Đây không đơn thuần là phản ứng chính sách ngắn hạn, mà phản ánh một bước điều chỉnh mang tính hệ thống nhằm ổn định mặt bằng lãi suất, giải tỏa áp lực thanh khoản và tạo dư địa cho tín dụng chảy vào nền kinh tế.

Mặc dù vậy, đằng sau “làn sóng” giảm lãi suất trước mắt là những bài toán cân đối vốn, kỳ vọng lạm phát và sức hấp thụ của doanh nghiệp sẽ tiếp tục được nhìn nhận thấu đáo hơn.

Tín hiệu từ sự đồng thuận chính sách

Cuộc họp triển khai công tác ngân hàng vào đầu tháng 4 vừa qua do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức có thể xem là một điểm nhấn quan trọng trong điều hành chính sách tiền tệ quý II/2026. Việc sau đó hàng loạt ngân hàng thương mại đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất huy động cho thấy mức độ đồng thuận cao trong hệ thống, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh huy động vốn vẫn tiềm ẩn nhiều áp lực.

Thực tế, trong suốt quý I/2026, mặt bằng lãi suất huy động đã có dấu hiệu neo cao cục bộ ở một số kỳ hạn dài, phản ánh nhu cầu bảo đảm thanh khoản trung-dài hạn của các ngân hàng. Tuy nhiên, với thông điệp rõ ràng từ Chính phủ và sự điều tiết linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, xu hướng này đang đảo chiều. Đến nay, đã có 30 ngân hàng thương mại trong nước công bố giảm lãi suất huy động với mức giảm phổ biến 0,1-0,5%/năm.

Đại diện lãnh đạo SeABank cho biết, việc giảm lãi suất huy động lần này là một phần trong cam kết của SeABank nhằm góp phần hỗ trợ phục hồi kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững, hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh doanh và đồng hành cùng khách hàng.

Tạo dư địa hạ chi phí vốn cho nền kinh tế

Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) Phạm Chí Quang cho biết, thời gian gần đây, tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, khó lường, leo thang căng thẳng địa chính trị, quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia trong khi nhu cầu vốn trong nước lớn để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Về huy động vốn và cho vay, xuất hiện tình trạng một số ngân hàng thương mại cạnh tranh trong huy động vốn, qua đó đẩy mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tăng.

Tổng Giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh cũng cho hay, lãi suất huy động tăng trong quý I chủ yếu do áp lực thanh khoản toàn hệ thống. Cùng với đó, các quy định mới như yêu cầu về dự trữ bắt buộc cũng khiến chi phí vốn của ngân hàng gia tăng.

Lãi suất tăng sẽ có tác động đầu tiên và trực diện nhất tới khu vực doanh nghiệp. Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn Lâm Thúy Ái cho biết: Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là mặt bằng lãi suất. Theo ghi nhận, lãi suất vay vốn đang dao động quanh mức 8-9%/năm và có xu hướng tiếp tục tăng. Nếu lãi suất vượt ngưỡng 10% hoặc cao hơn, nhiều doanh nghiệp sẽ phải cân nhắc lại chiến lược tài chính. Khi chi phí vốn trở nên quá cao, việc đầu tư vào sản xuất, kinh doanh không còn hấp dẫn so với gửi tiền vào ngân hàng để bảo đảm an toàn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, việc giảm lãi suất huy động ở các kỳ trung và dài hạn sẽ giúp ngân hàng từng bước tối ưu chi phí vốn đầu vào, qua đó mở đường cho việc điều chỉnh giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới. “Việc giảm lãi suất huy động sẽ gia tăng dư địa cho việc giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo định hướng của Đảng và Chính phủ trong giai đoạn mới”, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank Lê Hoàng Tùng khẳng định.

“Việc giảm lãi suất huy động sẽ gia tăng dư địa cho việc giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ cá nhân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu tăng trưởng kinh tế theo định hướng của Đảng và Chính phủ trong giai đoạn mới".

Phó Tổng Giám đốc Vietcombank Lê Hoàng Tùng

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc giảm lãi suất là cần thiết nhưng không đủ. Điều quan trọng là phải bảo đảm dòng vốn đi đúng địa chỉ, thời điểm và nhu cầu của nền kinh tế. Nhìn rộng hơn, làn sóng giảm lãi suất lần này cần được đặt trong bối cảnh tái cấu trúc hệ thống tài chính-ngân hàng. Lãi suất chỉ là một biến số, điều quan trọng hơn là chất lượng phân bổ và hiệu quả sử dụng vốn.

Do đó, cùng với việc hạ lãi suất, cần đẩy mạnh các giải pháp đồng bộ như: Hoàn thiện khung pháp lý xử lý nợ xấu; phát triển thị trường vốn để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng; tăng cường minh bạch thông tin tài chính của doanh nghiệp; nâng cao năng lực quản trị rủi ro của các tổ chức tín dụng.

Bên cạnh việc điều chỉnh lãi suất, đại diện SeABank cho biết sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả vận hành, gia tăng khả năng tiếp cận vốn cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ.

Tương tự tại LPBank, song song với chính sách lãi suất, đơn vị cũng tiếp tục định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và ngành ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam như: Công nghệ thông tin, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng xanh, nông nghiệp công nghệ cao, y tế và giáo dục.

 Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định, thời gian tới Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất tiền gửi và cho vay, việc công bố lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng; có giải pháp điều hành chính sách tiền tệ phù hợp, sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện của ngân hàng đối với chủ trương, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về lãi suất tiền gửi và cho vay; xử lý nghiêm hành vi vi phạm trong hoạt động huy động vốn và cấp tín dụng của các ngân hàng thương mại.