Diễn đàn Lao động - Thương binh - Xã hội

Chân dung người chạm bạc cuối cùng trên đỉnh núi Pờ Lỳ Ngài

07/12/2017 | 15:30:09
Người Nùng ở huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang) biết chế tác trang sức bạc có hàng nghìn, nhưng người biết chế tác các hoa văn cổ trên bạc chỉ còn lác đác vài người.


Song, người biết chế tác 12 bộ trang sức bạc theo văn hóa truyền thống của người Nùng dùng trong đám cưới thì chỉ còn mỗi ông già Cháng Thanh Tờ sống trên đỉnh núi Pờ Ly Ngài.

Ông Cháng Thanh Tờ cũng không nhớ rõ mình đã bén duyên với nghề truyền thống của gia đình từ khi nào. Chỉ biết, năm lên 20 tuổi, ông đã có thể chế tác thành thạo các trang sức bạc truyền thống của người Nùng.

Và có lẽ, lời trăn chối của người cha trước khi qua đời rằng: “Trang sức bạc là hồn cốt, là tập tục, không đeo bạc, người Nùng không biết nguồn cội, không biết tổ tiên nên con không thể để thất truyền được” đã là động lực để ông cần mẫn 2/3 cuộc đời làm nên những bộ trang sức tinh xảo chứa đựng lớp lang văn hóa của người Nùng ở dãy núi Tây Côn Lĩnh.

Giơ đôi tay chai sần, đen nhẻm cả đời đục đẽo hoa văn trên những mảng bạc, ông Tờ cất giọng buồn: "Ấy thế mà có lúc đôi tay này, nghề này không thể nuôi sống được gia đình, được bản thân đấy."

Đấy là thời điểm hơn chục năm về trước, khi những món trang sức mỹ kim tràn ngập trên các sạp hàng chợ huyện Vinh Quang. Đám thanh niên Nùng bảo, làm chiếc vòng bạc theo truyền thống tốn hết một con trâu, ra chợ huyện mua chỉ mất vài trăm nghìn, tội gì. Còn người già ngồi khâu vá thì chặc lưỡi, biết là chiếc cúc áo bướm bạc nó đẹp đấy, tổ tiên mình nghìn đời vẫn như thế nhưng nó đắt quá, tiền đâu mà mua đính vào áo, thôi thì dùng cúc nhôm đính vào, tổ tiên biết mình nghèo nên cũng bỏ qua.

Dĩ nhiên trong cách nghĩ ấy của người Nùng thời đó, ông Cháng Thanh Tờ và một số ít người biết chế tác trang sức bạc thành những người cô đơn nhất. Nét văn hóa độc đáo của dân tộc Nùng là khi cô gái đi lấy chồng, ngoài những sính lễ thì con dâu được nhà trai sắm lễ một bộ trang sức bạc. Ông Tờ quặn lòng khi đi ăn một số đám cưới trong bản, cô dâu không đeo trang sức bạc nữa, nhạc lễ không còn thanh la, kèn trống mà thay vào đó là nhạc xập xình loa đài.


Khi cơn lốc tức thời ấy đi qua, đời sống người Nùng ở Hoàng Su Phì khấm khá lên nhờ biết trồng cây chè, cây thảo quả thì người ta mới thấy được những giá trị truyền thống trong mỗi món trang sức bạc cần được gìn giữ. Nhiều vòng cổ có khắc hình các loại hoa lá, cá, chim thú, chụm đầu, vòng tay, cúc áo... trị giá trên 40 triệu đồng/bộ được nhiều người tìm đến ông Cháng Thanh Tờ đặt hàng. Nhưng âm thanh chạm bạc lại rộn vang khắp bản, ông nói vui: "Những giá trị của ông bà, tổ tiên để lại đã hồi sinh trong cuộc sống của người Nùng chúng tôi rồi."

Mừng hơn, trong một lần đi Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Hoàng Su Phì năm 2013 ở thị trấn Vinh Quang, ông Tờ đã gặp nghệ nhân Ly Sào Tin thôn Thinh Rầy, xã Nàng Đôn cũng tâm huyết với nghề chạm bạc của người Nùng. Hai nghệ nhân già đồng tộc đã trao đổi kinh nghiệm, các bí quyết và thống nhất rằng, vào ngày chợ phiên Vinh Quang (họp vào chủ Nhật hằng tuần) sẽ cho con cháu trong bản mình mang trang sức bạc xuống bán.

Từ đó, đến chợ phiên Vinh Quang thỉnh thoảng du khách bắt gặp những người phụ nữ Nùng đeo đầy các trang sức bạc rong ruổi bán cho bà con. Người mua thì ít, người xem thì nhiều nhưng ông Tờ cũng vui ra mặt vì ông cho rằng, có người xem chứng tỏ là người Nùng vẫn còn tha thiết với văn hóa của tổ tiên.

Tuy nhiên, ông Tờ cho biết đi khắp các dãy núi ở Hoàng Su Phì cũng không tìm được người thứ hai còn biết các bí quyết chế tác các đồ trang sức dành cho người phụ nữ Nùng trong ngày cưới. Con ông, cháu ông không một ai có hứng thú với nghề này nên ông sợ rằng, mai kia về với tổ tiên, cái nghề chạm bạc của người Nùng có nguy cơ bị thất truyền.

Các tin khác

Nghệ An: Khởi tố “4 sâu đất” ở xã Phúc Thành

Nghệ An: Khởi tố “4 sâu đất” ở xã Phúc Thành

HOANHAP.VN - Sau một thời gian xác minh, thu thập chứng cứ, củng cố hồ sơ do Thanh tra UBND huyện chuyển sang, vừa qua Cơ quan CSĐT Công an huyện Yên Thành đã ban hành quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với ông Đinh Văn Dương, ông Nguyễn Văn Quyết, ông Tống Hữu Tình và ông Nguyễn Văn Trung về tội “Lạm quyền trong khi thi hành công vụ” theo điều 357 Bộ luật Hình sự.

Chính thức ra mắt dự án Phú Đông Premier

Chính thức ra mắt dự án Phú Đông Premier

HOANHAP.VN - Ngày 26/5, Phú Đông Group ra mắt dự án khu căn hộ Phú Đông Premier với sự tham dự của hơn 1000 lượt khách, trong đó đã có hơn 90% tổng số căn hộ được khách hàng đặt quyền mua thành công.

Ford tích hợp ứng dụng dẫn đường và điều khiển bằng giọng nói của Waze

Ford tích hợp ứng dụng dẫn đường và điều khiển bằng giọng nói của Waze

HOANHAP.VN - Người dùng Waze trên toàn thế giới giờ đây có thể sử dụng dịch vụ định vị và tính năng cập nhật tình trạng giao thông theo thời gian thực của ứng dụng này ngay trên màn hình cảm ứng của các xe Ford thông qua tính năng SYNC AppLink, và điều khiển bằng chính giọng nói của mình. Đối với những chủ sở hữu của xe Ford có trang bị SYNC3, điều này sẽ cho phép truy cập các tính năng của Waze dễ dàng hơn, bao gồm việc tìm kiếm chặng đường tối ưu nhất, định vị trạm xăng có mức giá thấp và thông báo về các khu vực xảy ra tai nạn giao thông.

Lấy sáng tạo làm bệ phóng khởi nghiệp

Lấy sáng tạo làm bệ phóng khởi nghiệp

Dám nghĩ, dám làm, sẵn sàng đổi mới sáng tạo để chớp lấy cơ hội thị trường giúp startup Việt tạo lợi thế nhờ sự khác biệt, đột phá trong tăng trưởng và vượt trội trong cạnh tranh.

Thể thao   
Hành trình chinh phục marathon của một người khiếm thị

Hành trình chinh phục marathon của một người khiếm thị

Anh Việt, người khiếm thị đầu tiên quyết tâm chinh phục marathon cũng đến với chạy bộ, đến với một thế giới mới của người khiếm thị như thế, qua một cái nắm tay.

Hỗ trợ giảng viên, sinh viên khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Hỗ trợ giảng viên, sinh viên khởi nghiệp trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Ngày 18/5/2018, tại trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội đã diễn ra Hội thảo khoa học “Hỗ trợ Giảng viên, Sinh viên khởi nghiệp và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp” và “Ngày hội việc làm của sinh viên trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội” do Sở KH&CN Hà Nội phối hợp với Trường Cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội tổ chức. Đây là sự kiện nằm trong chuỗi các chương trình nhằm chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Du lịch   
Festival Huế 2018 đã sẵn sàng chào đón du khách

Festival Huế 2018 đã sẵn sàng chào đón du khách

HOANHAP.VN - Với chủ đề “Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển, Huế - 1 điểm đến 5 di sản”, Festival Huế diễn ra từ ngày 27-4-2018 đến 02-5-2018. Mọi công tác chuẩn bị đã sẵn sàng chào mừng du khách.

Tín dụng tiêu dùng tăng trưởng "nóng"

Tín dụng tiêu dùng tăng trưởng "nóng"

HOANHAP.VN - Thị trường tín dụng tiêu dùng đang ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng từ cả phía cung và phía cầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những rủi ro đến từ thói quen quản lý tài chính cá nhân của người đi vay và áp lực quản lý nợ xấu.

An ninh mạng chủ động là xu thế bắt buộc trong Cách mạng công nghiệp 4.0

An ninh mạng chủ động là xu thế bắt buộc trong Cách mạng công nghiệp 4.0

HOANHAP.VN - Cách mạng công nghiệp 4.0 đã tạo diện mạo mới cho thế giới, xóa bỏ nhiều khâu trung gian nhằm thúc đẩy tăng trưởng các nền kinh tế. Tuy nhiên, rủi ro thông tin là vấn đề được quan tâm nhất khi tin tặc vẫn là mối đe dọa tiềm tàng cho Big data.

Cơ quan ngôn luận của Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam

Tổng biên tập: Nguyễn Ngọc Quyết

Địa chỉ: Tầng 9 Toà nhà Công nghệ cao - số 4 Vũ Thạnh, Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 024.32003150 Fax: 024.32247585

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 93/GP-BTTTT cấp ngày 6/3/2017