học ở tỉnh Ninh Bình - Ảnh: Cơ sở cung cấp

Từ nhiều năm nay, các CSGD tỉnh Ninh Bình luôn thực hiện đúng định mức thu theo Nghị quyết HĐND tỉnh, Quyết định của UBND tỉnh; thực hiện công khai các khoản đóng góp bắt buộc, thỏa thuận của học sinh theo từng năm học. Nhiều CSGD còn thu tiền nước uống, gửi xe, bán trú thấp hơn so với Quyết định của UBND tỉnh, góp phần giảm bớt khó khăn cho cha mẹ học sinh. 

Những năm học trước, đa số các CSGD ở tỉnh Ninh Bình đều thu, lập quỹ hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 81 về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, được đông đảo phụ huynh đồng tình. Một vài trường học, vẫn có cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh bày tỏ băn khoăn, lo lắng khi không có quỹ để tổ chức các hoạt động chung cho học sinh và việc sửa chữa thiết bị trong lớp khi bị hư hỏng cũng sẽ gặp khó khăn. 

Tuy nhiên, ngay từ  đầu năm học 2026-2027, Sở GD&ĐT tỉnh Ninh Bình đã sớm chỉ đạo các CSGD quán triệt, thực hiện nghiêm túc Thông tư 81. Các nội dung của Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh đều được các nhà trường phổ biến, thảo luận, bàn bạc, thống nhất ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm học. Nhờ vậy, trước ngày 15-11-2026, các CSGD trên địa bàn tỉnh Ninh Bình đều chủ động triển khai thực hiện Thông tư 81, không thu quỹ, lập quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Điều đáng ghi nhận nhất tại Ninh Bình là trước năm học 2026-2027 đã có một số CSGD không thu quỹ, lập quỹ Ban đại diện cha mẹ học sinh. Nhờ cách làm phù hợp, sáng tạo nên các CSGD này vẫn thực hiện tốt công tác phối hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường. Điển hình như Trường Tiểu học A Nghĩa Hưng (xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình), Trường Tiểu học Trực Cường (Trường Pháp - Việt) xã Ninh Cường hoặc Trường THCS Liên Bảo, phường Trường Thi, tỉnh Ninh Bình...

Cô giáo Phạm Cảnh Thuận, Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học A Nghĩa Hưng, xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình khẳng định Ban đại diện cha mẹ học sinh của trường đã 6 năm không thu quỹ, lập quỹ phụ huynh lớp học - Ảnh: Hồ Thanh

Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi phản ánh cách làm của một CSGD nổi bật nhất, đó là Trường Tiểu học A Nghĩa Hưng, xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình. Nhà giáo Phạm Cảnh Thuận, Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Năm học 2026-2027, nhà trường có tổng số 1.640 học sinh, 47 lớp học và 80 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đây là năm học thứ 6 nhà trường không thu quỹ phụ huynh học sinh lớp học. Ban đại diện cha mẹ học sinh nhà trường giữ đúng vai trò đồng hành trong giáo dục, không thu, lập quỹ hoạt động riêng, không tổ chức chúc mừng, tặng quà cán bộ quản lý, giáo viên. 

Quang cảnh buổi họp cha mẹ học sinh đầu năm học 2026-2027 bằng hình thức trực tuyến tại Trường Tiểu học A Nghĩa Hưng, xã Nghĩa Hưng, tỉnh Ninh Bình - Ảnh: Cơ sở cung cấp

Từ ngày 20/9/2026, nhà trường đã tổ chức buổi họp cha mẹ phụ huynh đầu năm. Phần họp chung toàn trường bằng hình thức trực tuyến, được kết nối đến màn hình từng lớp học. Sau phần họp chung, các phụ huynh họp riêng tại từng lớp học để cùng nhau bàn bạc, thống nhất thực hiện các nội dung hoạt động trong không khí vui vẻ, cởi mở đúng với tinh thần “Gắn kết yêu thương, đồng hành bền vững”. 

Được biết, việc Hiệu trưởng nghiêm cấm giáo viên chủ nhiệm thu, lập quỹ phụ huynh ở đây đã được thực hiện thành nền nếp nhiều năm. Nhà trường có quy chế hoạt động, có kế hoạch phối hợp cụ thể, chi tiết với Ban đại diện cha mẹ học sinh để tổ chức các hoạt động chung. Việc thu tiền đóng góp của phụ huynh phục vụ các hoạt động được thực hiện theo quy trình, từ nội dung, dự toán thu, chi đến thực tế chi trả. Sau khi hoạt động, trường tổ chức rà soát, kiểm tra, căn cứ vào thực tế số tiền đã chi trả để chia bình quân cho mỗi học sinh các lớp học, bảo đảm chính xác, công khai, minh bạch. Việc sửa chữa thiết bị lớp học khi bị hư hỏng hoặc một số hoạt động khác được nhà trường trích quỹ “Tiết kiệm chi” ra chi trả, phụ huynh các lớp không phải đóng góp. 

Cách làm của Trường Tiểu học A Nghĩa Hưng đã tạo nên sự đồng thuận, tin tưởng tuyệt đối của cán bộ, giáo viên, phụ huynh học sinh. Vì vậy, khi có Thông tư 81 của Bộ GD&ĐT ban hành Điều lệ về Ban đại diện cha mẹ học sinh, nhà trường càng tự tin khẳng định việc không thu quỹ, lập quỹ phụ huynh lớp học là phù hợp và đúng đắn. 

Thiết nghĩ, thực hiện Thông tư 81 chính là dịp để các CSGD định hình lại, làm rõ hơn vai trò Ban đại diện cha mẹ học sinh, bảo đảm tinh thần tự nguyện, minh bạch, phối hợp tốt hơn giữa gia đình với nhà trường trong giáo dục học sinh. Vì vậy, mỗi cán bộ, giáo viên, phụ huynh cần hiểu đúng, hiểu rõ Thông tư 81 chính là giúp cho Ban đại diện cha mẹ học sinh trở về đúng với vị trí cầu nối ban đầu, tiếp tục đồng hành với CSGD để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, bền vững, tất cả vì sự phát triển toàn diện của học sinh.