Từng được xem là một trong những nghề có thu nhập hấp dẫn trong lĩnh vực tài chính, môi giới chứng khoán đang trải qua giai đoạn khó khăn khi hoạt động giao dịch trên thị trường liên tục suy yếu. Không chỉ chịu ảnh hưởng từ thanh khoản, những người làm nghề còn phải đối mặt với sự thay đổi trong mô hình kinh doanh của các công ty chứng khoán, đặc biệt là xu hướng giảm phí giao dịch và ứng dụng công nghệ.

Thu nhập môi giới chứng khoán lao dốc

Hoạt động môi giới chứng khoán phụ thuộc nhiều vào giá trị giao dịch của khách hàng. Khi thị trường sôi động, số lượng lệnh mua bán gia tăng giúp nhân viên môi giới cải thiện nguồn thu từ hoa hồng. Ngược lại, việc nhà đầu tư hạn chế giao dịch trong thời gian dài khiến thu nhập của những người làm nghề sụt giảm.

Thực tế, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam đã giảm mạnh so với giai đoạn cao điểm năm 2025. Sau khi từng ghi nhận những phiên giao dịch có giá trị khớp lệnh vượt 45.000 tỷ đồng, đến tháng 9/2026, giá trị khớp lệnh bình quân trên HoSE chỉ còn khoảng 13.400 tỷ đồng mỗi phiên.

Theo số liệu tổng hợp từ các công ty chứng khoán, doanh thu hoạt động môi giới trong quý III/2026 chỉ đạt khoảng 2.700 tỷ đồng, thấp nhất trong vòng 6 quý gần đây. So với mức gần 7.000 tỷ đồng của quý III/2025, nguồn thu từ hoạt động này đã giảm hơn 60% chỉ sau một năm.

Sự sụt giảm doanh thu ảnh hưởng trực tiếp đến đội ngũ nhân viên môi giới, đặc biệt là những người có thu nhập phụ thuộc phần lớn vào hoa hồng giao dịch. Dù vẫn phải duy trì việc chăm sóc khách hàng, cập nhật thông tin thị trường và đưa ra các khuyến nghị đầu tư, thu nhập thực tế của nhiều môi giới đã giảm đáng kể khi khách hàng hạn chế mua bán cổ phiếu.

Anh M., một nhân viên môi giới chứng khoán tại Hà Nội, chia sẻ: "Trước đây, khi thị trường sôi động, khách hàng giao dịch liên tục nên thu nhập từ hoa hồng khá tốt. Nhưng khoảng một năm trở lại đây, nhiều khách hàng gần như không giao dịch, có người giữ nguyên danh mục suốt vài tháng. Công việc hàng ngày vẫn phải chăm sóc khách hàng, theo dõi thị trường nhưng thu nhập giảm đi rất nhiều".

Theo lời kể của anh M., khó khăn lớn nhất hiện nay là việc tìm kiếm khách hàng mới trong khi những khách hàng cũ có xu hướng thận trọng hơn với các quyết định đầu tư. Không ít người đã rút bớt vốn khỏi thị trường hoặc chuyển sang các kênh đầu tư khác, khiến nguồn thu của nhân viên môi giới ngày càng thiếu ổn định.

Diễn biến này trái ngược với giai đoạn 2020-2021, khi thị trường chứng khoán Việt Nam thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân tham gia. Thanh khoản tăng mạnh cùng sự bùng nổ số lượng tài khoản mở mới đã mang lại cơ hội lớn cho đội ngũ môi giới, giúp nhiều người đạt mức thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi tháng.

Công ty chứng khoán thu hẹp nhân sự

Khó khăn của hoạt động môi giới không chỉ thể hiện qua thu nhập của người lao động mà còn phản ánh trong kết quả kinh doanh và biến động nhân sự tại một số công ty chứng khoán lớn.

Theo báo cáo tài chính quý III/2026, Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS (mã chứng khoán: VCK) ghi nhận 1.635 nhân sự tại ngày 30/9, giảm 286 người so với cuối quý II, tương đương gần 15% chỉ trong 3 tháng. So với giai đoạn cao điểm giữa năm 2022, khi doanh nghiệp có 2.561 nhân sự, quy mô lao động hiện đã giảm khoảng 36%.

Cùng với việc giảm nhân sự, hoạt động môi giới của VPS cũng ghi nhận kết quả kém tích cực. Trong quý III/2026, doanh thu môi giới chỉ đạt khoảng 485 tỷ đồng, giảm 68,2% so với cùng kỳ năm trước. Sau khi trừ chi phí trực tiếp, khoản chênh lệch giữa doanh thu và chi phí môi giới chỉ còn khoảng 34 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức 353 tỷ đồng cùng kỳ.

Trong khi đó, thu nhập từ hoạt động cho vay ký quỹ của VPS lại tăng 34,3%, đạt gần 948 tỷ đồng trong quý III, gần gấp đôi doanh thu môi giới. Sự chênh lệch này cho thấy hoạt động cho vay đang đóng góp ngày càng lớn vào cơ cấu doanh thu của doanh nghiệp, trong khi nguồn thu từ phí giao dịch chịu nhiều áp lực.

Bên cạnh sự suy giảm thanh khoản, nghề môi giới chứng khoán còn chịu sức ép từ cuộc cạnh tranh giảm phí giữa các công ty chứng khoán. Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã áp dụng chính sách miễn hoặc giảm phí giao dịch để thu hút khách hàng. Việc giảm phí giúp nhà đầu tư tiết kiệm chi phí mua bán cổ phiếu nhưng đồng thời thu hẹp nguồn thu từ hoạt động môi giới truyền thống.

Sự phát triển của các nền tảng giao dịch trực tuyến cũng khiến vai trò của nhân viên môi giới thay đổi đáng kể. Nhà đầu tư hiện có thể mở tài khoản, đặt lệnh, theo dõi danh mục và tiếp cận báo cáo phân tích trực tiếp trên các ứng dụng chứng khoán. Những công cụ hỗ trợ đầu tư bằng trí tuệ nhân tạo tiếp tục làm giảm nhu cầu sử dụng các dịch vụ cung cấp thông tin đơn giản.

Trong bối cảnh đó, những nhân viên chủ yếu dựa vào việc giới thiệu cổ phiếu hoặc khuyến nghị mua bán ngắn hạn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc giữ chân khách hàng. Ngược lại, những người có kiến thức chuyên môn tốt, khả năng phân tích doanh nghiệp và xây dựng danh mục đầu tư phù hợp vẫn có cơ hội duy trì hoạt động ngay cả khi thanh khoản thị trường suy giảm.

Về lâu dài, khả năng phục hồi thu nhập của đội ngũ môi giới không chỉ phụ thuộc vào diễn biến thị trường mà còn gắn với năng lực tư vấn và chất lượng dịch vụ. Điều này cũng đặt ra yêu cầu thay đổi đối với những người muốn tiếp tục gắn bó với nghề trong giai đoạn cạnh tranh ngày càng lớn.