Người thương binh năm nay gần 70 tuổi kể về ký ức nửa thế kỷ trước, những ngày tháng khi tuổi mười tám đôi mươi lặng lẽ bơi qua sông Bến Hải, vĩ tuyến 17 để đánh phá hàng rào phòng thủ của quân lực Việt Nam Cộng Hòa.

Với những ai đã đi qua chiến tranh, Thành cổ Quảng Trị là ký ức hào hùng. Còn với những ai sinh ra sau chiến tranh, nơi này đã trở thành nơi linh thiêng để tri ân thế hệ cha anh quả cảm hi sinh thân mình để thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình.

Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ vào sáng 7/5 tại Sân vận động tỉnh Điện Biên với cuộc diễu binh khí thế ngút trời.

“Khi chuẩn bị đón chào kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2024), tôi không thể quên ký ức đậm nét từ một sự kiện quan trọng trong quá khứ. Đó chính là cuộc hội thảo diễn ra 20 năm trước, đánh dấu sự kiện lịch sử này do chính phủ Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, với sự tham gia của đại diện từ 150 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau.

36 năm trước, vào ngày 14/3/1988, trong một cuộc chiến không cân sức, 64 chiến sỹ Hải quân Việt Nam đã vĩnh viễn nằm lại giữa biển sâu để bảo vệ chủ quyền của đất nước tại các bãi đá Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Không chỉ rét sâu, mà thời gian rét trong các Tết năm Thìn còn có một đặc điểm chung nữa đó là kéo dài.

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu năm nay đã 77 tuổi, nhưng ký ức trong ông về những chuyến thăm cán bộ, chiến sĩ nơi biên giới và hải đảo dịp Tết vẫn nhớ rõ cứ như mới đây.

Tết đến, xuân về khi trên mọi nẻo đường, con phố đều ngập tràn sắc xuân cũng là dịp mọi người tìm về sự bình yên đoàn viên bên gia đình và tận hưởng những khoảnh khắc đáng nhớ. Ngồi bên Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu, tôi chăm chú nghe ông chậm rãi kể những ký ức sâu đậm về ba mùa xuân: xuân 1965, xuân 1968 và xuân 1975 khi cuộc đời đã trải qua 77 mùa xuân.

Từ những ngày đầu tiên khi tiếp xúc với Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu, tôi đã luôn cảm thấy tướng Hiệu thật nhiều năng lượng và không bao giờ quên lưu lại những bức ảnh với mọi người. Bởi đó là những khoảnh khắc của cảm xúc, đó là những vùng ký ức đẹp và có thể một năm, hai năm chúng ta chưa cần xem lại, nhưng nhiều năm sau đó sẽ là những lưu trữ tuyệt vời. Kho ảnh của tướng Hiệu ngày một nhiều với những cuộc gặp, những buổi trao đổi, những chương trình, và mỗi bức ảnh là một câu chuyện với hành trình thật ý nghĩa.

Dù đã không ít lần có dịp nhắc nhớ những ký ức chiến tranh, nhưng lần nào cũng vậy, Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu vẫn không kìm được xúc cảm dâng trào. Đã có nhiều khoảng lặng, và tôi thấy ông trầm lắng hẳn.

Đất nước đã hoàn toàn giải phóng, thống nhất 48 năm nhưng ký ức một thời binh lửa và những ngẫm suy về câu chuyện hòa hợp dân tộc sau ngày đại thắng vẫn đượm nguyên trong chia sẻ của Thượng tướng, Viện sĩ Nguyễn Huy Hiệu, Anh hùng LLVT nhân dân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng...

Đối với Thượng tướng, Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu, nước Nga như là một quê hương thứ hai - nơi đã bồi đắp thêm cho ông trí tuệ, mài giũa thêm cho ông về ý chí - lòng yêu nước…

Trong những ngày Thu tháng Tám, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Lịch sử Quân sự, đông đảo khách tham quan trong và ngoài nước, đặc biệt là các cựu chiến binh, đã trào dâng niềm xúc động trước ký ức về Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Tôi gặp anh hùng A Xâu ngày 23/7/2023. Ông đang sống với người bạn đời là bà Y Poang tại thôn 14B, xã Đăk Pék, huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum. Người anh hùng huyền thoại này đã đi qua 83 mùa rẫy. Cuộc đời binh nghiệp của anh lính đặc công năm xưa trong ký ức vẫn còn nguyên vẹn.

Ngày 15/4, tại Đường sách Nguyễn Văn Bình (Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức Lễ giới thiệu cuốn sách “Những lá thư thời chiến Việt Nam”.

Trong không gian yên tĩnh của ngôi nhà nằm trên phố nhà binh Lý Nam Ðế (Hà Nội), Ðại tá Chu Minh Châu, con gái út của Ðại tướng Chu Huy Mân xúc động kể lại những câu chuyện về ba mình, nhân kỷ niệm 110 năm Ngày sinh của ông.

35 năm đi qua, sóng biển có thể xóa nhòa mọi dấu vết nhưng không thể xóa được ký ức bi tráng của người dân Việt Nam về 64 chiến sỹ Hải quân đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền của đất nước tại các bãi đá Gạc Ma, Cô Lin và Len Đao thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Chiến tranh đã lùi xa gần nửa thế kỷ, nhưng vẫn còn đó những nỗi đau rất thật, những nỗi đau nằm sâu trong lòng đất mẹ, những nỗi đau hằn lên da thịt và ký ức của những con người ở lại.

Hơn 40 năm về trước, một chàng trai với tuổi đời mười tám đôi mươi đã chiến đấu ngoan cường và hy sinh ngay tại trận địa pháo khi chống trả với quân thù ở chiến trường biên giới Tây Nam của tổ quốc.

Tháng bẩy về...Em đến với Vị Xuyên. Nơi Biên ải gắn liền trong ký ức. Những khốc liệt hằn sâu trong tiềm thức. Mãi vọng về đau nhức trái tim ta Vị Xuyên ơi! Luôn thắm mãi tình quê. Vì nơi ấy có máu xương đồng đội. Anh ra đi để giữ yên bờ cõi. Trận chiến này lịch sử mãi không quên.

Tháng bẩy về...Em đến với Vị Xuyên Nơi Biên ải gắn liền trong ký ức Những khốc liệt hằn sâu trong tiềm thức Mãi vọng về đau nhức trái tim ta Vị Xuyên ơi! Luôn thắm mãi tình quê Vì nơi ấy có máu xương đồng đội Anh ra đi để giữ yên bờ cõi Trận chiến này lịch sử mãi không quên.

Những ngày còn là sinh viên học tập ở thủ đô, hễ có dịp là tôi vào Lăng viếng Bác. Cũng ở không gian thiêng liêng ấy, tôi lưu giữ lại những ký ức thật đặc biệt về tình cảm mà người dân nước mình, bạn bè quốc tế dành cho vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam. Có những cựu chiến binh cao niên đi xe lăn từ miền Nam xa xôi, nước mắt lã chã khi chầm chậm đi qua nơi Người đang yên nghỉ.

Ngày 12/8/1991, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII ra Nghị quyết chia tách tỉnh Hoàng Liên Sơn, tái lập tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi Trung ương ra quyết định thành lập Tỉnh ủy lâm thời Lào Cai, lãnh đạo chủ chốt của tỉnh nhanh chóng triển khai mọi công việc của tỉnh mới.

Đó là Nguyễn Bá Nha, một chàng trai nghèo nhưng anh lặng lẽ viết báo, làm thơ để xuất bản cuốn sách “Gương sáng đời thường” và thành lập thư viện miễn phí. Anh cho biết: “Dự kiến, trong năm nay, em sẽ in thêm các tác phẩm (đồng tác giả) như: “Tình mẹ”, “Tình người đất Phú”, “Ký ức mẹ”, “99 trang thơ tình miền Hạ” và mở rộng thư viện của gia đình.

Chiến tranh đã lùi xa 46 năm (1975-2021). Những ký ức về cuộc chiến đấu gian khổ và hào hùng của chúng tôi ở Tiểu đoàn 1 Long An năm xưa, có lúc đã chìm vào cuộc sống bộn bề cuộn chảy hôm nay. Thật bất ngờ, trong lần về thăm lại chiến trường xưa ở Quân khu 7 và Long An dịp 30/4/2021 vừa qua, chúng tôi tìm được đồng chí Bùi Văn Sửu - Đại đội trưởng, Đại đội 1, Tiểu đoàn 1 Long An - người thủ trưởng rất kính trọng của chúng tôi năm xưa. Mừng vui khôn tả. Ánh mắt ngấn lệ. Đã 46 năm, chúng tôi đi tìm anh, hỏi thăm, liên lạc mãi nhưng không tìm được. Có lúc nghĩ rằng anh đã mất ! Thế mà giờ đây, anh vẫn nguyên vẹn bằng xương bằng thịt, người đại đội trưởng “nổi tiếng” năm xưa đang đứng trước mặt tôi ! Bàn tay xiết chặt mãi, rồi lại ôm nhau thắm thiết, rưng rưng…

Đầu tháng 4 năm 1975, đơn vị tôi (D3, E4, F6), nằm trong đội hình Quân đoàn 4 tham gia trận đánh: tiêu diệt căn cứ ngụy ở Xuân Lôc, Long Khánh. Đây là cứ điểm phòng ngự cuối cùng để bảo vệ Sài Gòn, do đó quân ngụy tập trung về đây rất đông, với nhiều quân, binh chủng cùng những trang thiết bị, vũ khí hạng nặng.

Trong những ký ức đẹp đẽ về cuộc chiến chống Mỹ cứu nước, nhiều cựu chiến binh xã Đức Lạng (Đức Thọ, Hà Tĩnh) vẫn nhớ câu chuyện xúc động về cuộc gặp gỡ giữa Đại úy Trần Công Chương và bố ông - Thiếu tá Trần Công Tính tại chiến trường Quảng Trị năm 1968.