Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Chân dung người chạm bạc cuối cùng trên đỉnh núi Pờ Lỳ Ngài

07/12/2017 | 15:30:09
Người Nùng ở huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang) biết chế tác trang sức bạc có hàng nghìn, nhưng người biết chế tác các hoa văn cổ trên bạc chỉ còn lác đác vài người.


Song, người biết chế tác 12 bộ trang sức bạc theo văn hóa truyền thống của người Nùng dùng trong đám cưới thì chỉ còn mỗi ông già Cháng Thanh Tờ sống trên đỉnh núi Pờ Ly Ngài.

Ông Cháng Thanh Tờ cũng không nhớ rõ mình đã bén duyên với nghề truyền thống của gia đình từ khi nào. Chỉ biết, năm lên 20 tuổi, ông đã có thể chế tác thành thạo các trang sức bạc truyền thống của người Nùng.

Và có lẽ, lời trăn chối của người cha trước khi qua đời rằng: “Trang sức bạc là hồn cốt, là tập tục, không đeo bạc, người Nùng không biết nguồn cội, không biết tổ tiên nên con không thể để thất truyền được” đã là động lực để ông cần mẫn 2/3 cuộc đời làm nên những bộ trang sức tinh xảo chứa đựng lớp lang văn hóa của người Nùng ở dãy núi Tây Côn Lĩnh.

Giơ đôi tay chai sần, đen nhẻm cả đời đục đẽo hoa văn trên những mảng bạc, ông Tờ cất giọng buồn: "Ấy thế mà có lúc đôi tay này, nghề này không thể nuôi sống được gia đình, được bản thân đấy."

Đấy là thời điểm hơn chục năm về trước, khi những món trang sức mỹ kim tràn ngập trên các sạp hàng chợ huyện Vinh Quang. Đám thanh niên Nùng bảo, làm chiếc vòng bạc theo truyền thống tốn hết một con trâu, ra chợ huyện mua chỉ mất vài trăm nghìn, tội gì. Còn người già ngồi khâu vá thì chặc lưỡi, biết là chiếc cúc áo bướm bạc nó đẹp đấy, tổ tiên mình nghìn đời vẫn như thế nhưng nó đắt quá, tiền đâu mà mua đính vào áo, thôi thì dùng cúc nhôm đính vào, tổ tiên biết mình nghèo nên cũng bỏ qua.

Dĩ nhiên trong cách nghĩ ấy của người Nùng thời đó, ông Cháng Thanh Tờ và một số ít người biết chế tác trang sức bạc thành những người cô đơn nhất. Nét văn hóa độc đáo của dân tộc Nùng là khi cô gái đi lấy chồng, ngoài những sính lễ thì con dâu được nhà trai sắm lễ một bộ trang sức bạc. Ông Tờ quặn lòng khi đi ăn một số đám cưới trong bản, cô dâu không đeo trang sức bạc nữa, nhạc lễ không còn thanh la, kèn trống mà thay vào đó là nhạc xập xình loa đài.


Khi cơn lốc tức thời ấy đi qua, đời sống người Nùng ở Hoàng Su Phì khấm khá lên nhờ biết trồng cây chè, cây thảo quả thì người ta mới thấy được những giá trị truyền thống trong mỗi món trang sức bạc cần được gìn giữ. Nhiều vòng cổ có khắc hình các loại hoa lá, cá, chim thú, chụm đầu, vòng tay, cúc áo... trị giá trên 40 triệu đồng/bộ được nhiều người tìm đến ông Cháng Thanh Tờ đặt hàng. Nhưng âm thanh chạm bạc lại rộn vang khắp bản, ông nói vui: "Những giá trị của ông bà, tổ tiên để lại đã hồi sinh trong cuộc sống của người Nùng chúng tôi rồi."

Mừng hơn, trong một lần đi Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Hoàng Su Phì năm 2013 ở thị trấn Vinh Quang, ông Tờ đã gặp nghệ nhân Ly Sào Tin thôn Thinh Rầy, xã Nàng Đôn cũng tâm huyết với nghề chạm bạc của người Nùng. Hai nghệ nhân già đồng tộc đã trao đổi kinh nghiệm, các bí quyết và thống nhất rằng, vào ngày chợ phiên Vinh Quang (họp vào chủ Nhật hằng tuần) sẽ cho con cháu trong bản mình mang trang sức bạc xuống bán.

Từ đó, đến chợ phiên Vinh Quang thỉnh thoảng du khách bắt gặp những người phụ nữ Nùng đeo đầy các trang sức bạc rong ruổi bán cho bà con. Người mua thì ít, người xem thì nhiều nhưng ông Tờ cũng vui ra mặt vì ông cho rằng, có người xem chứng tỏ là người Nùng vẫn còn tha thiết với văn hóa của tổ tiên.

Tuy nhiên, ông Tờ cho biết đi khắp các dãy núi ở Hoàng Su Phì cũng không tìm được người thứ hai còn biết các bí quyết chế tác các đồ trang sức dành cho người phụ nữ Nùng trong ngày cưới. Con ông, cháu ông không một ai có hứng thú với nghề này nên ông sợ rằng, mai kia về với tổ tiên, cái nghề chạm bạc của người Nùng có nguy cơ bị thất truyền.

Các tin khác

Nghệ An: Chuyện “không nhỏ” ở một xã nghèo

Nghệ An: Chuyện “không nhỏ” ở một xã nghèo

HOANHAP.VN - Ngày 19/6/2018, Tạp chí điện tử Hòa Nhập đăng bài: “Nghệ An: Cán bộ sai phạm vẫn được bổ nhiệm Phó trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Quỳ Hợp”. Sau khi bài báo được đăng tải, ngày 28/6/2018, ông Phan Đình Đạt - Phó Bí thư thường trực Huyện ủy Quỳ Hợp đã có văn bản số 687-CV/HU gửi UBND huyện, yêu cầu chỉ đạo các phòng, ban, ngành liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh làm rõ vấn đề báo nêu.

Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán chi phí thuốc theo số sử dụng thực tế

Bảo hiểm y tế sẽ thanh toán chi phí thuốc theo số sử dụng thực tế

Bộ Y tế đang dự thảo Thông tư ban hành Danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc tân dược thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế.

Sở Giáo dục Hà Nội công bố hotline tiếp nhận tố cáo thu chi sai quy định

Sở Giáo dục Hà Nội công bố hotline tiếp nhận tố cáo thu chi sai quy định

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố số điện thoại đường dây nóng của Sở 088.8996970 và 30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn để người dân kịp thời phản ánh các hiện tượng thu chi không đúng quy định trong năm học 2018-2019.

Thể thao   
Bộ trưởng Bộ VHTT&DL thưởng nóng đội tuyển Olympic Việt Nam

Bộ trưởng Bộ VHTT&DL thưởng nóng đội tuyển Olympic Việt Nam

Bộ trưởng Bộ VHTT&DL, Chủ tịch Ủy ban Olympic Việt Nam Nguyễn Ngọc Thiện đã quyết định thưởng cho toàn đội Olympic Việt Nam 200 triệu đồng sau trận đấu giữa Olympic Việt Nam và Olympic Nhật Bản trong khuôn khổ lượt trận cuối cùng vòng bảng D môn bóng đá nam ASIAD 18.

Sở Giáo dục Hà Nội công bố hotline tiếp nhận tố cáo thu chi sai quy định

Sở Giáo dục Hà Nội công bố hotline tiếp nhận tố cáo thu chi sai quy định

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố số điện thoại đường dây nóng của Sở 088.8996970 và 30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn để người dân kịp thời phản ánh các hiện tượng thu chi không đúng quy định trong năm học 2018-2019.

Du lịch   
Khách quốc tế đến Việt Nam tiếp tục tăng mạnh

Khách quốc tế đến Việt Nam tiếp tục tăng mạnh

Ngày 30/7, theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, khách quốc tế đến Việt Nam tính đến hết tháng 7 đã đạt hơn 9 triệu lượt, tăng 25,4% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, lượng khách du lịch đến Việt Nam trong 7 tháng qua đều tăng so với cùng kỳ năm 2017.

Gạo, thủy sản vượt rào cản bảo hộ vươn ra thị trường thế giới

Gạo, thủy sản vượt rào cản bảo hộ vươn ra thị trường thế giới

HOANHAP.VN - Ảnh hưởng từ xung đột thương mại Mỹ - Trung Quốc tăng nhiệt là một trong những nguyên nhân được cho là “làm khó” cho xuất khẩu của Việt Nam nhất là đối với những mặt hàng nông, thủy sản.

AMM 51: Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tham dự các hội nghị liên quan

AMM 51: Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh tham dự các hội nghị liên quan

Ngày 4/8, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 51 (AMM 51) và các hội nghị liên quan, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN+3 lần thứ 19, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Cấp cao Đông Á (EAS) lần thứ 8 và Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) lần thứ 25 đã diễn ra tại Singapore. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự các hội nghị.

Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017