Quan điểm trên được đưa ra tại Hội thảo “Văn hóa giao thông - Trách nhiệm thuộc về ai?” do Ủy ban An toàn giao thông quốc gia tổ chức ngày 28/12, tại Hà Nội.

Dẫn giải về quan điểm của mình, ông Nghiêm đưa ra 5 yếu tố mấu chốt dẫn đến thực trạng “chưa văn hóa” của giao thông Việt Nam. Yếu tố đầu tiên được nhắc đến là thể chế, cơ chế chính sách chất lượng chưa cao, từ nội dung xây dựng, định hướng chưa bám sát thực tiễn, chưa giám sát việc thực thi luật đã đề ra.

“Giao thông Việt Nam thiếu cơ sở hạ tầng, khi thiếu cơ sở hạ tầng thì sẽ chen lấn và tranh giành nhau, vì vậy tất yếu là thiếu văn hóa. Đơn cử như Hà Nội mới chỉ có 9% đất dành cho giao thông, 0,28 % đất dành cho bãi đỗ xe, thế thì khó khăn là tất nhiên”, ông Nghiêm nói.

Bên cạnh đó, cấu trúc cơ cấu phương tiện giao thông, với 84,8% là phương tiện giao thông cá nhân (gồm cả xe máy và ô tô), tương ứng với tỉ lệ dành cho phương tiện công cộng là rất ít cũng ảnh hưởng ít nhiều đến văn hóa giao thông.

Xét về năng lực quản lý, ông Nghiêm nhắc đến việc cho phát triển phương tiện 2 bánh một cách ồ ạt, trong khi việc xử lý vi phạm của lực lượng chức năng chưa nghiêm. Yếu tố cuối là vấn đề về việc giáo dục ý thức, vai trò cộng đồng, vai trò của người dân và trách nhiệm của các nhà quản lý chưa có kết quả.

Ông Lê Hồng Sơn, chuyên gia tại Bộ Tư pháp, nguyên Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật cho rằng, trách nhiệm của lực lượng chức năng làm nhiệm vụ còn nhiều vấn đề.

“Là người đại diện cho pháp luật nhưng trong khi thực thi công vụ, một bộ phận lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) có những hành vi chưa tốt gây bức xúc. CSGT phải làm sao cho người dân hiểu và nhận thức được sự nghiêm minh của pháp luật”, ông Sơn cho biết.

Đồng tình với những ý kiến trên, ông Nguyễn Xuân Thủy, nguyên Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giao thông vận tải cho rằng, văn hóa giao thông, trách nhiệm trước hết thuộc về Nhà nước, sau đó mới đến người dân. Một số CSGT chưa nhận thức hết vai trò, vị trí và trách nhiệm của mình, tính văn hóa còn thấp nên tự cho rằng mình có quyền áp đặt người khác, thể hiện tác phong thiếu văn hóa nên gây bức xúc cho người dân.

Còn về phía người dân, phải nêu cao ý thức và chấp hành quy định là đúng, khi tham gia giao thông không uống rượu, không chạy nhanh vượt ẩu, không đi ngược chiều… đó là văn hóa giao thông. Có những trường hợp ý thức không cao nên vi phạm quy định giao thông, lúc này CSGT phải là người hướng dẫn, tuyên truyền, giúp đỡ để họ thực hiện đúng luật.